T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/9961
Karar No : 2024/923
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; emekli 1. sınıf emniyet müdürü olan davacı tarafından; "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkasına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca ayrı ayrı 3 kez meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının … Dairesi Başkanlığı görevini yürüttüğü dönemde harcama yetkilisi olarak, satın alma dosyalarında ödeme emri ve ekindeki evrak üzerinde denetim ve kontrol görevini yerine getirmediği, sübuta eren eylemleri nedeniyle meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:… K:… sayılı temyize konu kararla; anılan İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; müfettişlerin bilinçli olarak lehine olan delilleri toplamadığı, bilirkişi raporu alınmadığı, konuya ilişkin mali mevzuatın lehine olan hükümlerinin irdelenmediği, oluştuğu ileri sürülen kamu zararının hukuka aykırı şekilde tespit edildiği, işlediği iddia edilen fiillerle ilgili yürütülen ceza soruşturması sonucu kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, savunma hakkının kısıtlandığı, soruşturmanın usulüne uygun yapılmadığı, ceza verilecek bir fiilinin bulunmadığı, işlemlerin mali mevzuata uygun olarak yapıldığı, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı olan Kanun maddesinin iptal edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı ve soruşturma kapsamındaki diğer kişilerin Dış İlişkiler, Kriminal, Terörle Mücadele, Kom Daire Başkanlıkları ile Antalya ve İstanbul Emniyet Müdürlüklerinde görevli bulundukları sırada, ülkemize gelen yabancı polis teşkilatlarının ağırlanması kapsamında 2013 yılı içinde … Dairesi Başkanlığınca yapılan 28 satın alma dosyasında ve 26 mihmandar avans dosyasında olmak üzere toplam 54 dosyada usulsüzlük tespit edildiği ve kamu zararına sebebiyet verildiği, görevin kötüye kullanıldığı iddiaları üzerine başlatılan soruşturma sonucunda; … no'lu dosyada; 04-06 Eylül 2013 tarihleri arasında düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı Polis Şefleri Toplantısı kapsamında ihtiyaç duyulan her türlü mal ve hizmet alımı için 30/04/2013 tarihinde Bakanlık Makamından onay alındığı, gerekli konaklama, yemek ve toplantı organizasyonlarının yapılabilmesi için 16/05/2013 tarihli Başkanlık Oluru ile satın alma yapılmasına karar verildiği, işi alan firmanın KDV hariç 517.998,00-TL bedelle … İstanbul olduğu, firma tarafından verilen konaklama fiyatlarının 2014 yılı ortalamasına göre yüksek olduğu, yaklaşık kamu zararının 27.922,00-TL civarında olduğu, yeterli araştırma yapılmayarak kamu kaynağının etkin, verimli ve ekonomik kullanılmasında gereken tedbirlerin alınmadığı, … International firması için düzenlenen ödeme emrinde harcama yetkilisi olarak davacının imzasının bulunduğu, … no'lu satın alma dosyasında; işi alan firmanın KDV hariç 245.204,00-TL bedelle ... Kongre olduğu, toplantı salonlarının düzenlenmesi, ofislerin oluşturulması, masa, sandalye düzenlenmesi gibi kalemlerin daha önceden … no'lu dosya ile konaklama, yemek, salon ücreti ve salon düzenlemelerinin 517.998,00-TL'ye … otelinden satın alınmasına rağmen tekrar satın alındığı, mükerrer alımların meydana geldiği, firmanın verdiği fiyatların fahiş olduğu, sadece bir toplantı salonu düzenlemesi için 30.000,00-TL ücret yazıldığı, devamında gelen alım kalemlerinde salon düzenlemesinin zaten yapıldığı ve idarenin bunu göremediği, … Firmasının almış olduğu bu organizasyonda firma tarafından verilen fiyatlarda gerekli hassasiyetin gösterilmediği, teklif mektubunda mükerrer alımların olduğu, kamu kaynağının etkin, verimli ve ekonomik kullanılmasında gereken tedbirlerin alınmadığı ve kamu zararının yaklaşık 39.000,00-TL civarında olduğu, … firması için düzenlenen ödeme emrinde harcama yetkilisi olarak davacının imzasının bulunduğu, 2013/130 no'lu satın alma dosyasında; Dışilişkiler ve Kriminal Polis Laboratuvarları Dairesi Başkanlıklarınca 23-26 Ekim 2013 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirilen Uluslararası Adli Birim Kurumları Birliği Kongresinin yapılabilmesi için ihtiyaç duyulan organizasyon hizmeti için Bakanlık Makam Olur'u alındığı, işi alan firmanın KDV hariç 678.405,00-TL bedelle …firması olduğu, idare tarafından birim teklif mektuplarına yazılan ve firmalar tarafından fahiş fiyatlarla ücretlendirilen salon düzenleme ücretlerinin gereksiz olarak değerlendirildiği, idarenin salon düzenlemesi kaleminden sonra gelen diğer kalemlerin bahse konu salonların düzenlenmesinde kullanılan ekipmanlar oldukları ve onlarında tekrar ücretlendirildikleri ve kamu zararının yaklaşık 59.000,00-TL civarında olduğu, yapılan bu organizasyonda verilen fiyatlarda gerekli hassasiyetin gösterilmediği, gereksiz kalemlerde satın alma yapıldığı, fiyatların fahiş olduğu, kamu kaynağının etkin, verimli ve ekonomik kullanılmasında gereken tedbirlerin alınmadığı, …firması için düzenlenen ödeme emri belgesinde harcama yetkilisi olarak davacının imzasının bulunduğu, satın alma dosyalarında harcama yetkilisi olarak ödeme emri belgesi ve ekindeki evrak üzerinde denetim ve kontrol görevini yerine getirmeyerek firmalara kamu kaynağından çıkar sağlanmasına göz yumduğu gerekçesiyle davacının "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkasına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca ayrı ayrı 3 kez meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün "Meslekten çıkarma" başlıklı 8.maddesinin 7. fıkrasında; "Yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle (yer, zaman, oluş şekli vs.) ortaya konulması, yani ispat edilmesi gerektiği açıktır.
Dava konusu disiplin cezasına konu fiillerle ilgili olarak, davacı ve diğer kişiler hakkında …Cumhuriyet Başsavcılığı Memur Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturma dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunda; … no'lu satın alma dosyasıyla ilgili olarak; ... Söz konusu hizmet alımı işi için Emniyet Amiri H.İ.K. ve Polis Memuru D.A.K.'nin, M.E. Oluru ile görevlendirildiği ve yaklaşık maliyet tutarının Kamu İhale Kanunu'nun 9. maddesine uygun şekilde belirlendiği, ...soruşturma dosyasında yer alan ön inceleme raporunda; "firma tarafından verilen konaklama fiyatlarının Dışilişkiler Dairesi Başkanlığınca yapılan çalışma ile elde edilen 2014 yılı ortalamasına göre yüksek olduğu, yaklaşık kamu zararının 27.922,00-TL civarında olduğu görülmüştür." şeklinde tespitte bulunulduğu, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4'üncü ve 6'ıncı maddelerinde, kamu zararının ve rayiç bedelin tanımlandığı, soruşturma konusu alımın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun, doğrudan temin başlıklı 3'üncü maddesi (b) bendi hükmüne uygun yapıldığı, soruşturma dosyasında yer alan ön inceleme raporunda, yapılan alım neticesinde kamu zararı oluştuğu belirtilse de, oluşan kamu zararının somut şekilde ortaya konulmadığı ve yapılan alımda yer alan iş kalemlerinin nev'i gibi unsurların açıkça irdelenmediği, kamu zararından bahsedebilmek için satın alınan 4 kalem hizmetin özellik ve nitelik olarak aynısının aynı tarihteki toplam bedelinin satın alınan toplam bedel ile karşılaştırılması gerektiği; rayiç bedelin, bir mal, iş veya hizmetin temin edildiği yer ve tarihteki normal alım ve satım bedeli olduğu dikkate alındığında, yıl içinde alınan hizmetlerin ortalaması alınarak kamu zararı oluştuğundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle davacıya ve diğer şüphelilere suç isnadının mümkün olmayacağı, … no'lu satın alma dosyasında; ... Bahse konu organizasyon işine ait 95 kalemden oluşan hizmet kalemlerine ait yaklaşık maliyet tutarının 7 teklif alınarak usulüne uygun olarak düzenlendiği, ... soruşturma dosyasında yer alan ön inceleme raporunda; " … no'lu satın alma dosyasında toplantı salonlarının düzenlenmesi, ofislerin oluşturulması, masa, sandalye düzenlenmesi gibi kalemlerin, daha önceden … no'lu dosya ile konaklama, yemek, salon ücreti ve salon düzenlemelerinin 517.998,00-TL'ye … otelinden satın alınmasına rağmen tekrar satın alındığı, bu yüzden mükerrer alımların meydana geldiği, firmanın verdiği fiyatların fahiş olduğu, sadece bir toplantı salonunun düzenlemesi için 30.000,00-TL ücret yazıldığı, devamında gelen alım kalemlerinde salon düzenlemesinin zaten yapıldığı ve idarenin bunu göremediği tespit edilmiştir." şeklinde tespitte bulunulduğu, bilirkişi heyetince yapılan değerlendirme neticesinde, … tarih sayılı onay belgesine istinaden … Kongre ve Org. Tic. A.Ş.'den yapılan hizmet alımı ile … tarih sayılı onay belgesine istinaden … otelinden satın alınan hizmet alımı arasında bir mükerrerlikten bahsetmenin mümkün olmadığı, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4'üncü ve 6'ıncı maddelerinde, kamu zararının ve rayiç bedelin tanımlandığı, soruşturma konusu alımın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun, doğrudan temin başlıklı 3'üncü maddesi (b) bendi hükmüne uygun şekilde yapıldığı, soruşturma dosyasında yer alan ön inceleme raporunda, yapılan alım neticesinde kamu zararı oluştuğu belirtilse de, oluşan kamu zararının somut şekilde ortaya konulmadığı ve yapılan alımda yer alan iş kalemlerinin nev'i gibi unsurların açıkça irdelenmediği, kamu zararından bahsedebilmek için satın alınan 95 kalem hizmetin özellik ve nitelik olarak aynısının aynı tarihteki toplam bedelinin satın alınan toplam bedel ile karşılaştırılması gerektiği, rayiç bedelin, bir mal, iş veya hizmetin temin edildiği yer ve tarihteki normal alım ve satım bedeli olduğu dikkate alındığında, yıl içinde alınan hizmetlerin ortalaması alınarak kamu zararı oluştuğundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle davacıya ve diğer şüphelilere suç isnadının mümkün olmayacağı, … no'lu satın alma dosyasında; ... söz konusu hizmet alımı işi için görevlendirilen Emniyet Amiri H.İ.K. ve Polis Memuru D.A.K. tarafından belirlenen yaklaşık maliyet tutarının 7 teklif alınarak usulüne uygun şekilde belirlendiği, ... soruşturma dosyasında yer alan ön inceleme raporunda "idare tarafından birim teklif mektuplarına yazılan ve firmalar tarafından fahiş fiyatlarla ücretlendirilen salon düzenleme ücretlerinin gereksiz olarak değerlendirildiği, idarenin salon düzenlemesi kaleminden sonra gelen diğer kalemlerin bahse konu salonların düzenlenmesinde kullanılan ekipmanların oldukları ve onlarında tekrar ücretlendirildikleri ve kamu zararının yaklaşık 59.000,00-TL civarında olduğu görülmüştür." şeklinde tespitte bulunulduğu, bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirme sonucu, … tarih sayılı onay belgesine istinaden … Uluslararası Turizm Kongre Org. A.Ş.'den yapılan hizmet alımında düzenlenen İdari ve Teknik Şartname ile Birim Fiyat Teklif Cetveli Malzeme Talep Listesinin usulüne uygun olarak düzenlendiği, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4'üncü ve 6'ıncı maddelerinde, kamu zararının ve rayiç bedelin tanımlandığı, soruşturma konusu alımın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun, doğrudan temin başlıklı 3'üncü maddesi (b) bendi hükmüne uygun şekilde yapıldığı, soruşturma dosyasında yer alan ön inceleme raporunda, yapılan alım neticesinde kamu zararı oluştuğu belirtilse de, oluşan kamu zararının somut şekilde ortaya konulmadığı ve yapılan alımda yer alan iş kalemlerinin nev'i gibi unsurların açıkça irdelenmediği, kamu zararından bahsedebilmek için satın alınan 124 kalem hizmetin özellik ve nitelik olarak aynısının aynı tarihteki toplam bedelinin satın alınan toplam bedel ile karşılaştırılması gerektiği, rayiç bedelin, bir mal, iş veya hizmetin temin edildiği yer ve tarihteki normal alım ve satım bedeli olduğu dikkate alındığında, yıl içinde alınan hizmetlerin ortalaması alınarak kamu zararı oluştuğundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle davacıya ve diğer şüphelilere suç isnadının mümkün olmayacağı" değerlendirilmesinin yapılması üzerine, davacı hakkında suç isnat edilmesinin mümkün olmadığı belirtilerek görevi kötüye kullanma suçunun yasal unsurları oluşmadığından … günlü, Soruşturma No:…, Karar No:… sayılı kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, işbu karara Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılan itiraz sonucunda …Sulh Ceza Hakimliğinin … günlü, Değişik İş No:… sayılı kararıyla itirazın reddine kesin olarak karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava dosyasında yer alan soruşturma raporu ve ekleri ile … Cumhuriyet Başsavcılığı Memur Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturma dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ve … Cumhuriyet Başsavcılığının kovuşturmaya yer olmadığı kararı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili satın alma dosyalarında kamu zararının somut olarak ortaya konulamadığı ve davacının firmalara kamu kaynağından çıkar sağlanmasına göz yumduğu hususunun her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı biçimde ispat edilemediği anlaşıldığından, davacının üzerine atılı disiplin suçunun sübuta ermemesi nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacının yapmış olduğu istinaf başvurusunun reddedilmesine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 15/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.