T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1404
Karar No : 2024/1633
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- …
VEKİLİ : Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Tarım ve Orman Bakanlığı, … İl Tarım ve Orman Müdürü olarak görev yapan davacının, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi uyarınca görevden alınmasına ilişkin 30/06/2020 günlü, 2020/319 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; idarenin atanması yönünde takdir hakkını kullandığı bir personelin tüm iş ve işlemlerden sorumlu olduğu, üst düzey kamu yöneticilerinin kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politakalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler yada bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları hususu göz önünde bulundurulduğunda, yürütülen hizmetin niteliği ile önem ve özelliği dikkate alınarak İl Müdürü olarak atanmadaki ilke ve yöntemlerle davacının görevinden alınmak suretiyle, bu görevinden daha önceki görevi olan mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, görevden alınmasına neden olan disiplin cezasının mahkeme kararıyla iptal edildiği, İl Müdürlüğü görevini yürütmesine yasal bir engelin kalmadığı, idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, son 20 yıldır başarılı bir şekilde yönetici olarak görevini sürdürdüğü, görevden alındığında önceki görevi olan İl Müdür Yardımcılığı yerine mühendislik kadrosuna atanmasının liyakat ilkesine uygun olmadığı ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN CEVAPLARI :
…'nın Cevabı : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
… Bakanlığı'nın Cevabı : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 17/02/2022 günlü, E.2022/67, K:2022/559 sayılı gönderme kararıyla Dairemize iletilen dosyada Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacı tarafından, İdare Mahkemesinin "görevinden alınmak suretiyle, bu görevinden daha önceki görevi olan mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında hukuka aykırılık bulunmadığı" yolundaki gerekçesi uyarınca daha önceki görevi olan İl Müdür Yardımcılığı'na atanması gerekirken mühendis kadrosuna atanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; bakılmakta olan davanın konusu Kocaeli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü görevinden alınmasına ilişkin 30/06/2020 günlü, 2020/319 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı olup, görevden alınması sonrasında … günlü, … sayılı olurla mühendis kadrosuna atanmasına ilişkin işlem dava konusu edilmediğinden, davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmeyerek, temyiz incelemesi görevden almaya ilişkin 30/06/2020 günlü, 2020/319 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı'na hasren yapılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, yukarıda yapılan açıklanmanın da eklenmesi suretiyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 13/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 21/01/2017 günlü, 6771 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 104. maddesinde, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri sayılmış, anılan maddenin 9. fıkrasında, "Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler." hükmüne yer verilmiştir.
Anayasa'nın ilgili hükmü uyarınca çıkarılan ve 10/07/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (3) sayılı Üst Kademe Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin dava konusu işlem tarihi itibariyle 2. maddesinin 1. fıkrasında, "Anayasa'nın 104'üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkilere haizdir.", 2. fıkrasında da; "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. (II) sayılı cetvelde yer alan kadrolara ilişkin olarak yapılan atama ve görevden alma işlemleri ilgili makamın teklifi, önerisi üzerine Cumhurbaşkanı'nın verdiği onayla tesis edilmekte olup, Bakanlıkların İl Müdürlükleri (II) sayılı cetvelde sayılan kadrolar arasında yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde, "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68. maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür..." hükmü öngörülmüş, 132. maddesinin 4. fıkrasında da, aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenlerin 5 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamayacakları kurala bağlanmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesinde yer alan düzenleme ile memurların yer ve görev bakımından naklen atanmaları konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığı; bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği; belirtilen unsurlara uyulmaksızın kullanıldığının kanıtlanması ya da yargı yerlerince saptanması halinde ise, idari işlemin sebep ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalinin gerekeceği yerleşik yargısal içtihatlardandır.
İdare hukukunda benimsenmiş bu prensiple idarenin işlemlerinde keyfiliğin, subjektifliğin önlenmesinin ve bu suretle memurların daha rahat, güvenli bir statüde hizmet vermelerinin amaçlandığı şüphesizdir. Bu bakımdan, atama işlemine dayanak olan gerekçenin de yukarıda anılan hususlar dahilinde değerlendirilmesi; yapılacak değerlendirmede ilgilinin durumu, kamu yararı, hizmet gerekleri gibi kriterlerin dikkate alınması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden, 05/11/2019 günlü, 2019/376 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Kocaeli İl Tarım ve Orman Müdürü olarak atanan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-a maddesi uyarınca 1/8 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılması üzerine söz konusu disiplin cezasının İl Müdürlüğü görevini yürütmeye engel bir ceza olması nedeniyle 09/06/2020 günlü, 1714 sayılı onayla Tarım ve Orman Bakanlığı Özel Kalem Müdürlüğü emrine geçici olarak görevlendirildiği, bilahare dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararı ile İl Müdürlüğü görevinden alındığı anlaşılmıştır.
Davacıya 13/03/2020 günlü işlemle verilen aylıktan kesme cezasının iptali, maaşından yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiş olup, davacının İl Müdürlüğü görevini sürdürmesine engel bir disiplin cezası bulunmamaktadır.
Öte yandan, davalı idarelerin savunma dilekçelerinde ileri sürülen davacının iki ayrı konudan yazılı olarak dikkatinin çekildiğine ilişkin yazıların, İl Müdürlüğü görevine atanmadan çok önce 2007 ve 2010 yıllarına ait olduğu, bu yazıların varlığına rağmen 05/11/2019 günlü kararla İl Müdürlüğüne atandığı ve daha öncesinde de uzun yıllar İl Müdür Yardımcılığı görevini tedviren yürüttüğü görülmüştür.
Bu durumda, dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre, davalı idareler tarafından davacının görevinde yetersiz ve başarısız olduğu yönünde yapılmış bir tespitin olmadığı, hizmetin gereklerini yerine getirmediği ya da verimli bir biçimde sürdürülmesine engel oluşturduğu yolunda somut bir bilgi ve belge sunulmadığı görülmekle, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.