Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/8228 E. , 2021/11074 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8228
Karar No : 2021/11074
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, ... Pafta, ... ada, ... sayılı parselde bulunan 9 numaralı dairenin, 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen depremde yıkılması sırasında davacıların eşi ve anneleri olan ...nın ölmesi ve eşyaların enkaz altında kalması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 104.437,55-TL maddi, 105.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 209.437,55-TL zararın, davanın görevsiz yargı merciinde açılma tarihi olan 01.05.2000 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmin edilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 18/11/2014 tarih ve E:2012/5520, K:2014/7361 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulü ile 4.968,08-TL maddi, 25.000,00-TL manevi tazminatın davanın ilk olarak adli yargı yerinde açıldığı 01/05/2000 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından; maddi ve manevi tazminat taleplerinin tamamının kabul edilmesi gerektiği, eşya bedelinin reddedilmesinin hukuk aykırı olduğu, tazminat hesabının müteveffanın vefat tarihinden başlatılması gerektiği, davacılardan ... için yapılan hesaplamanın hatalı olduğu, inşaat bedeli için rapor alınması gerektiği, idarenin tam kusurlu olduğu belirtilerek, karardaki aleyhe hususların bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı tarafından; davacının beyanlarının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddi ile Mahkeme kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Bağcılar İlçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapının 9 numaralı dairesi ile ilgili olarak anılan yapının, 17 Ağustos 1999 yılında meydana gelen depremde yıkılması nedeniyle davacıların eşi ve anneleri olan ... 'nın vefat etmesi ve daire bedeli ile dairede bulunan eşyaların tamamen yok olması sonucunda uğranıldığı ileri sürülen, davacı ... yönünden; ölen eşin desteğinden yoksun kalma zararı olarak 44.036,86-TL, depremde yıkılan daire inşaat bedeli olarak 25.000,00-TL, enkaz altında kalan eşya bedeli olarak 8.000,00-TL olmak üzere toplamda 77.036,86-TL maddi tazminat ile 30.000,00-TL manevi tazminatın, ... yönünden; destekten yoksun kalma sebebiyle 8.154,97-TL maddi tazminat ile 20.000,00-TL manevi tazminatın, ... yönünden; destekten yoksun kalma sebebiyle 15.983,74-TL maddi tazminat ile 20.000,00-TL manevi tazminatın, ... yönünden; destekten yoksun kalma sebebiyle 3.261,98-TL maddi tazminat ile 15.000,00-TL manevi tazminatın, ... yönünden; 10.000,00-TL manevi tazminatın, ... yönünden; 10.000-TL manevi tazminatın (toplam 104.437,55-TL maddi ve 105.000,00-TL manevi tazminatın), davanın adli yargı merciinde açılma tarihi olan 01.05.2000 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasanın 125. maddesinin 1. fıkrasında; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra son fıkrasında; idarenin kendi eylem ve işlemlerden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükmüne yer verilmiştir.
İdarenin hukuki sorumluluğunun kabulü için, kusursuz sorumluluğa ilişkin istisna halleri dışında, idarenin yürüttüğü kamu hizmetinin, kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi sebeplerinden birisiyle kusurlandırılmış olması gerekmektedir. Hizmet kusuru, iradi bir işlem ya da eylemden kaynaklanabileceği gibi, idarenin dikkatsizliğinden, tedbirsizliğinden ve ihmalinden de kaynaklanabilir. Yine zarar ile idari eylem veya işlem arasında uygun illiyet bağının da bulunması gerektiği açıktır.
Kararın eşya bedeli dışındaki kısımları yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, ... Tüketici Mahkemesi'nin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı gereğince yapı müteahhidi tarafından davacılardan ...'ya yapı bedeli olarak 7.950,00-TL tazminat ödenmesine hükmedildiği anlaşıldığından, adli yargıda hüküm altına alınan bu tazminat miktarının, tahsilde tekerrüre sebebiyet verilmemesi için yapılacak tazminat ödemelerinde dikkate alınacağı açıktır.
Kararın eşya bedeline ilişkin kısmı yönünden;
Karara esas bilirkişi raporu incelendiğinde, bir evde ortak yaşamın sürdürülebilmesi için bulunması gereken eşyaların neler olabileceği hususunda tespit yapılmamış olduğu belirlenmiştir. Ticaret odaları ve esnaf odalarından ortalama bir evde bulunması gereken eşyaların neler olduğu ve bu eşyaların zararın meydana geldiği 1999 tarihi itibarıyla ne kadarlık bir maddi değerinin olabileceği araştırılmaksızın hüküm kurulması nedeniyle kararda bu yönden hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:.. sayılı kararının temyize konu kısmının, eşya bedeli yönünden BOZULMASINA, diğer yönlerden ONANMASINA,
3. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 07/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.