Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2021/9205 E. , 2022/685 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/9205
Karar No : 2022/685
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Hırdavat İnşaat Malzemeleri Elektrik Makina Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İdarece davacıya gönderilen yazı üzerine, 2016/1,2,4,5,6 ve 2018/4 dönemlerine ilişkin olarak ihtirazı kayıtla verilen katma değer vergisi düzeltme beyannameleri üzerine 09/01/2019 tarihinde tahakkuk ettirilen katma değer vergisi, damga vergisi, hesaplanan gecikme faizi ile kesilen vergi ziyaı cezaları ile 2017/12 dönemi için ihtirazi kayıtla verilen katma değer vergisi düzeltme beyanı üzerine tahakkuk ettirilen damga vergisinin kaldırılması istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştayın bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince; ara kararı ile istenen ve davacı hakkında sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği öne sürülen ...Demir Çelik Mak. İnş. Paz. San. Tic. A.Ş hakkında düzenlenen ...gün ve ...sayılı Vergi İnceleme Raporunun incelenmesinden davacının 2017 hesap dönemine ilişkin defter ve belge ibraz mecburiyetini yerine getirmediği,bu konuya ilişkin bilgilere düzenlenen ...tarih ve ...Vergi Tekniği Raporunda yer verildiği, olayda davacı şirkete sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği öne sürülen ...Demir Çelik Mak. İnş. Paz. San. Tic. A.Ş hakkında düzenlenen ...gün ve ...sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda yer verilen tespitlerden hareketle, gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasında bulunmaksızın sahte fatura düzenlendiği hususu somut ve hukuken itibar edilebilecek nitelikteki delillerle ortaya konulamadığından varsayıma, kanaate ve eksik incelemeye dayalı vergi inceleme raporu esas alınarak davacı şirket adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının fatura aldığı, Etimesgut Vergi Dairesi mükellefi ...Demir Çelik Mak. İnş. Paz. San. Tic. A.Ş hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı vergi tekniği raporunda özetle; mükellefin "Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda hırdavat malzemesi ve el aletleri perakende ticareti (çivi, vida, kilit, menteşe, çekiç, testere, pense, tornavida, takım tezgahı uçları, perçin, vb. (tarım ve bahçecilik el aletleri dahil)" faaliyeti ile iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis ettiği, mükellefiyetinin 30/09/2017 tarihinde ilgili vergi dairesi müdürlüğünce resen terkin edildiği, yasal defter ve belgelerini ibraz etmediği, tanzim edilen ...tarih ve ...sayılı defter belge isteme yazısı mükellef kurumun şirket adresi olan "...Mahallesi .... Cadde ...İnşaat ...Apartmanı No:... ..." adresine gönderildiği ancak " Gösterilen adres dağıtım saatlerinde sürekli kapalı olup, muhatap bırakılan ihbarda belirtilen randevu tarihine uymadığı için tebliğ mümkün olmamıştır." gerekçesiyle iade edildiği, müfettişliğimizce tanzim edilen ...tarih ve ...sayılı defter belge isteme yazısının mükellef kurum yetkilisi ......'ın Mernis'de yer alan "...Mahallesi .... Sokak No:......" ikamet adresine gönderildiği ancak adres kapalı olduğundan tebliğ edilemediği, bunun üzerine ...tarih ve ...sayılı defter belge isteme yazısının, mükellef kurum yetkilisi ...'ın Mernis'de yer alan "...Mahallesi .... Sokak No:... ..." ikamet adresine gönderildiği ve söz konusu adrese 06/04/2018 ve 13/04/2018 tarihlerinde de gidildiği ancak adreste muhataba ulaşılamadığı ve 13/04/2018 tarihinde adrese tebligat pusulası bırakıldığı bildirilmek kaydıyla yazının iade edildiği ancak mükellef kurum yetkilisi tarafından, yasal süreler içerisinde yasal defter ve belgelerin ibraz edilmediği, 17/05/2016 tarihli yoklamada "Mevcut adreste yapılan yoklamada adresin ofis olduğu, yaptığı inşaat malzeme ve hırdavat toptan satış faaliyetini herhangi bir depo ihtiyacı olmadan anlaştığı firmalara aracılık yaparak satışını yaptığının şirket yetkilisince beyan edildiği, 23/02/2017 tarihli yoklamada " adresin sürekli kapalı olduğu güvenlikten alınan beyan da adreste ... isimli bir şahsın kayıtlı olduğunun beyan edildiği, 05/12/2017 tarihli yoklamada "Ödevli şirketin adreste tanınmadığı halen adresin boş ve kapalı olduğu, 2016 yılı KDV matrahının 29.790.879,00 TL , 2017 Yılı KDV matrahının 21.867.825,00 TL olduğu, vadesi geçmiş ve bugün ödenmesi gereken toplam borç 139.447,33 TL tutarında vergi borcu olduğu, herhangi bir motorlu taşıtının bulunmadığı, 2016 yılında 31 firmaya 416 adet belge karşılığında toplam 29.790.879,00-TL tutarında mal/hizmet satışı bildirdiği, buna karşılık 25 firmadan 2010 adet belge karşılığında toplam 30.272.665,00-TL tutarında mal/hizmet alışı bildirdiği, 2017 yılında 22 firmaya 164 adet belge karşılığında toplam 21.926.232,00-TL tutarında mal/hizmet satışı bildirdiği buna karşılık 9 firmadan 83 adet belge karşılığında toplam 21.867.825,00-TL tutarında mal/hizmet alışı bildirdiği, 2016 yılında 25 firmadan 210 adet belge karşılığında toplam 30.272.665,00-TL tutarında mal ve hizmet alışı bildirdiği ve bu alışların; %88,13 lük kısmını gerçekleştirdiği mükellefler hakkında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği; %8,13 lük kısmını gerçekleştirdiği mükellefler nezdinde ise sahte belge düzenleme yönünden devam eden vergi incelemesi olduğu, 2016 yılında 31 firmaya 416 adet belge karşılığında toplam 29.790.879,00-TL tutarında mal/hizmet satışı bildirdiği söz konusu satışların; %57 sinin gerçekleştirildiği mükellefler nezdinde tamamen sahte belge düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği, %36 sının gerçekleştirildiği mükellefler nezdinde ise sahte belge düzenleme yönünden devam eden vergi incelemesi bulunduğu, 2017 yılında 9 firmadan 83 adet belge karşılığında toplam 21.867.825,00-TL tutarında bildirim sınırını aşan mal ve hizmet alışı bildirdiği ve bu alışların; %54,25 lük kısmını gerçekleştirdiği mükellefler hakkında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlendiği; geriye kalan %45 lik kısımın gerçekleştirdiği mükellefler nezdinde ise sahte belge düzenleme yönünden devam eden vergi incelemesi olduğu, 2016 yılında toplam 4.672,01-TL ve 2017 yılında ise 0,00TL ödenecek KDV beyan ettiği, mükellef kurumun banka hareketlerinde toplam 14.800,00-TL tutarında işlem görüldüğü, 120 Alıcılar hesabında 28.329.843,08-TL, 153 Ticari Mallar hesabında 675.287,88-TL, 320 Satıcılar hesabında ise 29.872.787,71-TL kayıtlı olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, defter ve belgelerin ibraz edilmediği, vergi borçlarını ödemediği, emtia ve hizmet aldığı mükelleflerin büyük bir kısmının hakkında sahte belge düzenlemekten vergi tekniği raporu bulunan mükelleflerden oluştuğu, bu büyüklükteki ticari faaliyet için gerekli iş yeri büyüklüğüne, işçi sayısınca, araç gereç ve emtia mevcuduna sahip olmadığı dolayısıyla şirket kapasitesinin belirtilen cirolarda iş yapmasının imkansız olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, adı geçen mükellefin düzenlediği faturaların muhteviyatı itibariyle sahte ve yanıltıcı belge olduğu sonucuna varılmış olup, aksi yöndeki kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan dosyanın incelenmesinden, davalı idare tarafından davacıya gönderilen 07/01/2019 tarih ve 7882 sayılı yazı ile Serdar Yazıcı'dan yapılmış olan alımlara ilişkin beyanlarınında düzeltilmesinin istenildiği ve davacı tarafından 09/01/2019 tarihinde ihtirazi kayıtla düzeltme beyannamesi verildiği ve ...dan yapılmış olan alımlara ilişkin düzenlenen faturalarda indirim konusu yapılan KDV'nin de indirimlerden çıkartıldığının görüldüğü ancak verilen kararda Serdar Yazıcı hakkında değerlendirme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşıldığından eksik hüküm nedeniyle de Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 10/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.