T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/8705
Karar No : 2024/2444
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Taahhüt Yapı Asfalt İnşaat Nakliye Madencilik ve Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 357.013,01-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün 28/08/2019 tarihli işleminin ve dayanağı … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirketten stabilize teknik alt yapı bedelinin tahsil edilebilmesi için gerekli şartların oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla verilen ara kararlarına cevaben davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanın inkişaf alanı olmadığı, taşınmazı kapsayan onaylı nazım imar planı ve uygulama imar yol planlarına rastlanılmadığı ve bahse konu alan içerisinde, yakınında ya da çevresinde yapılan aktif bir çalışma bulunmadığından, 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesi uyarınca stabilize teknik alt yapı bedeli tahsil edilebilmesi için gerekli şartların oluşmaması sebebiyle davacı şirket adına stabilize yol teknik altyapı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; davaya konu edilen Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında yer verilen stabilize yol teknik altyapı bedelinin belirlenmesine ilişkin kısmın ise Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile uygulanmakta olan ücret tarifelerinin günün koşullarına göre düzenlenmesi amacıyla yeniden değerlendirme oranlarında arttırılmak suretiyle belirlenen ücret tarifesinin eki olduğu anlaşıldığından söz konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptaline, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının stabilize yol teknik altyapı bedelinin belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Davalı idarece istinaf başvurusunda bulunulması üzerine temyize konu kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz nedeniyle 357.013,01-TL stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün 28/08/2019 tarihli işleminin ve dayanağı … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan %75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; taşınmazın doğusunda yer alan yola ilişkin olarak stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, Mahkemece verilen ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerde taşınmazın bulunduğu alanda yapılmış bir parselasyon işlemi bulunmadığı belirtilmesine rağmen 10/09/2018 tarihli imar durum belgesinde 17/02/2002 tarihli parselasyon işleminin yazılı olduğu, taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı hususunun ve taşınmazın bulunduğu alanda teknik alt yapı ve yolun tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun açık ve net bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, parselasyon işlemi bulunup bulunmadığı, teknik alt yapı ve yolların tamamının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılan sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 25/04/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.