T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9273
Karar No : 2021/11694
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
… vekili Av. … tarafından, Kars İli, Merkez İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin revize restorasyon projesine (davacının proje müellifi mimar olduğu) uygun davranılmadığından bahisle Koruma Bölge Kurulları ile ilgili konularda plan ve proje düzenlemesi ve uygulama sorumluluğu yapmasının 5 yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle Kültür ve Turizm Bakanlığına karşı açılan davada; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanuun 34/1. maddesi uyarınca taşınmaz malın bulunduğu yer olan Kars ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Ankara ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile; aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünün dava konusu idari işlemi tesis eden Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin yetkisinde olduğundan bahisle yetkili İdare Mahkemesinin belirlenmesi amacıyla dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerektiğine ilişkin Erzurum Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarihli ve YD İtiraz No:… sayılı kararı üzerine davanın yetki yönünden reddine yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Erzurum ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanunun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; mimar olan davacının, Kars İli, Merkez İlçesi, … Mahallesinde yer alan … ada, .. parsele kayıtlı korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapının proje müellifi olduğu, Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının revize restorasyon projesine uygun davranılmadığından bahisle Koruma Bölge Kurulları ile ilgili konularda plan ve proje düzenlemesi ve uygulama sorumluluğu yapmasının 5 yıl süre ile yasaklanmasına karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının anılan taşınmaza ilişkin yürütülen projede mimar ve proje müellifi olarak görev yaptığı, dava konusu yasaklama kararının da davacının taşınmaza ait revize restorasyon projesine uygun davranmadığından bahisle verildiği, dolayısıyla taşınmaza ilişkin revize restorasyon projesine uygun davranılıp davranılmadığının İdare Mahkemesince ortaya çıkarılmasının, davanın görüm ve çözümünde gerekli olduğu açıktır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereğince taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanunun 34/1. maddesi uyarınca, taşınmazın bulunduğu yer olan Kars ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Erzurum İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Erzurum 1. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 11. İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 21/10/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.