T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/9202
Karar No : 2024/260
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Afyonkarahisar İl Emniyet Müdürlüğü emrinde Emniyet Amiri olarak görev yapan davacının, Eskişehir Emniyet Müdürlüğünde Asayiş Şube Müdürlüğü Ahlak Büro Amiri olarak görev yaptığı sırada "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacının Eskişehir Emniyet Müdürlüğünde Ahlak Büro Amiri olarak görev yaptığı sırada ... Apart işletmecisi olan E.B.Ü. adlı şahısla, apartta meydana gelen bir olayın soruşturulması sırasında tanıştığı, anılan şahsın işletmesinin ruhsatı olmadığı halde otel gibi işletildiği, durumun emniyet görevlilerince Tepebaşı Belediye Başkanlığına muhtelif tarihlerdeki yazılarla bildirildiği, bu yazılardan 06/12/2012 tarihli olanında davacının da parafının olduğu, E.B.Ü.'nün ifadesinde; 06/12/2012 tarihinde davacı ile buluştuklarını ve davacının kendisine işlettiği apartla ilgili şikayet konusunu 2 gün içinde belediyeye göndereceğini, kendisinin yapacak bir şeyi kalmadığını, bundan sonraki işlemleri belediyeden yürütmesi gerektiğini söylediğini beyan ettiği, sonraki günlerde ... Apart adlı işyerinin kamera görüntülerinden davacının S.E. adlı bayanla birlikte 09/11/2012 ve 17/12/2012 tarihlerinde her biri 2-3 saat olmak üzere 4 kez apartta kaldıkları, davacının E.B.Ü'den isteği doğrultusunda konaklamanın apart kayıtlarına geçirilmediği, E.B.Ü'nün ifadesinde, davacının ayrıca bir odanın aylık 300-350 TL'ye kendisine kiralanmasını ve 2.500 TL borç para istediği, bu isteklerin kendisi tarafından kabul edilmediğini belirttiğinin görüldüğü, uyuşmazlıkta; davacının ... Apart adlı yerde günde 2-3 saat olmak üzere 4 gün kaldığı ve bunun için herhangi bir ücret ödemediği ve bu konaklamalara ilişkin kayıt yapılmadığı ifadelerle sabit olmakla birlikte, bu süreçte davacının Apart sahibine göreviyle ya da mesleğiyle ilgili vaatte ya da tehditte bulunmadığı, davacının taleplerinin işletme sahibi tarafından, davacının görevi nedeniyle ruhsat sorunu konusunda kendisine yardım edebileceği beklentisiyle karşılandığının anlaşıldığı, nitekim apartın sahibi E.B.Ü'nün kısa bir süre sonra davacının telefonlarını açmadığı, ucuz kira konratı ve borç para taleplerini reddettiği daha sonra da davacıyı şikayet ettiği, bu durumda, davacının ... Apart adlı işletmede para ödemeden ve kayıt yaptırmadan kaldığı, davacının mesai saatleri içinde ve çalıştığı Emniyet Müdürlüğünde de aralarında geçen bu diyaloglardaki tutum ve davranışlarının hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak kapsamında 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiğinden, bu durum gözardı edilerek davacının görevi ya da mesleğiyle ilgili sözlü ya da fiili davranışta bulunmadığı halde yetkisini veya nüfuzunu kötüye kullandığından bahisle tesis edildiği görülen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı, kaldı ki, aynı fiille ilgili Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının … günlü, Soruşturma No:…, Karar No:… sayılı kararıyla ".....şüphelinin apartta kayıtsız ve ücret ödemeden konaklamasına ilişkin apart işletmecisi …'i görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanmak suretiyle zorlamadığı, tehdit etmediği, hileli davranışlarda bulunmadığı ya da göreviyle ilgili herhangi bir vaadde bulunmadığı, yine görevine girmeyen bir işi yapabileceği ya da yaptırabileceği kanaatini uyandıracak, doğrudan doğruya görevle ilgili görevinin gereklerine aykırı eyleminin bulunmadığı, şüphelinin herhangi bir soruşturmaya ilişkin gizliliği alenen ihlal etmediği, şüphelinin emniyet müdürlüğünde görevli olması nedeniyle … isimli apartta ücret ödemeden konaklaması şeklinde tezahür eden eyleminin disiplin soruşturmasını gerektirir eylemler olarak değerlendirilebileceği, ortada işlenmiş ve Türk Ceza Kanunu kapsamında soruşturmayı gerektirir bir suç bulunmadığından, şüpheli hakkında Kamu Adına Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına" karar verildiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacının ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının, davanın açıldığı (28/01/2014) tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği, yapılan soruşturma neticesinde davacının üzerine atılı fiilin sübuta erdiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesinin 28/01/2015 günlü, E:2014/8356, K:2015/84 sayılı gönderme kararı ile Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEMEVE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Eskişehir Emniyet Müdürlüğünde Asayiş Şube Müdürlüğü Ahlak Büro Amiri olarak görevli iken, davacı hakkında yapılan soruşturma neticesinde, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin … günlü, … sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde, "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili, "meslekten çıkarma" cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; 15. maddesinde ise, ''Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.'' denilmek suretiyle bir alt cezanın uygulanıp uygulanmaması konusunda idareye takdir hakkı tanınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.
Uyuşmazlıkta; davacının, ... Apart adlı yerde günde 2-3 saat olmak üzere 4 kez kaldığı ve bunun için herhangi bir ücret ödemediği ve bu konaklamalara ilişkin kayıt yapılmadığı ifadelerle sabit olmakla birlikte, bu haliyle davacının fiilinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde yer alan "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" şeklindeki suç tanımına uymadığı, anılan fiiller yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği, davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği açık olmakla birlikte, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili makamın ilgili disiplin otoritesi olduğu gözetildiğinde, Mahkemece davacının eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının yerinde olmadığı, disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince sadece disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, isnat edilen fiilin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı yönünden hukukilik denetimi yapılabileceği, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının disiplin otoritesinin yetki alanına girilmesi ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğuracağı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, davacının Eskişehir Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Ahlak Büro Amiri olarak görev yaptığı sırada ... Apart işletmecisi olan E.B.Ü. adlı şahısla, işyerinde meydana gelen bir olayın soruşturulması sırasında tanıştığı, anılan şahsın işletmesinin ruhsatı olmadığı halde otel gibi işletildiği, durumun emniyet görevlilerince Tepebaşı Belediye Başkanlığına muhtelif tarihlerdeki yazılarla bildirildiği, bu yazılardan 06/12/2012 tarihli olanında davacının da parafının olduğu, E.B.Ü.'nün ifadesinde; 06/12/2012 tarihinde davacı ile buluştuklarını ve davacının kendisine işlettiği apartla ilgili şikayet konusunu 2 gün içinde belediyeye göndereceğini, kendisinin yapacak bir şeyi kalmadığını, bundan sonraki işlemleri belediyeden yürütmesi gerektiğini söylediğini beyan ettiği, sonraki günlerde ... Apart adlı işyerinin kamera görüntülerinden davacının S.E. adlı bayanla birlikte 09/11/2012 ve 17/12/2012 tarihlerinde her biri 2-3 saat olmak üzere 4 kez anılan apartta kaldıkları, davacının E.B.Ü'den isteği doğrultusunda konaklamanın apart kayıtlarına geçirilmediği, E.B.Ü'nün ifadesinde, davacının ayrıca bir odanın aylık 300-350 TL'ye kendisine kiralanmasını ve 2.500 TL borç para istediği, bu isteklerin kendisi tarafından kabul edilmediğini belirttiğinin görüldüğü, uyuşmazlıkta; davacının ... Apart adlı yerde günde 2-3 saat olmak üzere 4 gün kaldığı ve bunun için herhangi bir ücret ödemediği ve bu konaklamalara ilişkin kayıt yapılmadığı ifadelerle sabit olmakla birlikte, davacının taleplerinin işletme sahibi tarafından, davacının görevi nedeniyle ruhsat sorunu konusunda kendisine yardım edebileceği beklentisiyle karşılandığı, nitekim apartın sahibi E.B.Ü'nün kısa bir süre sonra davacının telefonlarını açmadığı, ucuz kira konratı ve borç para taleplerini reddettiği daha sonra da davacıyı şikayet ettiği anlaşılmaktadır.
Olayda; davacı hakkında şikayetçi olan E.B.Ü.'nün ve işletme çalışanlarının ifadelerinde görüldüğü üzere, davacının apartta kalmasına rağmen kayıt yaptırmayarak ve ücret ödemeyerek çıkar sağladığı hususu sabittir. Davacı, anılan bu tanışma sonucunda ilişki kurduğu apart sahibine ücret ödememesinin nedenini apart sahibinin kabul etmemesine bağlamakta iken, apart sahibinin ve resepsiyon görevlilerinin ifadelerinden, davacının ücret ödememesinden apart sahibinin rahatsız olduğu ve hatta bu sebeple belli bir süre sonra telefonlara cevap vermeyerek ya da yer yok dedirterek davacının kalmasını engellemeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Apart sahibinin herhangi birinin apartında bedava kalmasına müsaade etmeyeceği ve davacıya böyle bir imkan tanıyor ise bunun, davacının işyerine dair işlem yapabilecek bir konumda bulunmasından yani sahip olduğu nüfuzundan kaynaklandığı aşikardır. Apart sahibinin bir süre sonra davacının ücretsiz kalmasından duyduğu rahatsızlığı doğrudan dile getiremeyerek davacının telefonlarına cevap vermemeye başlaması ve apartta yer olmadığını söyletmesi de bu durumun bir göstergesidir. Davacı da eğitimi ve konumu itibarıyla sağladığı bu çıkarın nüfuzundan kaynaklandığını bilebilecek durumda ve farkındalığa sahiptir.
Bu itibarla, davacının muhatabı konumunda bulunan apart sahibi üzerinde konumunun sağladığı nüfuzu kullanarak apartta kayıt yaptırmadan ve birkaç kez ücret ödemeden kalmak suretiyle çıkar sağladığı anlaşıldığından, Tüzüğün 8/7. maddesi kapsamında sübut bulan fiiline uygun olarak tesis edilen meslekten çıkarma cezasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali ile mali ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.