T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1014
Karar No : 2024/25
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - …
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul alım-satımı faaliyetinde bulunarak ticari kazanç elde ettiğinden bahisle takdir komisyonu kararları uyarınca re'sen tarh edilen 2011/Ocak ve Mart dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:
Gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle ilgili elde edilen kazancın ticari kazanç sayılabilmesi için, ticari bir organizasyon içinde alım ve satımın devamlı olarak yapılması gerekmektedir. Bu nedenle, gayrimenkulün iktisabı, şahsi ihtiyaç veya servetin muhafazası için yapılmış ise, bu gayrimenkullerin satışından elde edilen kazancın ticari kazanç olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Davacı tarafından 2009 yılında 6, 2010 yılında 4, 2011 yılında 7, 2012 yılında 1 ve 2013 yılında 3 adet olmak üzere toplam 21 adet gayrimenkul satışı gerçekleştirilmiştir. Bu satışların 15 adedi Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, … Mahallesi, … Ada … Parsel'de, 3 adedi ise aynı yerde 43250 Ada … Parsel'de kayıtlı arsada bulunan dairelerin satışına ilişkindir. … Ada … Parsel'de kayıtlı arsa üzerindeki daireler S.S. … Yapı Kooperatifi ile yapılan ve 17/01/2006 tarihinde yenilenen Yenimahalle 2. Noterliğinin … tarih ve … yevmiye numarasına kayıtlı kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, … Ada … Parsel'de kayıtlı arsada bulunan daireler ise … İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi ile yapılan 25/05/2006 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edinilmiştir. Sözleşmelere konu olan arsalar ise 04/04/1990 tarihinde vefat eden babası Hasan Tuna'dan davacıya intikal etmiştir.
Olayda, davalı idarece söz konusu taşınmazların alım ve satımıyla ilgili taraflar nezdinde yeterince inceleme ve araştırma yapılarak davacının herhangi bir ticari organizasyon dahilinde faaliyet yürüttüğü yönünde bir tespit ortaya konulamamıştır. Sadece gayrimenkullerin satış işlemlerinin çokluğuna dayanarak davacının ticari faaliyet yürüttüğü ileri sürülse de, tüm bu tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacının ihtilaf konusu dönemde yaptığı satışların ticari organizasyon dahilinde ve ticari kazanç elde etmek amacıyla yapılmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, söz konusu satışları nedeniyle beyanname verme yükümlülüğü bulunmayan davacının takdire sevk edilmesinde ve takdir komisyonunca belirlenen matrahlar üzerinden yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk görülmemiştir.
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ziyaı cezalı tarhiyatları kaldırmıştır.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 03/02/2021 tarih ve E:2016/15051, K:2021/686 sayılı kararı:
Arsa üzerinde birden çok bağımsız bölümden oluşan yapı yapılması, arsanın vasfını değiştirmekte ve üzerindeki mülkiyet hakkının paylara bölünerek, birbirinden bağımsız hale gelen bu payların ayrı ayrı elden çıkarılmasına olanak sağlamaktadır. Tapuda ayrı bağımsız bölümler olarak tescil edilmiş her taşınmaz satışı, ayrı ve bağımsız işlemler olup, aynı takvim yılında veya birden fazla takvim yılında tekrarlanan birden fazla bağımsız bölümün satılması sürekliliğin göstergesidir. Ayrıca, kişisel gereksinim nedeniyle gayrimenkul ediniminde sayının sınırlı olacağı ve servetin korunması amaçlı edinimin de tekrar satış gerektirmediği dikkate alındığında, bu iki nedenden birine dayanılarak edinilen gayrimenkullerin gereksinimin ortadan kalkması veya servetin nakde dönüştürülmesini haklı ve gerekli kılan nedenlerle kanıtlanmadığı takdirde işlem sayısındaki çokluk, kazanç sağlama amacının da göstergesi kabul edilmelidir.
Davacı tarafından, kat karşılığı inşaat sözleşmesi karşılığında edinilen gayrimenkullerin farklı tarihlerde farklı kişilere satışının gerçekleştirilmesi ile elde edilen gelir yönünden devamlılık koşulunun gerçekleştiği dikkate alındığında, elde edilen kazanç ticari nitelik taşımaktadır.
Bu nedenle, aksi yöndeki gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Daire bu gerekçeyle temyize konu kararı bozmuş; davacının karar düzeltme istemini de reddetmiştir.
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı:
Vergi Mahkemesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının gayrimenkul satışlarının devamlılık şartını sağladığı ve bu satışlardan elde edilen kazancın ticari kazanç olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Israr kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2- … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.
XX - KARŞI OY:
… Vergi Mahkemesinin, davacı adına 2011 yılı için aynı nedene istinaden vergi ziyaı cezalı olarak re'sen tarh edilen gelir vergisi ve geçici verginin kaldırılması yolundaki … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı, itiraz ve karar düzeltme kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşmiştir.
Bu durumda, anılan cezalı tarhiyata matrahı yönünden bağlı olan dava konusu vergi ve cezalarda da hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sonucu itibarıyla hukuka uygun olan vergi mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.