T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/9310
Karar No : 2024/1495
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müş. Yrd. …
2- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı, İstanbul Emniyet Müdürlüğü … Şube Müdürü olarak görev yaptığı döneme ilişkin olarak hakkında yürütülen soruşturma sonunda Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile meslekten çıkarıldığı 13/02/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; davacıya isnat edilen fillerin sübuta erdiği, bununla birlikte davacının ilgili mevzuat kapsamında yerine getirmesi gereken amirlerine bilgi verme ve bilgi formu gönderme yükümlülüklerini ihlal etme şeklindeki eylemlerinin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde öngörülen "amirin emrini yapmamak" fiiline değil, aynı Tüzüğün 6/A-5 maddesinde düzenlenen "Amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında iletmemek ya da olayları, olaylarla ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde de görevli ve yetkili kuruluş ve kişilerden gizlemek" durumuna karşılık geldiğinin anlaşıldığı; bu durumda, davacının eylemleri nedeniyle Tüzüğün 6/A-5 maddesi uyarınca cezalandırılması gerekmekte iken 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; dava konusu … günlü, … sayılı disiplin kararı ile davacıya iki ayrı meslekten çıkarma cezası daha uygulandığı ve bu disiplin cezalarına karşı davacının açtığı davaların reddine karar verildiği, bu doğrultuda hukuka uygun bulunan diğer meslekten çıkarma cezaları nedeniyle davacının görevine iadesinin ve dolayısıyla özlük haklarının ödenmesinin de mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemden kaynaklanan maaş ve özlük haklarının tazmini istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı İdareler tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği, yapılan üç operasyonda da üst makamlara bilgi verilmemesinin tesadüf olarak değerlendirilemeyeceği, operasyonlar nedeniyle kişilerin ve Devletin zarara uğradığı, fiilin sübuta erdiği ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından; Mahkeme kararının, yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi isteminin reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVAPLARI :
Davacının Cevabı: Cevap verilmemiştir.
Davalı İdarelerin Cevabı : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı Emniyet Genel Müdürlüğünün yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, hakkında yürütülen soruşturma sonucunda; … İl Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü olarak görev yaptığı dönemde 17 Aralık 2013 günü gerçekleştirilen üç ayrı operasyonda ilgili yönetmelikler, Emniyet Genel Müdürlüğünün konu ile ilgili genelgeleri ve genel yazıları uyarınca operasyon öncesi sıralı amirlerine ve mülki amirine bilgi vermediği, anılan operasyonlardan birinde (O-1) bilgi formunu ve (S) bilgi formunu göndermediği, ayrıca ilgili Genelge ekinde yer alan "Planlı Operasyonun İşleyiş Süreci"nde belirtilen "Operasyon yakalamaya dönüşeceği zaman (alarm durumunda) Daire Başkanlığına sözlü olarak durum bildirilerek operasyona başlanır ve 6 saat içerisinde ilgili form Başkanlığa gönderilir." talimatına aykırı şekilde operasyonla ilgili olarak alarm durumunda KOM Daire Başkanlığına bilgi vermediğinden bahisle … günlü, … sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır.
Anılan işlemin iptali ile meslekten çıkarıldığı 13/02/2015 tarihinden itibaren yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle davacı tarafından temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 10. maddesinde, "Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir.'' hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davalı İdarelerin, Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik temyiz istemleri yönünden;
Kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır. İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla olayda tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının, ilgili yönetmeliklere, Emniyet Genel Müdürlüğünün konu ile ilgili genelgelerine ve genel yazılarına aykırı olarak operasyon öncesinde sıralı amirlerine, mülki amirine ve KOM Daire Başkanlığına bilgi vermediği, gönderilmesi gereken bilgi formlarını göndermediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı; dosyanın incelenmesinde, davacının amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay ve bilgileri zamanında iletmediği ve gizlediği hususlarının sabit olduğu; ancak davacıya isnat edilen eylemlerin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde yer alan ''Amirin emrini yapmamak" suç tanımına uymadığı; diğer bir ifadeyle Tüzük'ün 10. maddesiyle örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince her ne kadar davacının fiilinin '"Amir ve üstlerine iletilmesi gereken bilgi ve buyrukları, zamanında iletmemek ya da olayları, olaylarla ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde de görevli ve yetkili kuruluş ve kişilerden gizlemek" durumuna karşılık geldiği ve Tüzüğün 6/A-5 maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacının eyleminin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde yer alan fiil ile örtüşmediği, disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının olayda gerçekleşmediği, davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği açık olmakla birlikte ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının disiplin otoritesinin yetki alanına girilmesi ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğuracağı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacının, Mahkeme kararının maaş ve özlük haklarının tazmini istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmına yönelik temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, maaş ve özlük haklarının tazmini istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE, ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA oyçokluğuyla,
2. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, anılan kararın maaş ve özlük haklarının tazmini istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA oybirliğiyle,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan taraflar üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/03/2024 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Uyuşmazlık konusu olayda; davacının İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, 17 Aralık 2013 günü gerçekleştirilen üç ayrı operasyonda, operasyon öncesi sıralı amirlerine ve mülki amirine bilgi vermemesi, gönderilmesi gereken bilgi formlarının gönderilmemesi şeklindeki davranışlarıyla "amirin emrini yapmamak" disiplin suçunu işlediği, operasyonlar nedeniyle kişilerin ve Devletin zarara uğradığı sabit olmakla, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde yer alan "Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir.'' hükmü uyarınca eylemine uyan meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.