T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9155
Karar No : 2023/8441
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Kepez ilçesi, Duacı Mahallesi … ada … sayılı parseli de içine alan Antalya ili, Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa ve Serik ilçelerini kapsayan … tarihli … sayılı Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisi kararıyla kabul edilen 1/25.000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi- belgeler ile … İdare Mahkemesinin E: … sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında davacı parseline getirilen yükseköğretim alanı ve kamu hizmet alanı kararının bölge açısından olumlu sonuçlar doğuracağı anlaşılmakla birlikte nazım imar planlarının kapsadıkları alan ve amaçları açısından üst ölçekteki çevre düzeni planı ile alt ölçekteki uygulama imar planından farklılık gösterdiği, nazım imar planında dava konusu parsel için getirilen kamu hizmet alanı kararının plan hükmüne göre üst ölçekteki çevre düzeni planı değişikliğindeki kentsel yerleşik alan kararıyla uyumlu olduğu, ancak yükseköğretim alanı kararının 5.22 sayılı plan hükmündeki eğitim tesisleri kapsamında değerlendirilemeyeceği, üniversite alanı lejantıyla tanımlanması gerektiği, planda öngörülen yükseköğretim alanının üst ölçekteki çevre düzeni planında üniversite alanı olarak değil de kentsel yerleşim alanı olarak gösterilmesi nedeniyle davaya konu nazım imar planının üst ölçekli çevre düzeni planı değişikliğine uygun olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davacının … ada, … sayılı parsel yönünden plana itiraz ettiği ve bu itirazının reddi sonrasında … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına kayden dava açıldığı; ancak bu davada dava konusu edilen … ada, … sayılı parsel yönünden ise davacının herhangi bir itirazının mevcut olmadığının anlaşıldığı, bu durumda; … ada, … sayılı parsele ilişkin bu davanın, planın son ilan günü olan 18.08.2017 gününü izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde, en son 17.10.2017 gününde açılması gerekirken, 20.04.2018 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı, süre aşımı nedeniyle davanın esasının incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava dilekçesinin ilk kısmında sehven taşınmazın ada parsel numarasının yanlış yazıldığı, davanın dosyaya ekli tapu kaydında yer alan Antalya ili, Kepez ilçesi, … Mahallesi, … ada … sayılı parsele ilişkin olarak açıldığı, bu parsele dair davacı tarafından başkaca dava açılmadığı, davaya konu 1/25.000 ölçekli nazım imar planın 20.07.2017- 21.08.2017 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, planda taşınmazının bulunduğu alanın " kamu hizmeti alanı", "üniversite alanı", ve "teknik alt yapı alanı" olarak ayrıldığı, plan değişikliği talebinde bulunulduğu, plan değişikliği talebinde bulunulması nedeniyle İdari Yargılama Usulü Kanununun 10.maddesinin uygulanması gerektiğinden davanın süresinde olduğu gerekçesiyle idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından askı süresi içerisinde plana itiraz edilmemesi ve son ilan tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılmaması nedeniyle davanın süresinde olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Davacının taşınmazının bulunduğu alanı da içine alan Antalya ili, Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa ve Serik ilçelerini kapsayan … tarihli … sayılı Antalya Büyükşehir Belediyesi Meclisi kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planının 20.07.2017- 21.08.2017 tarihleri arasında askıya çıkartıldığı, davacının askı süresi içerisinde itirazının bulunmadığı, 03.09.2017 tarihinde Antalya Büyükşehir Belediyesine başvuruda bulunulduğu, başvuru dilekçesinde davacının … ada … sayılı parselin maliki olduğu belirtilerek bu alanın üniversite alanından çıkartılarak konut alanı olarak planlanmasının talep edildiği ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planına itiraz edildiği ifadelerine yer verildiği, anılan başvurunun 09.10.2017 tarihli belediye meclisi kararı ile reddedilmesi üzerine, 08.12.2017 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
… İdare Mahkemesinin … tarihli, E:… K:… sayılı kararı ile davacının askı süresi içerisinde plana itirazda bulunmadığı, son askı tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılması gerekirken 08.12.2017 tarihinde açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Yukarıda anılan karara karşı yapılan istinaf incelemesi neticesinde … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli E:… , K:… sayılı kararı ile davacının 03.09.2017 tarihli başvurusunun plan değişikliği talebi niteliğinde olduğu görüldüğünden anılan başvurunun 2577 sayılı Kanunun 10.madde kapsamında bir başvuru olarak ele alınması gerektiği, başvurunun reddi üzerine yasal dava açma süresi içerisinde 08.12.2017 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
… İdare Mahkemesince yeniden yapılan yargılama neticesinde … tarihli E:… K:… sayılı kararı ile işin esası incelenerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan istinaf incelemesi neticesinde … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarihli E:… , K:… sayılı kararı ile davacının … ada, … sayılı parsel yönünden plana itiraz ettiği ve bu itirazının reddi sonrasında … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına kayden dava açıldığı; incelenen davada dava konusu edilen ... ada, ... sayılı parsel yönünden ise davacının herhangi bir itirazının mevcut olmadığının anlaşıldığı, ... ada, ... sayılı parsele ilişkin bu davanın, planın son ilan günü olan 18.08.2017 gününü izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde, en son 17.10.2017 gününde açılması gerekirken, 20.04.2018 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı,bu nedenle istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; aynı Kanunun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki 10. maddesinde, ilgililerin haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilecekleri ve yine anılan Kanunun işlemin tesis edildiği tarihteki 11.maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içerisinde istenebileceği ve bu başvurmanın işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı; altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı; isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planında değişiklik yapılması yolundaki istemin 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğu ve bu başvuru üzerine tesis edilen işleme karşı anılan maddede öngörülen süreler içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.
Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkının kullanılabilmesi için ilgililerin gerekli işlemlerin yapılmasını idarelerden her zaman isteyebilecekleri açıktır. Her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işlem üzerine yukarıda açıklanan 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen 60 günlük süre içerisinde imar planına dava açılması mümkündür.
UYAP üzerinde yapılan incelemede davacının adına kayıtlı taşınmazın Antalya ili, Kepez ilçesi, … Mahallesi ... ada ... sayılı parsel olduğu, davacının adına kayıtlı başka taşınmaz bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde ... parsele ilişkin tapu kaydının sunulduğu, ... İdari Dava Dairesinin … tarihli E:… , K:… sayılı kararınde her ne kadar davacı ... tarafından aynı parsel için … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasına dava açıldığı tespitine yer verilmiş ise de, … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında davacı tarafın … sayılı parselin diğer hissedarı Yasin Çetin olduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacı tarafından 03/09/2017 tarihinde Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurusunun plan değişikliği talebi niteliği taşıdığı ve 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılan bir başvuru olduğu, anılan başvurunun 09.10.2017 tarihinde reddedilmiş olsa dahi, davacıya 60 gün içerisinde ulaşan herhangi bir cevap olmadığından başvuruyu izleyen 60 gün sonunda 02.11.2017 tarihinde başvurunun zımnen reddedilmiş sayılacağı, zımnen ret üzerine 60 günlük yasal dava açma süresi içinde en son 02/01/2018 tarihine kadar dava açılabileceğinden; yasal dava açma süresi içerisinde 08/12/2017 tarihinde açılan davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, davanın esasına ilişkin Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.