Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/8208 E. , 2021/1423 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8208
Karar No : 2021/1423
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın bozulmasına ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin 18/02/2019 günlü, E:2016/19746, K:2019/1260 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … İl Emniyet Müdürlüğü Özel Hareket Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet branşına aktarılmasına ilişkin 17/03/2014 tarihli Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile aynı İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı Konya Valiliği işleminin iptali ve anılan işlemler nedeniyle eksik ödenen maaş ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemlerin iptaline ve dava konusu işlemler nedeniyle maaşından meydana gelen azalmanın davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.
Anılan kararın davalı idareler tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 18/02/2019 günlü, E:2016/19746, K:2019/1260 sayılı kararıyla davacının özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet branşına aktarılmasına ilişkin 17/03/2014 tarihli Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile Konya İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü emrinden alınarak aynı İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı Konya Valiliği işlemi arasında, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinde aranan biçimde bağlılık ya da ilişki bulunduğu kabul edilse bile, branş değişikliği işleminden kaynaklanan uyuşmazlık temyiz incelemesine tabi iken, görev ve unvan değişikliği içermeyen il içi naklen atama işleminden kaynaklanan uyuşmazlık itiraz incelemesine tabi olduğundan, her iki işleme karşı bir dilekçe ile dava açılmasında usul açısından hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuştur.
KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davacı tarafından, dilekçe ret kararı verilmesi yolundaki bozma kararının adaletten uzak bir karar olduğu ileri sürülerek Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFLARIN CEVABI :
1- Emniyet Genel Müdürlüğünün cevabı: Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.
2- Konya Valiliğinin cevabı: Düzeltilmesi istenen kararın yöntem ve yasaya uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, düzeltilmesi talep edilen kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 54. maddesi, 1. fıkrasında gösterilmiş; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 18/02/2019 günlü, E:2016/19746, K:2019/1260 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Konya İl Emniyet Müdürlüğü Özel Hareket Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı, 17/03/2014 tarihli Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet branşına aktarılmıştır.
Daha sonra, … günlü, … sayılı Konya Valiliği işlemi ile İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü emrindeki görevinden alınarak Asayiş Şube Müdürlüğü emrine atanması üzerine temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin, "Branştan çıkarma" başlıklı 10. maddesinin 7. fıkrasında; "İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde personelin branştan çıkarma işlemi yukarıdaki şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re'sen yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11. maddesinin (Ç) bendinde; ''Jandarma, polis, gümrük muhafaza ve diğer özel kolluk kuvvetlerinin bütün ast ve üstlerinin il içine munhasır olmak üzere geçici veya sürekli olarak vali tarafından yerleri değiştirilebilir ve bundan hemen İçişleri, Gümrük ve Tekel Bakanlıklarına bilgi verir.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden;… İl Emniyet Müdürlüğü Özel Hareket Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, özel harekât branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin 17/03/2014 tarihli Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin gerekçesinin Yönetmelik'in 10. maddesinin 7. fıkrasındaki düzenleme olduğu, söz konusu düzenlemede ise, idari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde branştan çıkarma işleminin, Yönetmelik'in 10. maddesinde öngörülen şartlar aranmaksızın Genel Müdür tarafından re'sen yapılabileceğinin belirtildiği, dolayısıyla bu iki halde Genel Müdüre, branşlı personel hakkında branş komisyonu kararı aranmaksızın branştan çıkarma konusunda takdir yetkisi tanındığı görülmekte olup, bu yetki, kamu yararı amacına ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığı açısından yargısal denetime tabi bulunmaktadır.
Bunun yanında; takdir yetkisine istinaden tesis edilen işlemlerin sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacağı, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da yargı mercilerince saptanması halinde bu durumun iptal nedeni oluşturacağı noktasında hukuken bir duraksama bulunmamaktadır.
2014 yılı içerisinde yapılacak yerel seçimler ve cumhurbaşkanlığı seçimleri sebebiyle ülke genelinde kamu düzeninin sağlanması için koruyucu, önleyici, caydırıcı güvenlik tedbirlerinin alınması, adli ve idari görevlerin yerine getirilmesinde zaafiyet yaşanmaması, ayrıca son zamanlarda yaşanan terör saldırıları nedeniyle ek güvenlik tedbirlerinin alınması amacıyla özel harekât birimlerinde bu konuda tecrübeli personelin fazla olmasından dolayı, genel hizmet biriminde görevli personele bilgi birikimlerini aktarmak ve genel hizmet birimlerindeki tecrübeli personel ihtiyacının giderilmesi amacıyla genel hizmet birimlerinde görevlendirmelerin yapıldığı ve işlem tarihi itibarıyla, ülke genelinde farklı illeri de içine alan birçok polis amiri hakkında bu şekilde işlem tesis edildiği, bu durumun idari ve asayiş ile ilgili ortaya çıkan zorunlu ihtiyaçtan kaynaklandığı, aksi bir durumun ülke iç güvenliğini sağlamakla görevli emniyet teşkilatını görev yapamaz duruma düşüreceği, salt davacıya yönelik tesis edilmediği görülen işlemin hizmet dışı nedenler esas alınarak ya da takdir yetkisi kötüye kullanılarak tesis edildiği noktasında dava dosyasında da bilgi ve belge bulunmadığı dikkate alındığında, Yönetmeliğin 10. maddesinin 7. fıkrası uyarınca davacının, özel harekât branşından çıkarılarak genel hizmet statüsüne aktarılması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Öte yandan, davacının … İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin … günlü, … sayılı Konya Valiliği işlemine gelince, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11. maddesinin (Ç) bendi kapsamında takdir yetkisi uyarınca kurulan işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA;
3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 22/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.