T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1496
Karar No : 2023/8462
TEMYİZ EDENLER : I-(DAVALILAR)1- ... Büyük Şehir Belediye Başkanlığı- ...
VEKİLİ : Av. ...
2-... Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
II-(DAVACILAR)1-... 2- ...
3- ... 4- ...
5- ... 6- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I-(DAVACILAR)1-... 2- ...
3- ... 4- ...
5- ... 6- ...
II-(DAVALILAR)1- ... Büyük Şehir Belediye Başkanlığı- ...
2-... Belediye Başkanlığı-...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesi, ... köyü ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... ve ... sayılı kararları ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının anılan taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında, dava konusu taşınmazın park alanı, kültürel tesis alanı 15 mt ve 20 mt enkesitli imar yolları ile yaya yolu olarak öngörülen 5 mt enkesitli imar yolu olarak kullanım kararı getirilmesinde üst ölçekli (1/100.000) il çevre düzeni planına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına, kentsel ihtiyaçlara ve ilgili mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı, 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planında dava konusu taşınmazın park alanı, kültürel tesis alanı 15 mt ve 20 mt enkesitli imar yolları ile yaya yolu olarak öngörülen 5 mt enkesitli imar yolu olarak kullanım getirildiği, anılan plan kararlarında üst ölçekli dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına ve 1/100.000 ölçekli il çevre düzeni planına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına, kentsel ihtiyaçlara ve ilgili mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı, ancak dava konusu olan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında öngörülmemiş olmasına rağmen dava konusu olan 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planında, dava konusu taşınmazın üzerinden de geçecek şekilde planlanmış olan 10 mt enkesitli imar yolunun taşıt yolu olarak planlanmasının,1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı kararına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına aykırı olduğu görüldüğünden, dava konusu 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planının bu noktada hukuka ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planının iptaline, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı açısından davanın reddine, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar vekili tarafından, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararının usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idareler tarafından, İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararın usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davacılar vekili tarafından, idare mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusnun reddine dair bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu davalı idarelerin temyiz taleplerinin reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
Davalı idareler tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile idari dava dairesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği, davlı idarenin temyiz talebinin kısmen kabulü, kısmen reddi ile 10 metrelik yol bakımından 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararının onanması bilirkişi raporu ile uygun olduğu tespit edilen 1/1000 ölçekli uygulama iamr planında taşınmaza verilen diğer kullanımlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu hususta hüküm kurulmaması nedeniyle idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :Davacıların hisseli malik oldukları Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, ... Köyü, ... mevkii ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... ve ... sayılı kararları ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında taşınmazın 20 yılı aşkın süredir yeşil alan, mesire alanı, sosyal donatı alanı olarak gösterilerek mülkiyet hakkını kullanma ve tasarruf etme imkanının uzun süre ellerinden alındığı ileri sürülerek 25.09.2018-25.10.2018 tarihleri arasında askıya çıkarılan planlara 18.10.2018 tarihinde itiraz edildiği, ilk itiraza cevap verilmemesi üzerine 27.11.2018 tarihinde bir kez daha itiraz edildiği, bu başvurunun da cevapsız bırakılması üzerine dava konusu imar planlarının yasal mevzuata, kamu yararına ve şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına aykırı olduğu ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan, uygulama imar planı da, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddi ile, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu taşınmaza getirilen 10 metrelik yol bakımından dava konusu işlemin iptali yönünden;
1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddi ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu taşınmaza getirilen 10 metrelik yol yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
1/1000 ölçekli uygulama imar planında 10 metrelik yol fonksiyonu dışındaki kullanımlar yönünden uyuşmazlık incelendiğinde;
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planında taşınmazın 20 yılı aşkın süredir yeşil alan, mesire alanı, sosyal donatı alanı olarak gösterilerek mülkiyet hakkını kullanma ve tasarruf etme imkanının uzun süre ellerinden alındığı dava konusu imar planlarının yasal mevzuata, kamu yararına ve şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına aykırı olduğu ileri sürülerek davanın açıldığı ve idare mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, davacıların iptalini talep ettiği planlardan olan 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planında dava konusu taşınmazın bir bölümünün park alanı olarak planlanmasına, bir bölümünün kültürel tesis alanı olarak planlanmış olan alan sınırları içerisinde kalmasına yönelik plan kararları ile dava konusu taşınmazın üzerinden de geçecek şekilde taşıt yolu olarak öngörülen 15 mt ve 20 mt enkesitli imar yolları ile yaya yolu olarak öngörülen 5 mt enkesitli imar yollarının planlanmasına yönelik plan kararlarında üst ölçekli plana (dava konusu olan 1/5000 ölçekli nazım imar planına), şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına, kentsel ihtiyaçlara ve ilgili mevzuata aykırı bir durumun bulunmadığı tespitlerine yer verildiği ancak bu hususta İdare Mahkemesince hiç bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 10 metrelik yol fonksiyonu dışında dava konusu planın diğer kısımları yönünden mahkeme kararının üst ölçekli planlara şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 10 metrelik yol fonksiyonu yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi dışındaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin reddine, davalının temyiz isteminin kısmen reddine kısmen kabulüne,
2. … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının; 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddi ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu taşınmaza getirilen 10 metrelik yol yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 10 metrelik yol fonksiyonu yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi dışındaki kısmının BOZULMASINA
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.