T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1
Karar No : 2023/3168
DAVACILAR : 1- … Proje Endüstri İnş. Müh. Müş. San. Tic. Ltd. Şti.
2- …
VEKİLLERİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 4708 sayılı Kanun kapsamında kalan yapıların zemin ve temel raporları ile ruhsat eki projelerinin tamamının yapı denetimi kuruluşunun ilgili denetçileri tarafından ilgili mevzuat, standart ve şartnamelere göre kontrol edilerek, bu projelere uygunluk görüşünün verilmesi ve akabinde söz konusu projelerin ilgili idaresince de yapılacak kontrollerce uygun bulunması durumunda onaylanması gerektiği yönünde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı işleri Genel Müdürlüğü'nce tesis olunan 07/12/2021 tarih ve 2388997 sayılı yazının dayanağı Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 6. maddesinin ikinci fıkrası ile 7. maddesinin ikinci fıkrasının ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57. maddesinin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkralarının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile yapıların denetiminin Belediyelerden alınıp yapı denetim şirketlerine verilmesine rağmen, uygulamada, yapı denetim kuruluşlarınca incelenip onaylanan ve akabinde belediyelere gönderilen projelerin gerekli gereksiz geri çevrildiğini, ruhsat alma sürelerinin de gereksiz uzadığını, bu durumun davaya konu yönetmelik hükümlerinin yanlış yorumlandığından ya da söz konusu yönetmelik hükümlerinin, Kanuna aykırı olmasından kaynaklandığını ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun ve 3194 sayılı İmar Kanununun ilgili hükümleri uyarınca, görevli idarelerce yapı ruhsatı eki projelerin ve yapım aşamasının denetlenmesi gerektiği, bu nedenle davaya konu ilgili yönetmelik hükümlerinin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmüştür.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 5. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: 4708 sayılı Kanun kapsamında kalan yapıların zemin ve temel raporları ile ruhsat eki projelerinin tamamının yapı denetimi kuruluşunun ilgili denetçileri tarafından ilgili mevzuat, standart ve şartnamelere göre kontrol edilerek, bu projelere uygunluk görüşünün verilmesi ve akabinde söz konusu projelerin ilgili idaresince de yapılacak kontrollerce uygun bulunması durumunda onaylanması gerektiği yönünde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı işleri Genel Müdürlüğü'nce tesis olunan 07/12/2021 tarih ve 2388997 sayılı yazının dayanağı Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 6. maddesinin ikinci fıkrası ile 7. maddesinin ikinci fıkrasının ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57. maddesinin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkralarının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde; dava dilekçelerinde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği, 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Aynı Kanunun 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5'inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hüküm altına alınmış, aynı maddenin 6. fıkrasında; anılan hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanacağı belirtilmiş, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; dilekçelerde 14'üncü maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5'inci maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında; 1'inci fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 4708 sayılı Kanun kapsamında kalan yapıların zemin ve temel raporları ile ruhsat eki projelerinin tamamının yapı denetimi kuruluşunun ilgili denetçileri tarafından ilgili mevzuat, standart ve şartnamelere göre kontrol edilerek, bu projelere uygunluk görüşünün verilmesi ve akabinde söz konusu projelerin ilgili idaresince de yapılacak kontrollerce uygun bulunması durumunda onaylanması gerektiği yönünde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı işleri Genel Müdürlüğü'nce tesis olunan 07/12/2021 tarih ve 2388997 sayılı yazının dayanağı Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, 6. maddesinin ikinci fıkrası ile 7. maddesinin ikinci fıkrasının ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57. maddesinin onikinci, onüçüncü ve ondördüncü fıkralarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, dava konusu edilen Yönetmeliklerin maddelerinde benzer içerikte düzenlemeler yer almakta ise de Yönetmeliklerin yasal dayanaklarının, amaç ve kapsamlarının birbirinden farklılık arz ettiği dikkate alındığında, ayrı ayrı değerlendirilmeleri ve hukuka uygunluk denetimlerinin ayrı ayrı yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin hukuka aykırı olduğu ileri sürülen kurallarının iptali istemiyle ayrı dilekçeyle yine Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin hukuka aykırı olduğu ileri sürülen kurallarının iptali istemiyle ayrı dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.
Bu haliyle, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği anlaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 5. maddesi hükmüne uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz gün içinde, davacılar tarafından her bir işleme karşı ayrı ayrı ve usulüne uygun dava açılmak üzere reddine,
2. Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacılara duyurulmasına,
3. Yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4. Artan posta ücretinin davacılara iade edilmesine, 29/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.