T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1369
Karar No : 2022/2921
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- …
VEKİLİ: Huk. Müş….
2- … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
3- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Derneği
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 24/06/2021 tarih ve E:2019/5765, K:2021/4198 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Dernek tarafından,
1. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünde görev yapan personele havacılık tazminatı ödenmesine ilişkin, 15/01/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren … tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun; "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup)" çizelgesinin 27, 28 ve 30. sırasında yer alan; " ... Eğitimini münhasıran elektronik alanında yapmış olup; ... " ibarelerinin iptaline karar verilmesi,
2. Aynı Karar ekinde yer alan, Ek-2 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosu "B- Personel Maliyetleri Kısmen Karşılanan (2. Grup)"ta belirlenen tazminat oranlarının iptaline karar verilmesi,
3. a) DHMİ Genel Müdürlüğü Havacılık Tazminatı Ödenmesi konulu … tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının; Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun; "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup)" çizelgesinin 27, 28 ve 30. sırasına; "en-route katkı veren teknik personel" ibaresinin yazılması,
b) Elektrik ve makine/motor personeline de (Mesleki pozisyonlarına paralel olarak) Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunda elektronik personeli için belirlenmiş havacılık tazminatı oran ve usulünün aynen uygulanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 24/06/2021 tarih ve E:2019/5765, K:2021/4198 sayılı kararıyla;
Davanın kısmen ehliyet yönünden kısmen esastan reddine ilişkin Danıştay Onbirinci Dairesinin 17/05/2016 tarih ve E:2013/1036, K:2016/2486 sayılı kararının esastan redde ilişkin kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/04/2019 tarih ve E:2017/2783, K:2019/1696 sayılı kararı ile bozulması ve dosyanın kapatılan Danıştay Onbirinci Dairesi yerine Danıştay Onikinci Dairesine gönderilmesi üzerine, bozma kararına uyularak uyuşmazlığın çözümlenebilmesi amacıyla; Avrupa Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı prensipleri içerisinde, seyrüsefer hizmetlerinde görev yapan personele ilişkin eğitim şartına yer verilip verilmediği, bir başka ifadeyle, seyrüsefer hizmetlerinde görev yapan personelin "münhasıran elektronik alanında eğitim almış olması" yolunda zorunluluk bulunup bulunmadığı, öte yandan, davacı Dernek üyesi olan personelin görevlerinin niteliği, söz konusu görevler yerine getirilirken eğitim koşulunun önemi, anılan personelin görevlerinin tamamını hava seyrüsefer hizmetlerinde yerine getirip getirmediği hususları Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne sorulmuş;
… tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının; Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup)" çizelgesinin 27, 28. ve 30. sıralarında yer alan; "Eğitimini münhasıran elektronik alanında yapmış olup" ibaresinin iptali istemi yönünden;
Dava konusu Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın dayanağı olan 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek-2. maddesinde atıfta bulunulan Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı prensiplerinde seyrüsefer hizmetlerinde görev yapacak teknik personelin eğitiminin münhasıran elektronik alanında olmasına ilişkin şarta yer verilmemesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek-2. maddesinde; havacılık tazminatı ödemesine esas gruplandırmada eğitim şartına yer verilmeyerek, sadece Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı prensipleri çerçevesinde görev yapan personelin maliyetinin karşılanma oranının kriter olarak belirtilmesi karşısında; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü personeline ödenmesi öngörülen havacılık tazminatı ile Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı prensipleri dahilinde havayolu şirketlerinden tahsil edilen seyrüsefer maliyeti arasında doğrudan bir ilişki olmadığı, ilişkinin personelin seyrüsefer hizmetine katkısı, bir başka ifadeyle, personelin maliyetinin karşılanma oranına göre kurulduğu; tazminat oranları belirlenirken, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı Prensipleri ve kamu personeline ilişkin mali prensipler arasında bir denge sağlanmaya çalışıldığı, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname düzenlemesinde, personelin Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı Prensipleri dahilinde seyrüsefer hizmetine verdiği katkının, ödenecek tazminat oranının belirlenmesinde tek koşul olarak belirlendiği, davaya konu Yüksek Planlama Kurulu Kararı ekinde yer alan 1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun (1.Grup), 27, 28 ve 30. sırasında yer alan kadro unvanlarında görev yapan personelin, havacılık tazminatı ödemesine esas bir hesap döneminde tamamen hava seyrüsefer hizmetlerinde görev alması halinde, Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı Prensipleri uyarınca maliyeti tamamen karşılanan personel olarak sayılması gerektiği ve dolayısıyla, havacılık tazminatından, 2012/T-9 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın Ek-1 sayılı Tablosunda yer alan oranlarda yararlanmasının söz konusu olacağı sonucuna varıldığı, bu durumda, dava konusu düzenlemede, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 2. maddesinde ve Avrupa Seyrüsefer Emniyeti Teşkilâtı prensiplerinde bulunmayan eğitim koşuluna yer verilmiş olması nedeniyle, dayanağı olan üst hukuk normuna, hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk bulunmadığı;
Ek-2 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosu "B- Personel Maliyetleri Kısmen Karşılanan (2. Grup)" çizelgesinde belirlenen oranların iptali istemi yönünden,
Aynı unvan grubu içerisinde hizmet süresi ve öğrenim düzeyi dikkate alınarak tazminat tutarının % 30'unu geçmeyecek şekilde farklılaştırma yapıldığı görüldüğünden, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek-2. maddesinde öngörülen kriterler dikkate alınmak suretiyle, personelin hizmet alanları, kadro, unvan ve sorumluluğu ile birlikte, personelin yer aldığı tazminat grubu ve grup içerisindeki konumu esas alınmak suretiyle her bir grup için ayrı ayrı belirlenen ve idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde hazırlandığı anlaşılan Ek-2 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunda (2.Grup) yer alan tazminat oranlarında, dayanağı olan üst hukuk normuna, hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmediği;
DHMİ Genel Müdürlüğü Havacılık Tazminatı Ödenmesi konulu … tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun; "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup)" çizelgesinin 27, 28 ve 30. sırasına "en-route katkı veren teknik personel" ibaresinin yazılması istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilmesine imkân bulunmadığından, davacının bu isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği,
Elektrik ve makine/motor personeline de (Mesleki pozisyonlarına paralel olarak) Ek-1 sayılı Cetvelde elektronik personeli için belirlenmiş olan havacılık tazminatı oran ve usulünün aynen uygulanması istemi yönünden;
Yukarıda belirtilen gerekçelerle, dava konusu 29/06/2012 tarih ve 2012/T-9 sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı'nın;
1. Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun; "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup) " çizelgesinin 27, 28. ve 30. sıralarında yer alan; "Eğitimini münhasıran elektronik alanında yapmış olup;" ibarelerinin hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, davacı tarafından yapılan başvurunun, söz konusu düzenleme dayanak gösterilmek suretiyle reddinde de hukuka uygunluk bulunmadığı;
gerekçesiyle, DHMİ Genel Müdürlüğü Havacılık Tazminatı Ödenmesi konulu … tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının; Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun; "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup)" çizelgesinin 27, 28. ve 30. sıralarında yer alan "Eğitimini münhasıran elektronik alanında yapmış olup" ibaresinin ve Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin elektrik ve makine/motor personeline de (Mesleki pozisyonlarına paralel olarak) Ek-1 sayılı Cetvelde elektronik personeli için belirlenmiş olan havacılık tazminatı oran ve usulünün aynen uygulanması isteminin reddine ilişkin kısmının iptaline; DHMİ Genel Müdürlüğü Havacılık Tazminatı Ödenmesi konulu … tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının, Ek-2 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosu "B- Personel Maliyetleri Kısmen Karşılanan (2. Grup)"ta belirlenen tazminat oranlarının iptali istemi yönünden davanın reddine; Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin, DHMİ Genel Müdürlüğü Havacılık Tazminatı Ödenmesi konulu … tarih ve … sayılı Yüksek Planlama Kurulu Kararının, Ek-1 sayılı Cetvel Tazminat Dağıtım Tablosunun, "A- Personel Maliyetleri Tamamen Karşılanan (1. Grup)" çizelgesinin 27., 28. ve 30. sırasına; "en-route katkı veren teknik personel" ibaresinin yazılması isteminin reddine ilişkin kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Cumhurbaşkanlığı tarafından, Yüksek Planlama Kurulu kararının 399 sayılı KHK'nın eğitim durumu nedeniyle farklılaşmaya olanak tanıyan hükmüne paralel şekilde düzenlendiği, eğitimini diğer alanlarda alan personelin işin doğası gereği 1. grupta yer alamayacağı; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından, elektronik eğitimi almamış personelin 1. grup personelin sunabileceği hizmetleri sunması mümkün olmamakla birlikte bu grup üzerinden havacılık tazminatı alabilmesi neticesi doğacağı, öte yandan makine/motor personeli yönünden davacı Derneğin ehliyetli olmadığı, dava konusu kararın yürürlükten kaldırıldığı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, Yüksek Planlama Kurulu karar taslaklarının mülga Kalkınma Bakanlığı döneminde Plan ve Programlar Genel Müdürlüğü Kamu İktisadi Teşebbüsü Dairesince hazırlandığı, günümüzde anılan Genel Müdürlüğün Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı bünyesinde yer aldığı, 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Atıflar" başlıklı 26/A maddesinde, "Başkanlığın görev alanına giren konulara ilişkin olmak kaydıyla mevzuatta mülga Kalkınma Bakanlığına yapılan atıflar Strateji ve Bütçe Başkanlığına yapılmış sayılır." kuralına yer verildiği, Bakanlıklarının Kalkınma Bakanlığının halefi olmadığı, bu davada taraf sıfatlarının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen iptal kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçelerinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının husumet itirazı yerinde görüldüğünden, anılan Bakanlık hasım konumundan çıkarılarak gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, Eurocontrol Maliyetlerin Karşılanması sisteminde, hava seyrüsefer hizmetlerine yönelik olmayan maliyetlerin ödenmesinin söz konusu olmaması ve sadece hava seyrüsefer faaliyet alanında hizmet verenlerin "maliyetleri tamamen karşılanan personel" kategorisinde olması karşısında, Dairece verilen iptal kararı, bu faaliyet alanında hizmet vermeyen kişilere havacılık tazminatı ödenmesi sonucunu doğurmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,
2. Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 24/06/2021 tarih ve E:2019/5765, K:2021/4198 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/10/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin işlem tarihinde yürürlükte olan ek 2. maddesinde;
"Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri kapsamına giren personeline; aylık tutarı, “Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı” prensipleri çerçevesinde personel maliyetlerinin tamamı karşılanan kadro ve pozisyonlarda bulunanlar için en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) brüt tutarının % 600’ünü, kısmen karşılanan kadrolar ve pozisyonlarda bulunanlar için aynı miktarın % 300’ünü, pilotlar için ise % 1000’ini, diğerleri için de % 150’sini geçmemek üzere Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen oran, esas ve usullere göre “Havacılık Tazminatı” ödenir. Yüksek Planlama Kurulu, yukarıda belirtilen kriterlere göre aynı tazminat tavanı grubu içerisinde yer alan bir kadro veya pozisyon unvanında çalışanlar için uygulanacak tazminat oranını, birimin bulunduğu yer, iş yoğunluğu, öğrenim durumu farklılığı, hizmet süresi, personel temininde güçlük gibi kriterleri birlikte veya ayrı ayrı dikkate almak suretiyle ve ödenecek tazminat tutarının % 30’unu geçmeyecek şekilde farklılaştırmaya yetkilidir. Bu şekilde yapılacak ödemeler, sözleşmeli personel için belirlenen ücret tavanı ile kapsama dahil personele verilecek diğer hak ve ödemelerin hesabına esas alınacak matrahın tespitinde dikkate alınmaz.
Bu tazminat, aylıklara ilişkin esaslar çerçevesinde gelir vergisi ve damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir." hükmüne yer verilmiştir.
Elektronik Daire Başkanlığı bünyesinde, radar, hava seyrüsefer yardımcıları ve hava haberleşme sistemleri hizmetlerinde görevli olan personel olduğu, bu durumda teknik personelin hizmetinin bu grupta yer alabilmesi için eğitimini münhasıran elektronik alanında yapmış olmasının bir zorunluluk olduğu gözetildiğinde, dava konusu Yüksek Planlama Kurulu kararıyla, dayanağı olan 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2. maddesinde verilen yetki çerçevesinde, havacılık tazminatı oranları belirlenirken eğitimini münhasıran elektronik alanında yapmış olan personelin, maliyeti tamamen karşılanan personel olarak tespiti şeklinde, teknik personel arasında yapılan ayrımda dayanağı üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu nedenle, davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulü ile Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.