T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1460
Karar No : 2023/1332
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına düzenlenen … tarih ve … takip numaralı, … tarih ve … takip numaralı, … tarih ve …, … takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı:
i. Dava konusu … tarih ve …, … tarih ve …, … takip numaralı ödeme emirleri ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kamu alacağı haricindeki kısmı bakımından yapılan değerlendirme:
Mahkemece 06/07/2015 tarihinde verilen ara kararı ile
"1-Davacı adına düzenlenen … tarih ve …, … tarih ve …, … tarih ve … takip numaralı ödeme emirlerinin dayanağı … nolu vergi-ceza ihbarnameleri ile ihbarnamelerin tebliğine ilişkin tebliğ alındılarının,
2-2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin aslı aranılmayan gelir geçici vergisinin düzeltme fişi ile terkin edildiği halde dava konusu … takip numaralı ödeme emrinde yer verilmesinin gerekçesinin açıklanmasının,
3-… takip numaralı ödeme emrinin dayanağı …, …, … sayılı vergi ceza ihbarnamelerinin tebliğ edildiği adresin ne şekilde tespit edildiği, davacıya ait olup olmadığı ile tebligat yapılan ...'ın davacıyla birlikte oturup oturmadığını ortaya koyacak bilgi ve belgelerin onaylı birer örneğinin,
4-Davacı adına düzenlenen …, …, … sayılı vergi-ceza ihbarnamelerinde … adresine yer verilmesine rağmen anılan vergi ceza ihbarnamelerinin anılan adreste tebliğine çalışılıp çalışılmadığını ortaya koyacak belgeler ile tebliğin yapıldığı adrese ne şekilde ulaşıldığını ortaya koyacak bilgi belgelerin onaylı bir örneğinin" davalı idareden istenmesine karar verilmiştir.
Ara kararı ile istenilen bilgi ve belgeler gönderilmediğinden dava konusu ödeme emirlerinden önceki aşamayı teşkil eden tarhiyata ilişkin ihbarnamelerin yükümlünün bilinen adresinde usulüne uygun olarak tebligata çıkarılıp çıkarılmadığı tespit edilememektedir. Davacının usulüne uygun olarak kesinleşmiş vergi borcunun bulunduğu hususu davalı idarece bu konuda istenilen belgelerin tam olarak gönderilmemesi nedeniyle ortaya konulamadığından dava konusu ödeme emirlerinin bu kısımlarında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
ii. … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kısmı bakımından yapılan değerlendirme:
Olayda, savunma dilekçesi ekinde sunulan belgeden 2009 yılının Ekim-Aralık dönemi gelir geçici vergisinin düzeltme fişi ile terkin edildiği görülmüştür.
Bu durumda, idarece düzeltme fişi ile terkin edilip hukuk aleminden kaldırılan ödeme emri içeriği 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Mahkeme bu gerekçeyle … tarih ve …, … tarih ve …, … takip numaralı ödeme emirleri ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kamu alacağı haricindeki kısmı bakımından davanın kabulüne karar vererek …, … ve … takip numaralı ödeme emirlerini tamamen, … takip numaralı ödeme emrini ise kısmen iptal etmiş; ayrıca … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kısmı bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/02/2020 tarih ve E:2016/9667, K:2020/1014 sayılı kararı:
i. Mahkeme kararının, … tarih ve …, … tarih ve …, … takip numaralı ödeme emirleri yönünden davanın kabulü ve bu ödeme emirlerinin iptaline dair hüküm fıkrası ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kısmı bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.
ii. … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kamu alacağı haricindeki kısmı bakımından davanın kabulü ve anılan kısmın iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi yönünden yapılan inceleme:
Vergi Mahkemesince 06/07/2015 tarihli ara kararı ile davacı adına düzenlenen …, …, … sayılı vergi-ceza ihbarnamelerinde "…" adresine yer verilmesine rağmen "…" adresine gönderilmesinin gerekçesinin bildirilmesi ve anılan vergi ceza ihbarnamelerinin "…" adresinde tebliğine çalışılıp çalışılmadığını ortaya koyacak belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.
İstenen bilgi ve belgelerin gönderilmemesi nedeniyle, dava konusu … takip numaralı ödeme emrinden önceki aşamayı teşkil eden tarhiyata ilişkin ihbarnamelerin yükümlünün bilinen adresinde usulüne uygun olarak tebligata çıkarılıp çıkarılmadığının tespit edilemediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin anılan kısmı iptal edilmiştir.
Dava konusu ödeme emirleri de "…" adresinde tebliğ edilmiş ve dava dilekçesinde tebligat adresi olarak aynı adres bildirilmiştir. Davacının tebligat adresine ilişkin olarak herhangi bir itirazının da bulunmadığı göz önüne alındığında, dava konusu … takip numaralı ödeme emri içeriği borçlara ilişkin ihbarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görüldüğünden, dava konusu ödeme emrinin anılan kısmının iptalinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Karar Sonucu:
Daire, mahkeme kararının, … tarih ve …, … tarih ve …, … takip numaralı ödeme emirleri yönünden davanın kabulü ve bu ödeme emirlerinin iptaline dair hüküm fıkrası ile … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kısmı bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm fıkrasını onamış, … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin 2009 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gelir geçici vergisine ilişkin kamu alacağı haricindeki kısmı bakımından davanın kabulüne ve anılan kısım bakımından ödeme emrinin iptaline dair hüküm fıkrasını bozmuştur. Daire davalının karar düzeltme istemini ise reddetmiştir.
... Vergi Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararı:
Vergi Mahkemesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle bozulan hüküm fıkrası yönünden ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Israr kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezalara ait ihbarnamelerin davacının bilinen en son adresinde tebliğ edildiği hususu davalı idarece kanıtlanamamıştır. Davacı söz konusu ihbarnameleri dava konusu ederek mahkemeye erişmiş ancak dava dilekçesinin reddi üzerine süresinde davayı yenilemediği gerekçesiyle süre ret kararı verildiği UYAP'ta yapılan araştırmadan görülmektedir. Dolayısıyla tebliğinden beklenen amaç gerçekleşmiştir. Bilinen son adrese tebligatın yapılmadığı durumlarda dahi tebliğe konu işleme muhatap tarafından ulaşılmış ve tebligattan haberdar olunmuş ise tebliğin yapılmış sayılması kabul edilmelidir (AYYILDIRIM, Kadir, Türk Vergi Hukukunda Tebligat, 1. Baskı, On İki Levha, İstanbul, 2019, s. 184)
Davacı vergilendirmeyi gerektirir herhangi bir faaliyetin bulunmaması nedeniyle borcunun bulunmadığı ileri sürmektedir.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesi kapsamında ileri sürülebilecek iddialar ve diğer hususlar yönünden inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı hakkında alınan takdir komisyonu kararlarına istinaden 2009 yılına ait gelir vergisi, aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi ve 2009 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi tarh edilmiş ve anılan vergilerin bir katı tutarında vergi ziyaı cezaları kesilmiştir. Ayrıca tahakkuk etmeleri üzerine gelir vergisi ve katma değer vergisi yönünden gecikme faizi hesaplanmıştır. Bu vergi, ceza ve gecikme faizlerinin tahsili amacıyla … tarih ve … takip numaralı ödeme emri düzenlenmiştir. Anılan ödeme emrinin, geçici vergi haricindeki kısmının ısrar kararına konu olduğu görülmektedir.
Ödeme emri içeri vergi ve cezalara ait ihbarnamelerde İstanbul ilinin Bağcılar ilçesinde bulunan bir adrese yer verilmiştir. İhbarnamelere ait tebliğ alındısının "ikametgah adresi" kısmında da aynı adrese yer verilmiş ise de bu adresin üstü çizilerek ihbarnameler İstanbul ilinin Bahçelievler ilçesinde bulunan bir adreste 17/05/2012 tarihinde ... isimli kişiye tebliğ edilmiştir.
Mahkemece alınan ara kararı ile ihbarnamelerde belirtilen İstanbul ilinin Bağcılar ilçesinde bulunan adrese tebliğin denenip denenmediği ve tebligatın yapıldığı İstanbul ilinin Bahçelievler ilçesinde bulunan adresin nasıl tespit edildiği davalı idareden sorulmuştur. Davalı idarece, bu hususlara ilişkin açıklama yapılmamış, savunma dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ödeme emri içeriği vergi ve cezalara ilişkin ihbarname ve ihbarnamelere ait tebliğ alındısı tekrar sunulmuştur.
Ödeme emri içeri vergi ve cezalara ait … tarih ve …, … ve … sayılı ihbarnamelerin 17/05/2012 tarihinde ...'a tebliğ edilmesinin ardından davacı ... tarafından 15/06/2012 tarihinde ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı UYAP üzerinden yapılan araştırmadan anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrasında, tebliğin mükelleflere, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine veya vergi cezası kesilenlere yapılacağı, maddenin üçüncü fıkrasında, tebliğin, kendisine tebligat yapılacak kimsenin bulunmaması halinde ikametgah adresinde bulunanlardan veya işyerlerinde memur ya da müstahdemlerinden birine yapılacağı (Muhatap yerine bu şekilde kendisine tebliğ yapılacak kimsenin görüşüne nazaran 18 yaşından aşağı olmaması ve bariz bir surette ehliyetsiz bulunmaması gerekir.) hükmüne yer verilmiştir.
Kanun'un "Bilinen adresler" başlıklı 101. maddesinin 7061 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle değiştirilmeden önceki hali şu şekildedir:
"Bu kanuna göre bilinen adresler şunlardır:
1. Mükellef tarafından işe başlamada bildirilen adresler;
2. Adres değişikliğinde bildirilen adresler;
3. İşi bırakmada bildirilen adresler;
4. Vergi beyannamelerinde bildirilen adresler;
5. Yoklama fişinde tesbit edilen adresler;
6. Vergi mahkemesinde dava açma dilekçelerinde ve cevaplarında gösterilen adresler;
7. Yetkili memurlar tarafından bir tutanakla tesbit edilen adresler (İlgilinin tutanakta imzası bulunmak şartiyle);
8. Bina ve arazi vergilerinde komisyonlarca tahrir varakalarında tesbit edilen adresler.
Mektupların gönderilmesinde bu adreslerden tarih itibariyle tebligat yapacak makama en son olarak bildirilmiş veya bu makamca tesbit edilmiş olanı nazara alınır."
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Tebliğ, hukuki bir işlemden ilgili kimsenin haber almasını sağlamak için yetkili makamın kanuni şekilde yazı veya ilan ile yapacağı belgelendirme işlemidir. İdari işlemlerin ilgilisine tebliğ edilmesinde amaç, işlemin muhatabı açısından yasal haklarını kullanabilmesine imkan tanımak; işlemi tesis eden idare açısından da hakkında işlem tesis edilen kişilerin hukuki sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini tespit etmektir.
213 sayılı Kanun'un 101. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, vergilendirmeye ilişkin vesikalar tebligata çıkarıldığı tarih itibarıyla bildirilen veya tespit edilen bilinen en son adres dikkate alınarak tebliğ edilmeye çalışılmalıdır.
Olayda, Mahkemece ara kararı ile ihbarnamelerde belirtilen İstanbul ilinin Bağcılar ilçesinde bulunan adrese tebliğin denenip denenmediği ve ihbarnamelerin ...'a tebliğ edildiği İstanbul ilinin Bahçelievler ilçesinde bulunan adresin nasıl tespit edildiği davalı idareden sorulmasına karşın idarece tebligatın yapıldığı adresin nasıl tespit edildiğine veya ihbarnamelerde belirtilen adrese tebligatın denenip denenmediğine dair açıklama yapılmamıştır. İhbarnamelerin tebliğ edildiği tarih itibarıyla davacının bilinen en son adresinde tebliğ edildiği hususunu ortaya koyan bir bilgi ve belge de dosyaya ibraz edilmemekle birlikte anılan vergi ve cezalardan davacı haberdar olmuş ve yasal haklarından biri olan dava açma yolunu seçmiştir. Dolayısıyla anılan vergi ve cezalara karşı dava açılmasıyla tebliğden beklenen amaç gerçekleşmiştir.
Bu nedenle dava konusu ödeme emrinden önceki aşamayı teşkil eden tarhiyata ilişkin ihbarnamelerin yükümlünün bilinen adresinde usulüne uygun olarak tebligata çıkarılıp çıkarılmadığının tespit edilemediği gerekçesiyle verilen ısrar kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu durumda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 58. maddesi kapsamında incelenebilecek iddialar ve diğer hususlar yönünden değerlendirme yapılmak suretiyle ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere ısrar kararının bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3-Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren on beş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.