Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/8215 E. , 2022/2734 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8215
Karar No : 2022/2734
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı
VEKİLİ : ..., Hukuk Müşaviri (E-Tebligat)
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır İli, Çınar İlçesi, ...ada, ...sayılı parselde yer alan ..., ...ve ...YİBF numaralı yapıları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda denetlemediği anlaşılan ...Yapı Denetim Ltd. Şti.'ne anılan Kanunun 8. maddesi uyarınca 3 (üç) idari para cezası verilmesine sebep olduğundan bahisle sorumlu denetim elemanı (mimar- proje ve uygulama denetçisi) olan davacının, denetçi belgesinin iptal edilmesi ve üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmaması için Bakanlıkça kaydının tutulmasına ilişkin ...tarih ve ...sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Diyarbakır Valiliğince çıkarılan ve geçerli olduğu anlaşılan tebligat alındısının incelenmesi neticesinde, dava konusu işlemin davacıya 10.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında, 2577 sayılı Kanunun 7. ve 8. maddeleri gereğince anılan tarihi izleyen günden itibaren en son 09.11.2019 tarihine kadar, bu tarihin ise tatil gününe (Cumartesi) rastlaması sebebiyle 11.11.2019 tarihine kadar açılması gereken davanın, bu tarih geçirildikten sonra 25.02.2020 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işleme ilişkin tebligatın kendisine yapılmadığı, tebligatın usulsüz olduğu, idarece tesis edilen işlemin tesadüfen öğrenildiği, Mahkeme kararlarının bozulması gerektiği hususları ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, işlemin Resmi Gazetede ilanı ile dava açma süresinin başlayacağı, kaldı ki dava konusu idari yaptırımın tebliğinin usule uygun olarak gerçekleştirildiği hususları belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Diyarbakır İli, Çınar İlçesi, ...ada, ...sayılı parselde yer alan ..., ...ve ...YİBF numaralı yapıları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda denetlemediği anlaşılan ...Yapı Denetim Ltd. Şti.'ne anılan Kanunun 8. maddesi uyarınca 3 (üç) idari para cezası verilmesine sebep olduğundan bahisle sorumlu denetim elemanı olan davacının, denetçi belgesinin iptal edilmesi ve üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmaması için Bakanlıkça kaydının tutulmasına ilişkin 23/08/2019 tarih ve 196927 sayılı davalı idare işleminin tesis edilmesi üzerine, bu karar ...tarihli ve ...sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Diyarbakır Valiliği tarafından, söz konusu işlemin 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21/1. maddesi uyarınca davacıya tebligata çıkarıldığı, tebliğ mazbatasında; davacının MERNİS adresinin "...Mah. ...Sokak ...Park Sitesi ...Blok No:...İç Kapı No:......" olarak belirtildiği, güvenlik görevlisi tarafından davacının işe gittiğinin bildirilmesi üzerine anılan işlem evrakının 10/09/2019 tarihinde ...Mahalle Muhtarına teslim edildiği, 2 numaralı haber kağıdının muhatabın kapısına yapıştırıldığı ve durumdan güvenlik görevlisinin haberdar edildiği, hususları belirtilmiştir.
Davacının dava dilekçesinde ve eki vekaletnamede belirtilen, aynı zamanda işlemin tebliğ tarihinde adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi MERNİS kaydında "...Mah. ...Sokak No:......" adres bilgisi yer almaktadır.
Davacı vekili tarafından, söz konusu işlemin iptali istemiyle dava dilekçesinin ...İdare Mahkemesi kaydına 18/02/2020 tarihinde girdiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.", "Yargı Yolu" başlıklı 125. maddesinde; "... idari işlemlere karşı açılacak davalarda süre yazılı bildirim tarihinden başlar." hükmü yer almış, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; "... süreler tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar", aynı Kanunun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin ilk fıkrasında; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükümleri düzenlenmiştir.
7201 sayılı Tebligat Kanununun "Bilinen Adreste Tebligat" başlıklı 10/1. maddesinde, "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir." hükmüne; 19.1.2011 tarih ve 27820 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılı Tebligat Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. maddesiyle aynı maddeye eklenen ikinci fıkrada ise, ''Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.'', "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21. maddesinin 1. fıkrasında; "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.", "Usulüne Aykırı Tebliğin Hükmü" başlıklı 32. maddesinde de "Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur.'' hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile birlikte dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi neticesinde;
Diyarbakır Valiliği tarafından, dava konusu işlemin, 7201 sayılı Kanunun 21/1. maddesi uyarınca davacıya MERNİS adresi olduğu belirtilerek "...Mah. ...Sokak ...Park Sitesi ...Blok No:...İç Kapı No:......" adresine tebliğe çıkarıldığı, tebliğ mazbatasından; güvenlik görevlisi tarafından davacının işe gittiğinin bildirilmesi üzerine işlem evrakının 10/09/2019 tarihinde ...Mahalle Muhtarına teslim edildiği, 2 numaralı haber kağıdının muhatabın kapısına yapıştırıldığı ve durumdan güvenlik görevlisinin haberdar edildiği, davacının ise kendisine söz konusu işlemin tebliğ edilmediğini 13/02/2020 tarihinde hakkında tesis edilen işlemin öğrenilmesi üzerine, 18/02/2020 tarihinde ...İdare Mahkemesi kaydına giren dilekçeyle bakılmakta olan davanın açıldığı, anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, dava dilekçesi ve eki vekaletname ile aynı zamanda işlemin tebliğ tarihinde adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi MERNİS kaydında; "...Mah. ...Sokak No:......" şeklinde davacıya ait adres bilgisinin bulunduğu görülmektedir.
Her ne kadar, idare tarafından dava konusu işlem evrakı 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21/1. maddesi uyarınca davacının MERNİS adresi olarak belirtilen "...Mah. ...Sokak ...Park Sitesi ...Blok No:...İç Kapı No:..." adresine tebliğe çıkarılmış ise de, tebligatın yapıldığı tarihte davacının MERNİS kayıtlarındaki adresinin "...Mah. ...Sokak No:..." olduğu, idarece, tebligatın yapıldığı tarihte davacının hukuken geçerli olan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinden farklı bir adrese tebligat yapıldığı, söz konusu tebligatın usulüne aykırı yapıldığı gözlenmektedir.
Bu durumda, 7201 sayılı Tebligat Kanununun "Usulüne Aykırı Tebliğin Hükmü" başlıklı 32. maddesi hükmü uyarınca; usule aykırı tebligat yapılması nedeniyle davacının hakkında tesis edilen işlemi öğrendiğini beyan ettiği 13/02/2020 tarihinin tebliğ tarihi kabul edilmesi gerektiğinden, 18/02/2020 tarihinde açılan davanın yasal süresinde olduğu, davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/03/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.