T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9397
Karar No : 2023/6808
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... Gayrimenkul Yapı Teknolojileri San. Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Tuzla İlçesi Aydınlı Küçük Sanayi Alanı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:.. sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarihli, E:... , K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 25/09/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dava, İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Tuzla İlçesi Aydınlı Küçük Sanayi Alanı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk derece Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; iptali istenen söz konusu imar planı değişikliği ile parselin yakınında 15.00 m lik yol geçirilmiş olsa da, dava konusu parsel önünde atık parsel niteliğinde yapılaşmaya elverişsiz başka bir parselin (...) bulunduğu ve bu parselin, dava konusu parselin yolla olan irtibatını kestiği, dolayısıyla dava konusu parselin yola mahreçsiz kaldığı ve bahsi geçen ... sayılı parselin parsel derinliğinin az olmasından dolayı da ... sayılı parsele mahreç verecek yeni bir yolun alt ölçekli planda (uygulama imar planında) geçirilmesinin de mümkün görülmediği, öte yandan dava konusu alanda parsellerin büyük olması ve sanayi fonksiyonunda olmasından dolayı bu parsellere daha geniş yollardan mahreç verilmesi gerekmekte iken bu hususun göz önünde bulundurulmadığının anlaşıldığı tüm bu açıklanan nedenlerle dava konusu imar planının, planlama tekniklerine şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmış dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Yapılan istinaf incelesi neticesinde, idari dava dairesince,15 metre enkesitli yol ile dava konusu parsel arasında ... sayılı bir başka parselin daha yer alması nedeniyle söz konusu yoldan dava konusu taşınmazın mahreç alamadığı açık olmakla birlikte dava konusu plana ait plan açıklama raporunda dava konusu uygulama imar planının 20.12.2017 onay tarihli nazım imar planı değişikliği doğrultusunda hazırlandığının belirtildiği, anılan nazım imar planı değişikliğinin ise taşınmazın yakın çevresine yönelik 15 metre enkesitli yol planlamasına dair nazım imar planı olduğu, bu planda davacı taşınmazına mahreç verilmediği iddiasıyla açılan davanın ... İdare Mahkemesinin E:... dosyasında görüldüğü ve nazım imar planının iptali yolunda ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda Dairemizin 10/06/2021 tarih ve E:2021/424, K:2021/587 sayılı kararı ile anılan mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, söz konusu davada İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen istinaf başvuru dilekçesinde "planlanan 15 metrelik yol alanının parsellerden alınacak terk miktarını azaltmak amacıyla kadastral yol baz alınarak düzenlendiği"nin ifade edildiği, öte yandan dava konusu parsel üzerinde bulunan yapının yapı ruhsatının bulunduğu yolunda dava dosyasına herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, nitekim dava dilekçesinde fabrika binasına iskan alınamadığının ifade edildiği, dolayısıyla dava konusu taşınmaz üzerindeki yapılaşmanın imar mevzuatı kapsamında gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği, ayrıca yolun geçirilmesine ilişkin nazım imar planı değişikliğinden önce alanda yürürlükte bulunan ve (halihazırda taşınmaz bakımından meri plan hükmünde olan) 30/04/2005 tasdik tarihli nazım imar planında taşınmazın (nazım imar planı ölçeğinde gösterilebilecek bir) yoldan mahreç almadığı gibi taşınmaz açısından daha önce yürürlükte bulunan 08.12.2005 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da taşınmazın yoldan mahrecinin bulunmaması karşısında dava konusu işlemle taşınmazın yola mahrecinin sağlanması gibi bir zorunluluktan söz edilemeyeceği, kaldı ki taşınmaz ile yol arasında kalan parselin ince formlu bir taşınmaz olması dikkate alındığında mevcut sorununun imar uygulaması yol ve yöntemleri ile giderilebileceğinin açık olduğu, nihayet nazım imar planına karşı açılan davada davanın reddine karar verildiği de dikkate alındığında dava konusu uygulama imar planının üst ölçekli nazım imar planına uygun olduğu sonucuna ulaşılmakla, dava konusu uygulama imar planında planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine, üst ölçekli plana ve hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmış açıklanan nedenlerle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davanın, davaya konu ... parsel sayılı 28.150 metre kare büyüklüğündeki taşınmaza dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile planan ana yol ile bağlantı sağlanmaması, mahreç hakkı verilmemesi itirazı ile açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın çözümü için İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; dava konusu 17.10.2018 t.t.’li 1/1000 ölçekli Tuzla İlçesi Aydınlı Küçük Sanayi Alanı Uygulama İmar Planı’nda dava konusu ... ada parsel, 18. Madde Uygulama Sınırı içerisinde “Küçük Sanayi Alanı” lejantında kaldığı, Bahsi geçen “Küçük Sanayi Alanı” fonksiyonu Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nde kentsel kullanım alanları olarak tanımlandığı, bu fonksiyon planlama alanında artan nüfusun çalışma ihtiyaçlarının ve mal ve hizmet gereksinimlerinin giderilmesine yönelik bir fonksiyon olduğu, öte yandan, dava konusu 17.10.2018 t.t.’li 1/1000 ölçekli Tuzla İlçesi Aydınlı Küçük Sanayi Alanı Uygulama İmar Planı plan paftası üzerinden ve heyetimizce yapılan incelemelerde dava konusu ... parsel önünde başka bir parselin (... ) bulunduğu ve dava konusu parselin bu sebepten dolayı mahreç alamadığı, dava konusu plan değişikliği incelendiğinde dava konusu parselin 18. madde uygulama alanı içinde kaldığı, böylece bölgede bir imar uygulaması yapılabileceği ve mahreç sorununun imar uygulaması ile çözümlenebileceği düşünülmüş olsa da dava konusu alanda 18. madde uygulaması yapılacak olsa bile, mevcut yapılaşmanın ve sanayi tesislerinin göz önüne alınması ve mevcut mülkiyet düzenine azami uyum sağlanması dikkate alınması gerektiği, dava konusu parsel özelinde olay incelendiğinde plan kararı ile geçirilen yolun ... ile ... sayılı parsellere aynı anda mahreç verebilmesinin çözüm yolları bulunduğu, ayrıca dava konusu alanda parsellerin büyük olması ve sanayi fonksiyonunda olmasından dolayı bu parsellere geniş yollardan mahreç verilmesi gerektiği, sonuç olarak dava konusu 17.10.2018 t.t.’li 1/1000 ölçekli Tuzla İlçesi Aydınlı Küçük Sanayi Alanı Uygulama İmar Planı dava konusu ... sayılı parsele mahreç vermediği için planlama tekniklerine uygun olmadığı" yönünde tespit ve görüşlere yer verildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla dava konusu 1/1000 ölçekli nazım imar planı değişikliği işleminin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığından, idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemizin çoğunluk kararına katılmıyorum.