Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/8320 E. , 2022/2118 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8320
Karar No : 2022/2118
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI : … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …'nu temsilen, … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan davacının, davalı idareler ile yetkili sendika olan … Sendikası arasında imzalanan 01/01/2020-31/12/2020 dönemi Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde yer alan, Sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayanların sözleşmeden yararlanmasının, memur taban aylığının %1,5 katı kadar aidat ödemeleri koşuluna bağlı olduğuna dair düzenlemenin iptali ile bu düzenleme uyarınca yapılan kesintilerin, kesinti tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; ilgili mevzuatın incelenmesinden, sendika üyesi olan ve olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağının hüküm altına alındığı, dolayısıyla bu yönde sözleşmelere konulan hükümlerin kanuni bir dayanağının bulunmadığı, esasen aksine bir yorumun adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına aykırı olduğu, bu bakımdan sendika üyesi olan yada olmayan ile bir başka sendikaya üye olanlar arasında bir ayrıma gidilemeyeceği sonucuna ulaşıldığı, bu durumda, sözleşmeye taraf olan sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı veya başka adlar altında ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin, kanuni bir dayanağının bulunmadığı hususu açık olduğundan, dava konusu 01/01/2020-31/12/2020 dönemine ilişkin Toplu İş Sözleşmesinin yararlanma koşullarını düzenleyen 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, tazmin isteminin ise kabulüne, işlem nedeniyle davacıdan kesilen tutarların her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının esasa ve vekâlet ücreti dışındaki yargılama giderlerine ilişkin olarak reddine, davacı lehine 2.040,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına yönelik olarak ise kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 510,00-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Usul yönünden; davacının personeli olduğu İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ayrı tüzel kişiliğinin bulunması ve tazmin tutarının iadesinin ancak kesintiyi yapan kurumca gerçekleştirileceğinden bahisle, öncelikle hasım mevkiinden çıkartılmaları gerektiği, esas yönünden ise; toplu sözleşme yapmak konusunda Anayasal yetkiye sahip olan memurlar ve diğer kamu görevlilerinin toplu sözleşme hükümlerinden yararlanmak için bir sendikaya üye olmalarının şart koşulamayacağı, bu durumun tıpkı işçiler de olduğu gibi dayanışma aidatı alınmak suretiyle önlenebileceği, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 43. maddesi ile yollamada bulunulan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca da Belediyenin anılan aidatı keserek sendikaya vermesinin Kanun'un amir hükmü olduğu, dayanışma aidatının yetkili sendika bütçesine gelir kaydedildiği, dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmak ya da sendikaya üye olarak yararlanmanın, çalışanların insiyatifinde olup, bu tercihlerin doğuracağı zorunlu sonuçlardan sorumlu tutulamayacakları, ayrıca yasal faiz başlangıcı yönünden de kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Mahkeme kararının, işlem nedeniyle davacıdan kesilen tutarların, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin kısmına gelince:
Mahkemece; davacının aylığından kesilen tutarların, "yasal faizin başlangıç tarihi"nin, dava açma tarihi olan 03/09/2020 tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; "...söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacıdan kesilen tutarların, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, kararın, "...söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacıdan kesilen tutarların, dava açma tarihi olan 03/09/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, dava konusu Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinin iptaline, tazmin isteminin kabulüne, söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacıdan kesilen tutarların her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esasa ve vekâlet ücreti dışındaki yargılama giderlerine ilişkin olarak reddi; davacı lehine …-TL vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına yönelik olarak ise kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılması, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesi yolundaki temyize konu İzmir Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, "...söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacıdan kesilen tutarların, dava açma tarihi olan 03/09/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/04/2022 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.