Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2021/95 E. , 2021/3231 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/95
Karar No : 2021/3231
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: TRT Genel Müdürlüğü, … Verici İstasyonu Nizamiyesinde koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacının, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliğinin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca işten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı TRT Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının görevli olduğu yerin tellerle çevrili olduğu ve tek bir girişinin bulunduğu ve girişten sonra da yolun sağ ve sol taraflarında yine tel örgülerin yer aldığı, çalınan metal malzemenin bu yerin içinde olduğu, yani davacının görgü ve bilgisi dışında buraya girme imkânının olmadığı, bunun yanısıra gerek olayın faillerinin gerekse de davacının alınan ifadelerinden birbirlerini önceden tanıdıklarının açık olduğu ve ayrıca çalınan malzemenin miktarının da 10 ton gibi oldukça yüksek bir meblağ olması karşısında, bu olayın davacının bilgisi dışında gerçekleşmesine imkan bulunmadığı; bu durumda, davacının bilgisi ve iştiraki ile gerçekleşen fiil nedeniyle işten çıkarılması yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İşbölümü kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
TRT Genel Müdürlüğü, … Verici İstasyonu Nizamiyesinde koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacı, 24 saatlik vardiya halinde nöbetçi olduğu 18/01/2011 tarihinde, nizamiye içerisinde bulunan baz istasyonu demirleri olarak kullanılabilecek 20.000-25.000 TL değerinde 10 ton demiri … isimli hurdacıya sattığından bahisle hakkında yapılan soruşturma sonucunda, … tarih ve … sayılı TRT Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla “Hırsızlık, görevi kötüye kullanma gibi memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici suç" işlediğinden bahisle TRT Personel Yönetmeliğinin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca işten çıkarma cezasıyla cezalandırılmıştır.
Bunun üzerine, davacının işten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin dayanağını teşkil eden 20/05/1988 tarih ve 19817 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Personel Yönetmeliği'nin 100. maddesinde işten çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller sayılmış ve bu maddenin (g) bendinde, "Hırsızlık, görevi kötüye kullanma, sahtekarlık, dolandırıcılık, yalan yere tanıklık veya yemin, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet veya cürüm uydurma gibi memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici suçlardan birisini işlediği idari soruşturma sonunda sabit olanlar" hakkında işten çıkarma cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'na 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile eklenen 56/A maddesinin birinci fıkrasında ise, "Kurum hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin öngördüğü ödevleri yurt içinde veya yurt dışında yerine getirmeyen, mevzuatın gerekli kıldığı hususlara uymayan veya yasakladığı işleri yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkında durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu anılan Kanunda yer alan disiplin cezaları verilir." kuralı bulunmaktadır.
Anılan Kanun'un, 7176 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile eklenen 56/B maddesinde, "Kurumda görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezaları ile disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
5) İşten çıkarma: Personelin, Kurumda herhangi bir statüde veya başka kamu kurum ve kuruluşlarında memur olarak bir daha çalıştırılmamak üzere Kurumla ilişiğinin kesilmesidir. Bu ceza, 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde yer alan Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller ile aşağıda sayılan fiil ve hallerde verilir:
a) Hizmeti aksatmak veya durdurmak amacıyla görevinin gereklerini kasten yerine getirmeyerek veya aynı amaçla fiil ve hallerde bulunmak suretiyle yayının aksamasına, durmasına veya yapılamamasına sebep olmak.
b) Genel yayın esasları veya yayın hizmeti ilkelerine kasten aykırı yayın yapmak veya yapılmasına sebep olmak.
c) Kurumun yayın mecralarından yararlanarak, Devletin iç veya dış güvenliği ile kamu düzenini bozacak nitelikte yayın yapmak veya yapılmasına sebep olmak." hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanun'un, 7176 Kanun'un 5. maddesi ile eklenen 56/C maddesinde ise, "Memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personel hakkındaki disiplin işlemlerinde bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun Dördüncü Kısmının 'Disiplin' başlıklı Yedinci Bölümünde yer alan hükümler uygulanır. Bu bölümde yer alan 'Devlet memurluğundan çıkarma' cezasına ilişkin düzenlemeler 'İşten çıkarma' cezası hakkında uygulanır...." düzenlemesi bulunmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, davacıya isnat edilen fiillerin sabit olduğu anlaşılmaktadır.
Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir.
TRT Genel Müdürlüğü bünyesinde koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacıya TRT Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı işlemiyle verilen dava konusu işten çıkarma cezasının, 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 56. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir." hükmüne dayanılarak yürürlüğe konulan "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği"nin 100. maddesinin (g) bendi uyarınca verildiği, Danıştay Onaltıncı Dairesinin 08/06/2016 tarih ve E:2015/15655 sayılı kararıyla, "disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin 2954 sayılı Kanunun 56. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ibarenin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulduğu, Anayasa Mahkemesinin 29/06/2017 tarih ve 30109 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 14/06/2017 tarih ve E:2016/182, K:2017/111 sayılı kararıyla, söz konusu ibarenin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptal hükmünün kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 1 yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği, bunun üzerine 12/06/2019 tarih ve 30799 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7176 sayılı Kanunun 3., 4. ve 5. maddeleriyle 2954 sayılı Kanuna eklenen 56/A, 56/B ve 56/C maddeleri ile TRT bünyesinde görev yapan memur ve kadro karşılığı sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezalarına ilişkin düzenlemeler getirildiği görülmüştür.
Anayasa Mahkemesi tarafından, söz konusu iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl süre ile yürürlüğe girmesinin ertelenmiş olması, 2954 sayılı Kanunun 56. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin hükmün iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluğu doldurmak üzere yasama organına bir yıl süre verilmesi amacı ile birlikte iptal kararı nedeniyle ortaya çıkacak olan hukuksal boşluğun kamu düzenini ihlal edici nitelikte görülmesi, başka bir deyişle, Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih ile yürürlüğe gireceği tarih arasında geçen süreçte işlenen disipline aykırı eylemlerin yaptırımsız kalmaması için 2954 sayılı Kanunun 56. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin ibarenin bir yıl süreyle yürürlükte kalması amaçlanmıştır.
Bu durumda, dava konusu disiplin işleminin; 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 56. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, disiplin cezalarının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin hükmün yürürlükte olduğu dönemde anılan Kanuna dayanarak çıkartılan "Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği" hükümlerine göre tesis edildiği ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 56/B maddesinde yerini bulan hükümler uyarınca da hukuken geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/05/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.