T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9224
Karar No : 2022/10077
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... (... ) Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığından bahisle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı ile 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca söz konusu yapının ruhsata aykırı kısımlarının yıkılarak eski hale getirilmesine ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca davacıya 5.897,64.-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Beykoz Belediyesi Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen; yapı tatil tutanağına ilişkin davanın süre aşımı yönünden reddi, yıkım ve para cezasına ilişkin işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı taraflarca istinafa başvurulması üzerine, tarafların istinaf başvurularının kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı sonrasında, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağına 60 günlük dava açma süresinin geçirilmesinden sonra 27/04/2017 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının inceleme olanağı bulunmadığı, yapıda ruhsata bağlanması mümkün olmayan inşai faaliyette bulunulduğu sabit olduğundan, dava konusu encümen kararının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesine istinaden ruhsata aykırı kısımların yıkılarak eski hale getirilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 3194 sayılı Kanun'un 42 maddesine göre aykırı alan ve yapı sınıfı üzerinden temel para cezası hesaplandıktan sonra artırımlar yapılarak bulunan miktarın hisseler oranında bölünmesi suretiyle para cezası verilmesi gerekirken, cezaya konu alanı maliklerin hisselerine göre bölerek para cezası hesaplama yapılmasının kanunda belirlenen usule uygun olmadığından tesis edilen para cezası işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının süre aşımı yönünden reddine, yıkım işlemine ilişkin kısmının reddine, para cezasına ilişkin işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işleme dayanak olan yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihteki tapu kayıtlarına göre davacının 2. kat, ... nolu bağımsız bölümün maliki olduğu, taşınmaz üzerindeki yapıda ruhsata aykırı ilaveler yapıldığının tespit edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek, usul ve yasaya aykırı olan temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği iddia edilmiştir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyiz edilen iptale ilişkin kısmının değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... (... ) Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıda ruhsata aykırı imalatlar yapıldığından bahisle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca ... tarih ve ... sayılı yapı tatil tutanağı düzenlenerek, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca söz konusu yapının ruhsata aykırı kısımlarının yıkılarak eski hale getirilmesine ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca ... nolu bağımsız bölüm maliki olan davacıya 5.897,64.-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Beykoz Belediye Encümeni kararının verilmesi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın “Suç ve cezalara ilişkin esaslar” kenar başlıklı 38. maddesinin 7. fıkrasında, “Ceza sorumluluğu şahsidir” hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinde; "Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır. Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı işgünü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır. (...)" şeklinde düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Ceza sorumluluğunun şahsiliği ceza hukukunun temel ilkelerindendir. Cezaların şahsiliğinden amaç, bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılamaması, başka bir anlatımla bir kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulamamasıdır. Anayasanın 38. maddesinde idari ve adli cezalar arasında bir ayrım yapılmadığından idari para cezaları da bu maddede öngörülen ilkelere tabidir.
Cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesine göre verilecek olan para cezasının ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapıyı fiilen yapan ya da yaptıran kişi adına, bir başka ifade ile yapı sahibi adına verilmesi gerekmektedir. Yapı sahibinin ise her zaman taşınmaz maliki ile aynı kişi olması zorunlu olmadığından ruhsatsız yapıyı yapan kişinin taşınmaz malikinden farklı bir kişi olduğunun anlaşılması durumunda, taşınmaz maliki adına değil yapıyı yapan adına para cezası verilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ... (... ) Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki yapıda ruhsata aykırı olarak bodrum ve zemin kat sol yan cephede yer alan açık çıkmanın kapatıldığı ve bodrum kat arka cepheye ilave alan yapıldığının tespiti üzerine 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca projesine aykırı kısımların yıkılarak eski hale getirilmesine, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca ... nolu Bağımsız bölüm maliki ... 'na 10.937,20-TL ve ..., ...., ... Bağımsız bölüm maliklerine ise ayrı ayrı 5.897,64- TL para cezası verilmesine ilişkin Belediye Encümeni kararının verildiği, ancak anılan karar ile dayanağı yapı tatil tutanağında belirlenen aykırılıkların kimin tarafından yapıldığına ilişkin tespit bulunmadığı, 2. kat 3 nolu bağımsız bölümün maliki olan davacı tarafından, taşınmazın 1991 yılında mevcut haliyle satın alındığı ve belirlenen aykırılıkların kendisi tarafından yapılmadığının ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.
Bu durumda, cezaların şahsiliği ilkesi gereği ruhsata aykırı imalatları yapanın açık olarak belirlenmesinden sonra yapıyı yapana para cezası verilmesi, belirlenen aykırılıkların tüm bağımsız kat malikleri tarafından birlikte yapıldığının tespiti halinde ise para cezası miktarının yapıyı yapanların hisseleri oranında bir saptama yapılması suretiyle hesaplanması gerekirken, bu konuda bir belirleme yapılmaksızın tesis edilen encümen kararının para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu para cezasının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Yapı tatil tutanağına ilişkin davanın süre aşımı yönünden reddine, yıkım işlemi yönünden davanın reddine, para cezası işleminin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyiz edilen kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 23/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ...(... ) Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki yapıda ruhsata aykırı olarak bodrum ve zemin kat sol yan cephede yer alan açık çıkmanın kapatıldığı ve bodrum kat arka cepheye ilave alan yapıldığının tespiti üzerine 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca projesine aykırı kısımların yıkılarak eski hale getirilmesine, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca Bağımsız bölüm maliklerine para cezası verilmesine ilişkin Belediye Encümeni kararının verildiği, tapu kayıtlarına göre davacının taşınmazın 2. Kat ... nolu bağımsız bölümünü 06/11/1991 yılında satın aldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, ispat yükü kendisinde olan davacı tarafından, taşınmaz üzerindeki yapıda tespit edilen aykırılıkların başkası tarafından yapıldığına ilişkin bilgi ve belge ibraz edilemediğinden, para cezasına ilişkin işlemin esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, cezaların şahsiliğinden bahisle para cezasının iptaline ilişkin kararda hukuki isabet bulunmadığından, Bölge İdare Mahkemesi İdari dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.