Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/1193 E. , 2022/1735 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/1193
Karar No:2022/1735
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Asfalt Maden İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü'nce 04/12/2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "(Eskişehir-Sarıcakaya) Ayr. Sakarıılıca-Mihalgazi İl Yolu Km:0+000-24+500 Arası Yol Yapımı Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprüler ve Üstyapı Yapılması İşi" ihalesine ilişkin olarak … İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 10/06/2020 tarih ve 2020/UY.II-1050 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının, eşit muamele ilkesi yönünden inceleme yapılmadığı ileri sürülerek iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce, "davanın ehliyet yönünden reddi" yolundaki kararının Dairemizin 04/11/2021 tarih ve E:2020/3603, K:2021/3672 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen kararda; ihalenin davacı … Asfalt Maden İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile … İnşaat Taahhüt Petrol Madencilik Gıda Nakliyat İç ve Dış Ticaret A.Ş.'nin oluşturduğu iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ihalede teklifi değerlendirme dışı bırakılan Nesce şirketi tarafından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı yönündeki iddialarla yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddi üzerine davacı şirket tarafından, eşit muamele ilkesi bakımından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan tüm isteklilerin aynı nitelikteki belgelerinin incelenerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği ileri sürülerek bakılan davanın açıldığı;
Kurulca itirazen şikâyet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususların yanında ayrıca eşit muamele ilkesinin ihlâl edilip edilmediği açısından da incelenerek, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da ilgili mevzuata göre gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin değerlendirilmesi gerektiği;
Dava konusu Kurul kararında, eşit muamele ilkesi yönünden yapılan herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında itiraz edilen hususlara ilişkin olarak diğer isteklilerin tekliflerinin de değerlendirilmesi gerektiği, her ne kadar davalı idarece, ortada hukuka aykırılık veya ihlâl olmadan Kurul kararında eşit muamele ilkesi yönünden yapılan değerlendirmeye açıkça yer verilmesinin beklenemeyeceği, idari işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı iddia edilmiş ise de, mevzuatta açıkça eşit muamele ilkesi yönünden değerlendirmelerde bulunulacağının düzenlendiği, ihlâl veya hukuka aykırılık olmasa da bunun ayrı bir başlık altında açıkça belirtilerek değerlendirmenin bu şekilde yapılabileceği, hukuka uygunluk karinesinin bakılan uyuşmazlıkta uygulanmasına imkân bulunmadığı anlaşıldığından, eksik inceleme nedeniyle dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, gerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda gerekse İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'te eşit muamele ilkesi gereğince tüm istekliler yönünden inceleme yapılacağının kurala bağlandığı, kamu ihalelerine iştirak eden isteklilerin söz konusu düzenlemelerden habersiz olduğunun kabul edilemeyeceği, kamu ihalesine teklif vermiş basiretli bir tacirin Kurul kararını eline aldığında iddia konusunun tüm istekliler tarafından incelendiğini ve eşit muamele ilkesi bakımından sadece mevzuata aykırılık içeren hususların Kurul kararında yer aldığını bildiği, hiçbir itirazen şikâyet başvurusu bulunmayan, başka bir istekli tarafından yapılan başvuru üzerine verilen Kurul kararının bahse konu iddiayla iptali istemiyle dava açılmasının hem 4734 sayılı Kanun'un amacıyla hem de iyi niyetle bağdaşmayacağı ve ihale süreçlerinin uzamasına ve mahkeme kararları sonucunda yüklenicinin sürekli değişmesine neden olacağı, eşit muamele ilkesi yönünden yapılan incelemede herhangi bir istekli yönünden eşit muamele ilkesine aykırı bir işleme rastlanmadıysa Kurul kararında ilgili istekli ile ilgili olarak herhangi bir hususa yer verilmediği, ortada hukuka aykırılık ya da ihlâl olmadan Kurul kararında ayrıca yer verilmesinin hukuken geçerli bir gerekçesinin bulunmadığı, ihale işlemlerinin ihaleyi gerçekleştiren idareler tarafından bizzat yürütülmekte olduğu, zincirleme işlem niteliğindeki bu türden idari işlemlere yönelik olarak Kurul kararlarında Kanun'da öngörülen yetkiyi aşar biçimde yorum ve değerlendirmelere yer verilmesinin bağımsız bir Kurum olarak inceleme mercii açısından sonraki aşamalarda hukukî sorunlara yol açabileceği, bazı durumlarda ihsası rey olarak algılanabileceği, hukuka uygunluk karinesi kapsamında da Kurul kararlarında Kanun'u aşar bir şekilde değerlendirmeye yer verilmesinin hiçbir hukukî dayanağı bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 19/04/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.