T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9179
Karar No : 2023/7247
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ...no'lu ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı, Hazineye ait taşınmazın bulunduğu alanda Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planının ve bu plana karşı yapılan itirazın reddine dair Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, ...Nolu ...Mahallesi, ...Ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçen 20 m.lik imar yolunun, güneydeki yerleşimlere ulaşımı sağlayan ana ulaşım aksı olması ve bölgeye hizmet eden donatı alanlarının söz konusu yol üzerinde düzenlenmesi nedeniyle gerek güzergahı gerekse de genişliği ile ulaşım sisteminin bütünlüğü ve sürekliliği açısından gereklilik olduğu, parselin bir kısmının 20 m.lik imar yolunda kalmasında planda kurgulanan ulaşım sistemi açısından bir sakınca bulunmadığı, yol boyunca her iki tarafın da yapılaştığı dikkate alındığında, yolun her iki yöne de eşit oranda genişletildiği, bu kapsamda parseller arasında nimet-külfet dengesinin sağlandığı ancak; yolun bazı kısımları genişletilirken bazı bölümlerinin ise genişliğinin 15 m. olarak bırakıldığı, ancak dava konusu planda yolun tümünde değil sadece bazı bölgelerde genişletilmesinin ulaşım sisteminin bütünlüğünü ve sürekliliğini bozduğu anlaşıldığından dava konusu işlemlerde imar mavuzatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesi ile iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Trabzon ili, Ortahisar ilçesi, ...no'lu ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı, Hazineye ait taşınmazın üzerinde konut yapılarının bulunduğu, planlama alanında donatı dengesinin sağlanamayacağı ve bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin yetersiz olacağı, donatı miktarı açısından mevcut plandaki olumsuzlukların dava konusu planda da devam ettiği, özellikle gelişme konut alanlarında öngörülen donatı alanları açısından dava konusu planın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu yönündeki İlk derece mahkemesinin iptale dair gerekçesi yerinde olmakla birlikte dava konusu plan ile sosyal, açık ve yeşil alanlar dışında diğer donatı alanlarında da Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen asgari standartların sağlanamayacağı ve bölgede yaşayanlara sunulan hizmet kalitesinin yetersiz olacağı gerekçeleri de eklenilmek suretiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu parselin fiziki olarak konut yapılarının bulunduğu bir bölge olduğu, plansız alanda bulunana mahalleri de besleyen bir yol kurgusunun üzerinde bulunduğu, ayrıca güneyinde huzurevi, botanik park gibi araç sirkülasyonunu arttıracak bölgelerin bulunduğu bu nedenle davaya konu taşınmaz üzerinde planlanan 20 mt'lik yolun ihtiyaca binaen kurgulandığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin kamu yararı, imar mevzuatı, şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olarak hazırlandığı, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek istinaf mahkemesi kararının bozulması talep edilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon İli, Ortahisar İlçesi, ...no'lu ...Mahallesi, ...ada, ...Parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan taşınmazı kapsayan alanda yapılan ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon+İlave Nazım İmar Planının 05.03.2018-03.04.2018 tarihleri arasında askıda ilan edilmesi üzerine anılan planlamaya karşı davacı idare tarafından 03.04.2018 tarihinde, yapılan plan revizyonu ile polis lojmanı olarak tahsisli olan taşınmazın kullanım alanının azaltıldığı, planlama çalışmalarında kurum görüşlerinin alınması gerektiği, plan değişikliğinin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere aykırı olduğu, sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşürdüğü, eşdeğer alan da ayrılmadığı gerekçeleri ile yapılan itirazın Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararı ile reddi üzerine, Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon+İlave Nazım İmar Planının ve yapılan itirazın reddine dair Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. Maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan haliyle, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, İşlem tarihi itibariyle altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse, isteğin reddedilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin birinci fıkrasının fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
05.03.2018-03.04.2018 tarihleri arasında askıda ilan edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planına, askı ilan süresi içinde, 03.04.2018 tarihinde davacı tarafından yapılan itirazın ...tarih ve ...sayılı belediye meclisi kararıyla reddedildiği, aynı plana karşı başka taşınmaz maliklerince yapılan itirazların kısmen kabul edilmesi üzerine 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıda ilan edildiği, davacı tarafından ise 27/12/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
Davacı tarafından askı süresi içinde itiraz edildiğinden, dava açma süresinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, askı süresi içinde yapılan itirazın askı tarihini izleyen altmış gün içinde bir cevap verilmeyerek reddi söz konusu olduğundan zımni ret süresini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra, 27/12/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeni ile incelenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, dava konusu nazım imar planının 30.07.2018-28.08.2018 tarihleri arasında yeniden askıya çıkarılarak ilan edilmesi üzerine dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı, ve bu son ilan tarihi üzerine dava açılabileceği kabul edilebilecek ise de, bakılan davanın, 30.07.2018 tarihli askının son ilan tarihini olan 28.08.2018 tarihini izleyen altmış günlük dava açma süresi içerisinde de açılmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.