T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1248
Karar No : 2023/3961
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sivas ili, Zara ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan Sicil:… sayılı IV (a) grubu (Kurşun + Çinko, Kaolen) maden işletme ruhsatlı sahaya ilişkin 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ruhsat bedellerinin yatırılmadığından bahisle davacı şirkete ait maden işletme ruhsatının yürürlük tarihi sonu olan 24.08.2015 tarihi itibarıyla iptaline dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından davalı idareye bildirilen KEP adresine 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ruhsat bedellerinin yatırılmasının gerektiğine dair 29/07/2019 tarih ve 12/11/2019 tarihli yazılarda bildirilen üç aylık sürelerde, belirtilen bedellerin davacı tarafından yatırılmadığı ve yatırıldığında dair aksi yönde bir iddianın da ileri sürülmediği anlaşıldığından, davacıya ait maden işletme ruhsatının yürürlük tarihi sonu olan 24/08/2015 tarihi itibarıyla maden işletme ruhsatının iptaline dair dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, temdit talebi henüz karara bağlanmadığından 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ruhsat bedellerinin istenilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutar ile kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 19/09/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
X- Dava, Sivas ili, Zara ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan Sicil:… sayılı IV (a) grubu (Kurşun + Çinko, Kaolen) maden işletme ruhsatlı sahaya ilişkin 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ruhsat bedellerinin yatırılmadığından bahisle davacı şirkete ait maden işletme ruhsatının yürürlük tarihi sonu olan 24/08/2015 tarihi itibarıyla iptaline dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Davacının temdit başvurusunda bulunduğu 24/08/2015 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan haliyle 6592 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında: "Projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge ve işletme ruhsat bedeli yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 20.000,00 idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların talepleri kabul edilmez ve yatırılan işletme ruhsat bedeli iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir. Süre uzatım işlemlerinde birinci fıkra ve bu fıkra hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu ruhsat iptali işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 7164 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında ise: "Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez. Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır. Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Sivas ili Zara ilçesi hudutları dahilinde bulunan Sicil:... sayılı IV(a) Grubu (kurşun+çinko, kaolen) işletme ruhsat sahası sahibi olduğu, davacının söz konusu sahaya ilişkin temdit başvurusunda bulunduğu, bu başvuru üzerine yapılan incelemede söz konusu saha ile ilgili olarak 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ruhsat bedellerinin yatırıldığına dair belgenin verilmediğinin tespit edildiği, … tarih ve E… sayılı yazı ile 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ruhsat bedellerinin yatırılması için davacıya üç aylık süre verildiği, verilen 3 aylık sürenin 03/11/2019 tarihinde dolmasına rağmen verilen süre içerisinde anılan yıllara ait ruhsat bedelleri yatırılmadığından 3213 sayılı Kanununun 24. maddesinin 2. fıkrası gereğince 31.054 TL idari para cezası uygulanmasına ve eksiklikleri tamamlamak üzere yeniden üç aylık süre verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve E… işleminin tesis edildiği, bu yazı ile bildirilen ikinci üç aylık süre 18/02/2020 tarihinde dolmasına rağmen anılan yıllara ait ruhsat bedellerinin yine yatırılmadığının görülmesi üzerine maden işletme ruhsatlı sahaya ilişkin 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ruhsat bedellerinin yatırılmadığından bahisle davacı şirkete ait maden işletme ruhsatının yürürlük tarihi sonu olan 24/08/2015 tarihi itibarıyla iptaline dair Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işleminin tesisi üzerine de anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dairemizin 26/05/2023 tarih ve E:2022/1248 sayılı ara kararıyla davalı idareden, davacının maden işletme ruhsat süresinin dolduğu 24/08/2015 tarihinden dava konusu işlemin tesis edildiği tarihe kadar, söz konusu sahada faaliyette bulunup bulunmadığı ve temdit talebinin hangi sebeple yaklaşık dört yıl sonra cevaplandığı hususları sorulmuş olup, davalı idarece ara kararına verilen cevapta, sahada herhangi bir faaliyette bulunulmadığı ifade edilmiş; yapılan iç yazışmalar, sahanın denetlenmesi için heyet görevlendirilmesi, heyetin mahallinde tetkik raporu düzenlemesi ve ruhsata ilişkin diğer eksikliklere dair yapılan bildirimlerden kaynaklı olarak temdit sürecinin uzadığı belirtilmiştir.
Her ne kadar işletme ruhsat bedeli yıllık olarak ve ruhsat sahibinin çalışmasına bağlı olmaksızın tahsil edilen bir bedel olsa da, davacının temdit talebinde bulunduğu 24/08/2015 tarihinden temdit talebinin kabul edildiğinin belirtildiği … tarih ve E… sayılı yazının tebliğ edildiği 03/08/2019 tarihine kadar yaklaşık dört yıl gibi uzun bir zamanın geçtiği, temdit talebinin değerlendirilmesinde geçen sürenin makul olarak kabul edilmesine olanak bulunmadığı gibi söz konusugecikmede davacıya atfı kabil bir kusurun da bulunmadığı, ayrıca bu süre boyunca dava konusu alanda madencilik faaliyetinde bulunulamadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idarece talep edilen işletme ruhsat harçlarının, bu alanda davalı idareden kaynaklanan nedenlerle faaliyet gösteremeyen davacıdan tahsil edilmesinde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmakla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.