T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/900
Karar No : 2022/8222
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVALI) : … Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın iptale ilişkin kısmının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 07/10/2020 tarih ve E:2019/4216, K:2020/8920 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazda imar mevzuatına aykırı şekilde yapılan trafo tesisinin uygun bir yere deplase edilmesi, anılan taşınmaz ile …ada …parsel sayılı taşınmaz arasındaki sınırın 3,5 metre arka bahçe mesafesi sağlayacak şekilde düzeltilmesi, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca sorumlular hakkında gerekli müeyyidelerin uygulanması istemleri ile yapılan başvurunun reddine dair Tepebaşı Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarihli, …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu taşınmazda kurulu bulunan trafo tesisine yönelik çekme mesafesi aranmaması yönünde işlem tesis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Tepebaşı Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğünün …tarihli, …sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davaya ait … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ve taşınmaza ait imar çapı belgesindeki "…Elektrik Dağıtım A.Ş.'den uygun görüş alınmadan inşaat yapılamaz" ibaresinin kaldırılması, imar çapı belgesine "bina arka çizgisi ve bina derinliği tespitinde imar yönetmeliğinin 0,40 TAKS sınırlanmasına uyulmayabilir" ibaresinin eklenmesi ve imar çapı belgesindeki arka bahçe mesafesinin ve yola uzaklıkların komşu …ada, …sayılı parsele göre belirlenerek düzeltilmesi, imar çapı belgesindeki "blok uzunluğu" ibaresinin kaldırılması ve imar çapı belgesinin tekrar düzenlenmesi talepleriyle yapılan başvuruların zımnen reddine dair işlemler ile imar çapı belgesindeki arka bahçe mesafesinin 3,5 metre olarak düzeltilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarihli, …sayılı belediye başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davaya ait …İdare Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, mevzuatta trafoların uygulama imar planına işlendikten sonra yapılabileceğinin öngörüldüğü, 1987 yılında uyuşmazlık konusu taşınmazın üzerinde inşa edilen trafonun imar planlarında “trafo alanı”nda değil “konut alanı”nda kaldığı, …EDAŞ tarafından 13/10/2009 tarihinde söz konusu trafonun bulunduğu 50 m2'lik alana yönelik kamu yararı kararı alındığı, aynı şirket tarafından 12/06/2012 tarihinde davalı idareye yazılan yazıda da kamulaştırmanın yapılacağı belirtilmesine rağmen henüz yapılmadığı, bilirkişi raporlarında trafonun ada içerisi parsel sınırı düzeltmesi yapılarak uygun yer ve konuma kaydırılması ve bu yolla yapılaşmanın nizami bir şekilde gerçekleşmesine katkı sağlayacak biçimde konumlandırması gerektiğinin vurgulandığı, bu durumda taşınmazda nitelikli yapılaşmaya gidilmesi için izin alınmadan inşa edilen trafonun yıkılması (…Asliye Hukuk Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında verilen karar uyarınca trafonun yıkılıp yıkılamayacağı idarece değerlendirilerek) veya deplase edilmesi gerektiği, bu itibarla dava konusu işlemin taşınmazda imar mevzuatına aykırı şekilde yapılan trafo tesisinin uygun bir yere deplase edilmesi, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca gerekli müeyyidelerin uygulanması istemlerinin reddine dair kısmının iptaline, taşınmaz ile …ada …parsel sayılı taşınmaz arasındaki sınırın 3,5 metre arka bahçe mesafesi sağlayacak şekilde düzeltilmesi isteminin reddine dair kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının ve davalının temyiz başvuruları üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, mahkeme kararı hukuk ve usule uygun bulunmuş ve onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesine göre işlem tesis edilebilmesi için öncesinde aynı Kanunun 32. maddesine göre işlem tesis edilmesi gerektiği, taşınmazdaki trafonun TEDAŞ …Bölge Koordinatörlüğü tarafından inşa edildiği, bulunduğu yerden deplase edilmesinin teknik ve bilimsel açından değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu, deplase edilmesi imkanı yoksa bulunduğu yerin …EDAŞ tarafından kamulaştırılması gerekeceği, nitekim trafo yerinin kamulaştırılmasına yönelik …EDAŞ tarafından alınmış kamu yararı kararının bulunduğu, davacı ile Osmangazi EDAŞ arasındaki hukuki sürecin tamamlanmasından sonra yeniden yapılacak başvuru ile davacının yakındığı sorunların çözülebileceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ:Mahkeme kararında, davacının imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca sorumlular hakkında gerekli müeyyidelerin uygulanması istemi hakkında hiçbir gerekçeye yer verilmediği halde davacı başvurusunun reddine dair işlemin bu istem yönünden de iptaline karar verildiği, İmar Kanunu 42. maddesinin uygulanması istemi hakkında karar verme yetkisi belediye encümenine ait olduğundan başvurunun bu istem yönünden belediye encümenine iletilmesi gerektiği, dolayısıyla dava konusu işlemin bu istem hakkındaki kısmının yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “konut alanı”nda kalan taşınmazın üzerinde trafo inşa edilmesinin İmar Kanunu 3. maddesine aykırı olduğu, davacı başvurusu üzerine Kanunun 32. maddesi uyarınca davalı belediyece söz konusu trafonun bulunduğu yerden kaldırılması için gerekli işlemlerin yapılması gerektiği, ayrıca imar planında “konut alanı”nda kalan trafo yerinin kamulaştırılmasının da söz konusu olamayacağı ve davacı tarafından …EDAŞ aleyhine açılmış müdahalenin önlenmesi, kal ve ecrimisil istemli davanın müdahalenin önlenmesi ve kal istemi yönünden reddi yolunda … Asliye Hukuk Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararın da trafonun kaldırılmamasına gerekçe teşkil etmeyeceğinin açık olduğu, dolayısıyla dava konusu işlemin taşınmazdaki trafonun başka yere deplase edilmesi istemi hakkındaki kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin bahsi geçen bu iki istemin reddine ilişkin kısmının iptaline karar verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının yukarıda yer verilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 07/10/2020 tarih ve E:2019/4216, K:2020/8920 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazında imar mevzuatına aykırı şekilde yapılan trafo tesisinin uygun bir yere deplase edilmesi, anılan taşınmaz ile …ada …parsel sayılı taşınmaz arasındaki sınırın 3,5 metre arka bahçe mesafesi sağlayacak şekilde düzeltilmesi, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca sorumlular hakkında gerekli müeyyidelerin uygulanması istemleri ile yapılan başvurunun Tepebaşı Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün …tarihli, …sayılı işlemiyle reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan bir davanın devamı sırasında, davaya konu idari işlemin hukuki varlığının sona ermesi ya da davacının dava açmaktaki maksadının gerçekleşmesi ve bu nedenle dava hakkında bir karar verilmesinde davacı açısından herhangi bir hukuki yarar kalmaması halinde davanın konusuz kaldığının kabul edilmesi gerektiği idari yargı kararlarında belirtilmektedir.
Dosyanın Dairemizin E:2019/14246 sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden, davacı tarafından bir taraftan taşınmazında imar mevzuatına aykırı şekilde yapılan trafo tesisinin uygun bir yere deplase edilmesi, anılan taşınmaz ile ... ada ... parsel sayılı taşınmaz arasındaki sınırın 3,5 metre arka bahçe mesafesi sağlayacak şekilde düzeltilmesi, imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca sorumlular hakkında gerekli müeyyidelerin uygulanması istemleri ile yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılırken diğer taraftan trafo tesisi kurulmak suretiyle taşınmazına kamulaştırmasız el atıldığı iddiasıyla müdahalenin önlenmesi ve kal istemiyle …Asliye Hukuk Mahkemesinin E:…sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan mahkemenin …tarih ve K:…sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, davacı tarafından bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine …Bölge Adliye Mahkemesi …Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Dairemizin E:2019/14246 sayılı dosyasında bulunan …EDAŞ'a ait temyiz dilekçesinde ... Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararı üzerine uyuşmazlık konusu taşınmazın üzerinde kurulu bulunan trafo tesisinin kaldırıldığı beyan edilmiş ve dilekçeye ekli fotoğraflarda da trafo tesisinin kaldırıldığı görülmüştür.
…Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı temyiz edilmiş, Yargıtay … Hukuk Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bu kararın kesin olarak onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, taşınmazın üzerindeki trafo tesisinin adli yargı yerince verilen karar uygulanmak suretiyle kaldırılmış olması karşısında, söz konusu trafo tesisinin uygun bir yere deplase edilmesi ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden haller için 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca sorumlular hakkında gerekli müeyyidelerin uygulanması istemleri ile yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan işbu davanın konusuz kaldığının kabulü gerekeceğinden hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2.Dava konusu işlemin kısmen yukarıda açıklanan gerekçeyle iptaline yönelik …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 28/09/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.