Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2022/1135 E. , 2022/3927 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1135
Karar No : 2022/3927
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- … Valiliği/ …
VEKİLİ : Av. …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Belediye Başkanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Muğla ili, Bodrum ilçesi, … beldesi, … Mevkii sınırları içerisinde bulunan … ruhsat numaralı II.grup (Doğaltaş –Mermer) işletme ruhsat sahasına ilişkin … adına düzenlenen … günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile söz konusu maden sahasına dair “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesince, dava konusu maden sahasına ilişkin çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu kısmının incelemeksizin reddine ve işyeri açma çalışma ruhsatına ilişkin kısmı yönünden ise, davanın reddi yolunda verilen kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 12/12/2019 günlü, E:2016/8456, K:2019/10300 sayılı kararıyla, davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmı onanmış ve redde ilişkin kısmı ise bozulmuştur.
Anılan kısmen bozma kararına uyulmak suretiyle verilen, temyize konu … günlü, E:…, K:… sayılı kararla; dava konusu … günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının 15/12/2011 günlü, 22935 sayılı davalı idare işlemi ile iptal edildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın ise, ret kararı ile neticelendiği ve bu kısım yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve sonuç olarak dava, kısmen incelenmeksizin ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararıyla neticelendiğinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin davanın açılmasına davalı idarenin sebebiyet verdiği nazara alınarak 695,60 TL yargılama giderinin tarafların haklılık durumları çerçevesinde takdiren belirlenen 347,80 TL’lik kısmı ile 2.550,00 TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden alınarak davacı idareye verilmesine, 2.550,00TL avukatlık ücretinin davacı belediye başkanlığından alınarak davalı idarelere (eşit miktarda) verilmesine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Valilik tarafından; kararın aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücreti yüklenilmesine ilişkin kısmının usul ve kanuna aykırı olduğu, Davalı Bakanlık tarafından ise; davanın Bakanlık işlemi olan ÇED gerekli değildir kararına ilişkin kısmının incelenmeksizin ret kararıyla sonuçlandığı ve kısmen onama kararı ile kesinleştiği belirtilerek kararın, aleyhine yargılama gideri hükmedilmesi ile vekalet ücretini diğer davalı idare ile paylaşmasına ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerin gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten gereği görüşüldü
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır. Maddenin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
Anılan Kanunun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24. maddesinin (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 323. maddesinde de; davaya göre Kanun uyarınca takdir olunacak vekalet ücretlerinin yargılama giderlerinden olduğu, 326. maddesinin birinci fıkrasında; kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330. maddesinde; davayı kaybeden taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedileceği, 331. maddesinin 1. fıkrasında ise; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralına yer verilmiştir.
Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın, dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olmasıdır.
Muğla ili, Bodrum ilçesi, … beldesi, …Mevkii sınırları içerisinde bulunan … ruhsat numaralı II.grup (Doğaltaş –Mermer) işletme ruhsat sahasına ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemi yönünden Muğla Valiliği ve ÇED Gerekli Değildir kararı yönünden ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı husumetiyle 05/10/2011 havale tarihli dilekçe ile açılan davada, davanın;
- ÇED Gerekli Değildir kararı yönünden incelenmeksizin ret kararıyla,
- … günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin kısmının ise, anılan ruhsatın … günlü, … sayılı davalı idare işlemiyle iptal edildiğinden bahisle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararıyla sonuçlandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda yukarıda incelenen mevzuat uyarınca, tarafların haklılık durumları dikkate alınarak yapılacak değerlendirmede: Davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve bu kısım yönünden avukatlık ücretinin, dava konusu işlemi tesis eden hasıma tevdine karar verilmesi; davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden ise geri alma- iptal işleminin temyiz incelemesine esas davanın açılmasından sonra tesis edilmiş olması karşısında yargılama giderleri ve vekalet ücretinin dava konusu işlemi tesis eden hasımdan alınarak davacıya verilmesi gerekmektedir.
Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, İdare Mahkemesince verilen kararın hüküm fıkrasında yer alan "695,60.-TL yargılama giderinin tarafların haklılık durumları çerçevesinde takdiren belirlenen 347,80.-TL’lik kısmı ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00.-TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden alınarak davacı idareye verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı belediye başkanlığı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00.-TL avukatlık ücretinin davacı belediye başkanlığından alınarak davalı idarelere (eşit miktarda) verilmesine," ibaresinin "695,60 TL yargılama giderinin tarafların haklılık durumları çerçevesinde takdiren belirlenen 347,80 TL’lik kısmı ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00 TL avukatlık ücretinin davalı ... Valiliğinden alınarak davacı idareye verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı belediye başkanlığı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00 TL avukatlık ücretinin davacı belediye başkanlığından alınarak davalı ... Bakanlığına verilmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.DAVALI İDARELERDEN … VALİLİĞİ'NİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE
2.DAVALI İDARELERDEN … BAKANLIĞI'NIN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜ ile … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik hüküm fıkrasının yukarıda belirtildiği şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
2.Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
3.2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/06/2022 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde; "1. Temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmüne yer verilmiştir.
Temyiz incelemesinde; incelemeye tabi karardaki gerekçenin değiştirilmesi veya maddi hata ve yanlışlıkların düzeltilmesi, eksikliklerin tamamlanması mümkün olmakla birlikte, hükmün sonucunu, kapsamını değiştirecek şekilde düzeltme yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Bu husus, yukarıda belirtildiği üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında bulunmayıp; kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil etmektedir.
Bu sebeple, İdare Mahkemesi kararının yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının, Mahkemece yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan düzeltilerek onama kararına katılmıyoruz.