T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/9757
Karar No : 2021/12113
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
… vekili Av. … tarafından, Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Müdürlüğünce 1990 yılında müvekkiline kurtarma kazısı ruhsatı verildiğinden bahisle Sakarya İli, Pamukova İlçesi, … Köyü, … mevkiinde gerçekleştirilen kazı faaliyeti neticesinde bulunarak hibe edilen ve Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya Müzesine taşınan ... envanter sırasına kayıtlı "Pamukova Anıtı" isimli Roma Dönemine ait eserin, Kocaeli Üniversitesinde görevli jeofizik mühendisleri tarafından yapılan ön incelemede anıtın içerisinde bir takım tarihi eserlere rastlandığının belirtilmesi üzerine, söz konusu eserin içerisinin incelenerek ortaya çıkan eserlerin tarihi eser envanterine kazandırılması ve tarafına ikramiye ödenmesi istemiyle yapılan 11.08.2020 tarihli başvurunun reddine dair Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün … tarihli ve E. … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle … Bakanlığına karşı açılan davada; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 34/1. maddesi uyarınca taşınmaz malın (dava konusu işlemde; anıtın, 2863 sayılı Kanun kapsamında taşınmaz kültür varlığı olarak belirtildiği) bulunduğu yerin yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ve anılan Mahkemeye gönderilmesine ilişkin Ankara ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine, Kocaeli ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile taşınmaz niteliğindeki anıtın bulunduğu yerin yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Sakarya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ve anılan Mahkemeye gönderilmesine karar verildiği; söz konusu anıtın Kocaeli Müzesinde bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanununun 34/1. maddesi uyarınca taşınmaz malın bulunduğu yerin yargı çevresi bakımından bağlı olduğu Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılarak davanın yetki yönünden reddine, yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Sakarya ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek, işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Müdürlüğünce 1990 yılında davacıya kurtarma kazısı ruhsatı verildiğinden bahisle Sakarya İli, Pamukova İlçesi, … Köyü, … mevkiinde gerçekleştirilen kazı faaliyeti neticesinde bulunarak hibe edilen ve Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya Müzesine taşınan ... envanter sırasına kayıtlı "Pamukova Anıtı" isimli Roma Dönemine ait eserin, Kocaeli Üniversitesinde görevli jeofizik mühendisleri tarafından yapılan ön incelemede anıtın içerisinde bir takım tarihi eserlere rastlandığının bildirilmesi üzerine, söz konusu eserin içerisinin incelenerek ortaya çıkan eserlerin tarihi eser envanterine kazandırılması ve tarafına ikramiye ödenmesi istemiyle davacı tarafından yapılan 11.08.2020 tarihli başvurunun, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün … tarihli ve E. … sayılı işlemi ile reddi üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemde, Pamukova Anıtının 2863 sayılı Kanun kapsamında taşınmaz kültür varlığı olarak Kocaeli Müzesi 1624 numaralı envantere kayıtlı olduğunun belirtildiği, davanın görüm ve çözümünde taşınmaz niteliğindeki anıtın, bulunduğu Kocaeli Müzesinde incelenerek içerisinde başkaca tarihi eser bulunup bulunmadığının ortaya çıkarılması ve buna göre hüküm kurulması gerektiği açıktır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanunun 34/1. maddesi uyarınca, taşınmazın bulunduğu yer olan Kocaeli ilinin yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Kocaeli 2. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Sakarya 2. İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 03/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.