T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1151
Karar No : 2024/391
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü - …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Grup İnşaat Taahhüt Tekstil Madencilik Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, 2014 yılının Ocak dönemine ait indirimli orana tabi konut teslimleri nedeniyle nakden iade talebinde bulunduğu yeminli mali müşavir (YMM) iade tasdik raporunda yer alan sekiz kalem harcama tablosunda üç defa değişiklik yapılmasına rağmen maliyet tutarlarında hiçbir değişiklik olmamasının gerçeği yansıtmadığı, bu şekilde haksız yere vergi iadesi alınmasına neden olduğundan bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden anılan dönem için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
İkamet amaçlı binaların inşaatı faaliyetiyle iştigal eden davacı şirket hakkında 2014 yılı hesap ve işlemlerinin katma değer vergisi yönünden incelenmesi sonucunda tanzim edilen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda şu tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir:
i. Mükellefin YMM iade tasdik raporunda yer alan inşaat maliyet tablolarında üç defa değişiklik yapıldığı, bu değişikliklerin sekiz kalem harcama tablosunu etkilediği, söz konusu maliyet tablolarında belirtilen bazı kalemlerde artış, bazı kalemlerde de azalış olmasına rağmen toplam maliyet tutarının aynı kaldığı görülmüştür. Bu durumun mükellef tarafından tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil teşkil etmesi nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30. maddesinin ikinci fıkrasının (6) numaralı bendi gereğince mükellefin 2014 hesap dönemi matrahlarının re'sen takdir edilmesi gerekmektedir.
ii. Mükellef 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin (2) numaralı fıkrası ve YMM iade tasdik raporuna istinaden 2014 yılının Ocak dönemine ait indirimli orana tabi konut teslimleri nedeniyle vergi dairesinden 4.060.129,50 TL nakden iade talebinde bulunmuştur. Vergi dairesi tarafından mükellefe 3.267.004,45 TL red ve iade edilmiştir. Mükellefin YMM iade tasdik raporuna dayanarak almış olduğu iade tutarı olan 3.267.004,45 TL'nin gerçeğe uygun olup olmadığı, iade edilmesi gereken tutarın ne olduğu hususları incelemenin konusunu oluşturmaktadır.
iii. İnceleme kapsamında mükellefin iş yeri adresine gönderilen defter ve belge isteme yazısının, defalarca gidilmesine rağmen adresin kapalı olması ve bırakılan görüşme mektubuna icabet edilmemesi nedeniyle tebliğ edilemediği hususu 25/05/2016 tarihli yoklama tutanağı ile tespit edilmiştir. Akabinde uyuşmazlık döneminde mükellef şirketin müdürleri olduğu tespit edilen … ve …'in MERNİS adreslerine ayrı ayrı defter ve belge isteme yazısı gönderilmiştir. Ancak adresin kapalı olması, adresten taşınma veya adreste tanınmama nedenleriyle söz konusu yazılar tebliğ edilememiştir.
iv. Mükellefin iş yeri adresinde yapılan yoklamada, herhangi bir yetkiliye rastlanmadığı, iş yeri çevresinde yapılan sorgulamaya göre adresin uzun süredir kapalı olduğu, adreste yaklaşık beş aydır …'un bulunduğu tespit edilmiştir.
v. Mükellefin vadesi gelmiş ve bugün ödenmesi gereken toplam borç tutarı 201.605,62 TL, vadesi gelmemiş toplam borç tutarı ise 502.499,49 TL'dir.
vi. Mükellefin ilgili dönem defter ve belgelerine ulaşılamadığı için inceleme harici doneler üzerinden yapılmıştır. Bu kapsamda mükellefin vergi daireleri nezdinde tutulan tarh dosyaları ve yeminli mali müşavir iade tasdik raporları incelenmiştir. Mükellef ile defterdarlık makamı arasında yapılan yazışmalara göre mükellefin ilk alınan katma değer vergisi (KDV) iadesi kontrol raporunda sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyen mükelleflerden mal alımında bulunulduğu tespit edilmiş ve bu husus mükellefe bildirilmiştir. Mükellef bahse konu mükellefleri listesinden çıkarmıştır. Ayrıca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile yapılan yazışmaya göre 150 m²'nin üzerinde üç adet daire tespit edilmiş ve bu husus mükellefe bildirilmiştir. Mükellef söz konusu daireleri yüklenilen KDV listesinden çıkarmıştır.
vii. YMM iade tasdik raporunda ilk verilen maliyet tablosundaki kalemlerden fayans (seramik, kalebodur, mermer) kullanım miktarı 192.657,04 m² iken ikinci ve son tabloda bu tutarın 88.774,90 m²'ye düştüğü, boya kullanım miktarının 337.740,00 kg iken 61.698,00 kg'a düştüğü, tuğla kullanım miktarının 402.300,00 adet iken 394.350,00 adede düştüğü, beton kullanım miktarının 11.870,96 m³ iken ikincisinde 26.565,91 m³ ve üçüncüsünde 28.791,41 m³'e çıktığı, demir kullanım miktarının 2.589,30 ton iken 3.702,72 tona çıktığı, buna rağmen maliyet tutarının aynı kaldığı görülmektedir.
viii. Mükellefin defter ve belgelerine ulaşılamadığından yeminli mali müşavir tarafından yapılan tespitlerin doğruluğu hakkında görüş bildirmek mümkün değildir. İlk YMM iade tasdik raporundan sonraki düzeltmelere ilişkin tespit yapılamadığından değişikliğin gerçeği yansıtmadığı her zaman iddia edilebilecektir. Bu noktada yeminli mali müşavirin sorumluluğu söz konusudur. Karşıt inceleme yapma yükümlülüğü olan bir kişinin iadeye konu olan bir rapor düzenlerken alınan malın cinsi, miktarı ve tutarında hata yapmaması gerekir. Yüksek tutarlarda aktif büyüklük ile cirolara sahip ve 3.267.004,45 TL KDV iadesi alan büyük mükellefler statüsüne girebilecek nitelikte bir mükellefin, kendisine ulaşılmak istendiğinde ulaşılabilir olması veya defter ve belgelerini ibraz etmesi istendiğinde ibraz yükümlülüğünü yerine getirmesi gerekmektedir.
ix. Teknik icaplar gereği bir inşaata başlanıldığında gerekli olan sarf ve inşaat malzemelerinin miktarı tespit edilebilmektedir. Ayrıca ilgili inşaat tamamlandıktan sonra inşaatta kullanılan fayans, boya, tuğla, beton, demir gibi malzeme miktarlarının üç defa değişmesi ve bu miktar değişikliklerine rağmen maliyet tutarlarında hiçbir değişiklik olmaması açıklanabilir bir durum değildir. Teknik icaplar ve ticari teamüllere göre böyle bir durumun gerçekleşmesi düşünülemez. Bu sebeple mükellefin almış olduğu 3.267.004.45 TL KDV iadesi haksız bir iade olup söz konusu tutarın mükellef kurumdan bir kat uygulanacak vergi ziyaı cezası ile birlikte geri alınması gerekmektedir.
Anılan rapora istinaden dava konusu cezalı tarhiyatlar yapılmıştır.
Dava konusu cezalı tarhiyatların dayanağı vergi inceleme raporunda, yalnızca YMM iade tasdik raporunda yer alan inşaat maliyet tablolarından sekiz kalem harcama tablosunda üç defa değişiklik yapılmasının şüpheli durum oluşturduğu verisi baz alınarak haksız yere yapılan tüm iadenin geri alınması ve buna göre haksız iade ile ilgili cezalı tarhiyat yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Ancak re'sen takdir edilecek matrahın, inceleme elemanının soyut düşünce ve varsayımları yerine, inceleme sırasında tespit edilecek objektif verilerden hareketle gerçeğe en yakın şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda, hukuken geçerli, somut ve yeterli tespitler içermeyen değerlendirmelere dayanılarak, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmadan, varsayımsal olarak belirlenen ve tüm iade tutarının haksız olduğu kabul edilerek yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle vergi ve cezaları kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi istinaf istemine konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 22/12/2021 tarih ve E:2018/6293, K:2021/6364 sayılı kararı:
Katma değer vergisi iadesinin yapılması için mükellefler tarafından talepte bulunulması tek başına yeterli olmayıp iade taleplerinin yerine getirilebilmesi, düzenlenen ve kullanılan belgelerin gerçeği yansıtmalarına bağlıdır. Diğer bir deyişle mükelleflere nakden veya mahsuben iade yönünden yasayla tanınan hakkın biçimsel koşullarının varlığının yanı sıra iadeye konu katma değer vergisi işlemlerine yönelik herhangi bir olumsuz saptama bulunmamalıdır.
Öte yandan, mükelleflere vergi iadesi gerçekleştirildikten sonra vergi idaresince iadenin haksız olduğunun ortaya konulması halinde söz konusu verginin geri alınması amacıyla tarhiyat yapılabileceği hususu tartışmasızdır.
Davacının katma değer vergisi iadesi için tanzim edilen YMM iade tasdik raporunda yer alan sekiz kalem harcama tablosunda üç defa değişiklik yapılmasına rağmen maliyet tutarlarında hiçbir değişiklik olmaması, iktisadi, teknik ve ticari icaplara aykırıdır.
Bu durumun maliyet tablolarının gerçeği yansıtmadığını kanıtlaması karşısında haksız iadeye neden olunduğu, dolayısıyla dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, aksi yöndeki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının katma değer vergisi iadesi için tanzim edilen YMM iade tasdik raporunda yer alan sekiz kalem harcama tablosunda üç defa değişiklik yapılmasına rağmen maliyet tutarlarında hiçbir değişiklik olmamasının, iktisadi, teknik ve ticari icaplara aykırı olduğu, bu durumun maliyet tablolarının gerçeği yansıtmadığını kanıtladığı, aksi durumun davacı tarafından ispat edilemediği, dolayısıyla dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek aksi yöndeki ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, yerinde ve kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2-… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
26/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY :
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.