T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1523
Karar No : 2023/755
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Belediye Başkanlığı …
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN_KONUSU : Davacı belediyenin kendisine tahsis edilen taşınmaz üzerindeki ticari üniteleri kiralama yetkisinin … Malmüdürlüğü'ne ait olduğundan bahisle 01/06/2006-01/06/2014 tarihleri arasındaki dönem için toplam 62.004,87 TL kira bedeli istenilmesine, söz konusu ticari üniteler için kiralama talebinde bulunulmasına veya talepte bulunulmakla beraber bu talebin uygun görülmemesi halinde taşınmazın tahliye edilmesi gerektiğine ilişkin … Kaymakamlığı'nın 23/06/2014 tarih ve 398-246 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, … İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 27/02/2017 tarih ve E:2016/16091, K:2017/1122 sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri tahsis etmeye ve kamu ihtiyaçları için gerekli olmayanların tahsisini kaldırmaya idarelerinin yetkili olduğu, dava konusu taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olduğu, bu nedenle davacı tarafından elde edilen gelirin istenilmesinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2..Dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23/02/2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Haksız zilyetten işgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin talep edilmesi özel hukuk hükümlerine tabidir. Ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi ile özel bir düzenleme getirilerek Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların zilyetliğinin haksız bir şekilde ele geçirilmesini veya tasarruf edilmesini önlemek maksadıyla idarenin özel hukuk hükümlerine tabi olmadan ve doğrudan ecrimisil tahakkuk ettirebileceği kabul edilmiştir. Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran ise fuzuli şagil sayılmıştır.
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 70. maddesinde, "Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerler, tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde defterdarın, ilçede kaymakamın onayı ile İdarece kiraya verilebilir." kuralı yer almış; anılan Yönetmelik dayanak alınarak hazırlanmış olan; 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5. maddesinin (7) fıkrasında ise, "Hazine taşınmazının adına tahsis yapılan idare tarafından üçüncü kişilere kiraya verildiğinin tespiti halinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde kiracı ve tahsisli idareye; taşınmazın kiralanmasında Yetkili İdarenin ………..…… Defterdarlığı/Malmüdürlüğü olduğu belirtilerek, Yetkili İdareden kiralama talebinde bulunulmaması veya talepte bulunulmakla beraber kiralanmasının uygun görülmemesi halinde; taşınmazın tahliye edileceği ve bildirim tarihi itibariyle geriye dönük tahsisli idarenin sözleşmede belirlediği kira bedellerinin onbeş gün içinde Hazineye ödenmesi gerektiği, aksi takdirde gerekli yasal yollara başvurulacağı yazıyla bildirilir. On beş günlük süre içerisinde ödenmeyen kira bedellerinin (genel bütçeye gelir kaydedilenler hariç) kiracı ve tahsisli idareden müşterek ve müteselsilen tahsili için yasal yollara başvurulur. Ödeme süresinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi veya Yetkili İdare nezdinde kiralanması için talepte bulunulmaması veya talepte bulunulmakla beraber bu talebin uygun görülmemesi halinde taşınmaz tahliye edilir. Ayrıca, taşınmaz tahsisli idare tarafından kira bedeli alınmaksızın kullandırılıyor ise, geriye yönelik olarak da ecrimisil tespit ve takdiri yapılır." düzenlemesi yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; … ili, … ilçesinde bulunan, … ada, … parsel sayılı arsa niteliğindeki taşınmazın belediye hizmet alanı olarak kullanılmak üzere davacı Belediye Başkanlığı'na 1996 yılında tahsis edildiği, tahsis edilen alanda 04/09/1996 tarihli yapı ruhsatıyla yapılan belediye hizmet binasında yer alan iki işyerinin, kahvehane ve PTT acenteliği olarak işletilmek üzere kiraya verildiği, davalı idarece taşınmazları kiralama yetkisinin malmüdürlüğüne ait olduğundan bahisle kiralanan bu yerlerle ilgili olarak 01/06/2006-01/06/2014 dönemi için toplam 62.004,87 TL kira bedeli istenilmesine, söz konusu ticari üniteler için kiralama talebinde bulunulmasına veya talepte bulunulmakla beraber bu talebin uygun görülmemesi halinde taşınmazın tahliye edilmesi gerektiğine ilişkin … tarih … sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, kira bedeli istenilen taşınmazın tahsis amacı dışında ve Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 70. maddesine aykırı olarak, davacı Belediye tarafından 3. kişilere kiralandığının tespiti üzerine, dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olduğu, tahsis edilen Belediyenin bu taşınmazı kiralama yetkisinin bulunmadığı, kira sözleşmesinin, tarafı olmayan Hazinenin, söz konusu taşınmazların kullanımına muvafakat ettiği sonucunu doğurmadığı açıktır.
Bu durumda; Hazine adına tescilli taşınmazı, Hazinenin izni olmadan kiralayan davacı Belediyeden kira bedellerinin istenilmesine ilişkin işlemde, bu yönüyle mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Dairemiz kararına katılmıyorum.