T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9473
Karar No : 2023/3492
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Yapı Denetim Hizmetleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan binada ruhsata aykırı imalat yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesine istinaden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararıyla davacıya verilen 1.996.923,82 TL para cezasının tahsili amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarihli, BK No:… - İBB No:… sayılı, ... referans numaralı, 1.996.923,82 TL tutarındaki ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada; ödeme emrinin 1.996.883,07 TL'lik kısmı yönünden davanın reddi, 40,75 TL'lik kısmının ise iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın redde ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığı, ayrıca dava konusu işleme dayanak alınan encümen kararına karşı açılan davada ise, dava konusu para cezasının 1.996.883,07 TL'lik kısmı yönünden davanın reddi, 40,75 TL'lik kısmının ise iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının redde ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın da Dairemizin 05/04/2023 tarih ve E:2021/8181, K:2023/3491 sayılı kararıyla onandığı anlaşıldığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 05/04/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 4. maddesinde; 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun'un 28. maddesinin 2. fıkrasında; “Yapıda inşaat ve tesisat işleri ile kullanılan malzemelerin kamu adına denetimine ilişkin fenni mesuliyet, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensupları tarafından ayrı ayrı üstlenilmek zorundadır. Fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevlidir. Yapı sahibine ve idareye karşı sorumlu olan fenni mesuller, uzmanlık alanına uygun olarak yapıda yetki belgesi olmayan usta çalıştırılması veya şantiye şefi bulundurulmaksızın yapım işinin sürdürülmesi veya yapının mevzuata aykırı yapılması veya istifaları halinde, bu durumları altı iş günü içinde ilgili idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Aksi takdirde, fenni mesuller kanuni mesuliyetten kurtulamaz. Bildirim üzerine, en geç üç iş günü içinde 32. maddeye göre işlem yapılır.” hükmüne yer verilmiş; aynı Kanun'un 42. maddesinin 1. fıkrasında; bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyielerin uygulanacağı, 2. fıkrasında ise; ruhsat almaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede öngörülen şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanacağı belirtilmiştir.
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde; yapı denetim kuruluşlarının yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetleme, (g) bendinde; ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirme görevlerini yerine getirmekle yükümlü oldukları, 8. maddesinde ise; yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre idari yaptırımlar uygulanacağı; 14/02/2020 tarih ve 7221 sayılı Kanun'un 25. maddesi ile anılan maddeye eklenen ek fıkrasında; bu Kanun ve ilgili mevzuata göre görevini yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşları hakkında bu madde uyarınca idari para cezası uygulanmasını gerektiren fiillerin tespiti halinde ayrıca 3194 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanmayacağı, hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlara ilişkin yapım işlerinin sürdürülemeyeceği yolundaki 3194 sayılı Kanun'un 28. maddesi ve yapı denetim kuruluşlarının sorumluluğunu düzenleyen 4708 sayılı Kanun hükümleri dikkate alındığında, yapı denetim kuruluşunun görev ve sorumlulukları ile uygulanacak idari yaptırımların 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun maddelerinde düzenlendiği, uyuşmazlık konusu inşaatın ruhsat ve eklerine aykırı yapılmasından dolayı davacı yapı denetim kuruluşunun 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi kapsamında para cezasıyla cezalandırılamayacağı sonucuna varılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden ise; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan binada ruhsata aykırı imalat yapıldığından bahisle, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesine istinaden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararıyla davacı yapı denetim şirketine verilen 1.996.923,82 TL para cezasının tahsili amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle, bakılmakta olan dava açılmıştır.
Bu durumda; Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesinde yer alan ve ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için para cezası hususunda yukarıda da belirtildiği üzere 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı uyuşmazlıkta, davacı yapı denetim şirketine 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca imar para cezası verilemeyeceği, bu nedenle söz konusu Kanun gereğince tesis edilen encümen kararına dayanarak düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından, İdare Mahkemesinin kararının davanın reddine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.