T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1586
Karar No : 2023/2239
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : İstanbul ili, Sultangazi ilçesi, … Numaralı Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak yapan davacı tarafından, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı iptal kararı üzerine, görevine başlatılmayarak, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İstanbul Valiliği işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; aile hekimi olarak görev yapan davacının istifa beyanını içerir 29/01/2018 tarihli dilekçesi doğrultusunda Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 15. maddesine istinaden iki ay beklemeden sözleşmesini sona erdirdiğinden bahisle bir yıl süre ile aile hekimi olamayacağı kaydı konulmak suretiyle sözleşmesinin sonlandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı işlemin tesis edildiği, davacı tarafından işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle dava açıldığı, ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:… K: … sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği ve bu kararın Danıştayca onanarak kesinleşmesi üzerine davacının görevine başlatılmayarak İl Sağlık Müdürlüğü disiplin biriminin … günlü, … sayılı yazısı gereğince Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13/1-h maddesine istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı; uyuşmazlıkta, davacının yargı kararı doğrultusunda 07/02/2020 tarihinde davalı idareye başvurusu üzerine … günlü, E:… sayılı işlem ile savunmasının istenildiği ve davacının 22/06/2020 tarihli savunma dilekçesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği; dava konusu işlemde Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13/1-h bendi gereğince sözleşmenin sona erdiği belirtilmişse de; davacı hakkında yargı kararıyla savunması alınmadan işlem tesis edildiği gerekçesiyle verilen iptal kararına konu sözleşme feshi işleminin Yönetmeliğin 13/1-d bendinde yer alan "Çalışanın kadro ve pozisyonundan istifa etmesi" hükmü uyarınca tesis edildiği; ancak işbu davaya konu sözleşme feshi işleminin ise Yönetmeliğin 13/1-4. maddesi uyarınca tesis edildiği anlaşılmakta olup, anılan yönetmelikte gösterilen ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde sayılan fiil/fiileri işlediğine ilişkin bir soruşturma yapılmadığı gibi, davalı idarece dosyaya Yönetmeliği'nin 13/1-h bendinde sayılan fiilerin sübuta erdiğini gösteren herhangi bir bilgi belge de sunmadığının görüldüğü, davacının sözleşmesinin hiçbir somut irdeleme ve tespit olmadan 13/1-4. maddesi uyarınca fesih edilmesine ilişkin dava konusu idari işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu mahkeme kararının hukuka uygun bulunduğu ve başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddiaların da söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacıya yönelik 12/02/2018 günlü sözleşme feshi işleminin, davacının savunmasının alınmaması nedeniyle yargı kararı ile iptal edilmesi sonrasında savunmasının Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13/1-(d) maddesi kapsamında istenildiği ve davacı tarafından verilen savunmanın da bu bent kapsamında olduğu, sözleşme feshi olurunda davacının savunmasının 13/1-(d) kapsamında kabule şayan görülmediği belirtildikten sonra İdarece maddi hata (kopyala -yapıştır işleminden kaynaklanan) yapılarak davacının sözleşmesinin 13/1. maddesinin (h) bendine istinaden feshedildiğinin belirtildiği, dava dosyası incelendiğinde davacının sözleşme feshinin anılan hükmün (d) bendine istinaden feshedildiğinin görüleceği; Mahkemece, konunun (h) bendi kapsamında değerlendirilerek işlemin iptaline karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, Mahkemenin resen araştırma ilkesi gereği en doğru kararı verme yükümlülüğünün bulunduğu, dava konusu işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Sultangazi ilçesi, … No'lu Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, 29/01/2018 günü itibarıyla görevinden istifa ettiğine ilişkin aynı günlü istifa dilekçesi üzerine davalı idare tarafından tesis edilen … günlü, … sayılı işlemle (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 15. maddesine istinaden iki ay beklemeden sözleşmesini sona erdirdiğinden bahisle bir yıl süre ile aile hekimi olamayacağı kaydı konulmak suretiyle sözleşmesinin sonlandırılmasına karar verilmiştir. Davacı tarafından anılan işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarece, Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca öngörülen prosedüre göre feshi gerektiren istifa fiiline ilişkin olarak yedi gün süre verilmek suretiyle savunma yapmasının istenilmesi ve davacının savunmasının alınmasından sonra yapılacak değerlendirme sonucunda sözleşmenin sona erdirip erdirilmemesi yönünde işlem tesis edilmesi gerekirken, bu prosedüre uyulmaksızın tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine hükmedilmesi istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bu karar, Danıştay İkinci Dairesinin 04/11/2020 günlü, E:2020/571, K:2020/3206 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin yukarıda anılan kararının davalı idareye tebliğ edilmesi üzerine davalı idarece yargı kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla 08/08/2020 günlü savunma istem yazısı ile davacıya (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin "Sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesi" başlıklı 13. maddesinin, 1. fıkrasının "Çalışanın kadrosu veya pozisyonundan istifa etmesi" şartını taşıyan (d) bendi kapsamında sözleşmesinin feshine ilişkin savunmasını yedi günlük yasal süre içerisinde vermesi gerektiğinin bildirildiği, davacının 22/06/2020 günlü savunmasını "çalışanın kadrosu veya pozisyonundan istifa etmesi" bendi kapsamında verdiği, bu savunmanın kabul edilmemesi üzerine de dava konusu sözleşme feshi işleminin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlem metnine bakıldığında; davacının sözleşmesinin feshine ilişkin ilk işlemin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararıyla iptal edilmesi üzerine Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13/1. maddesinin (d) bendinde yer alan "Çalışanın kadrosu veya pozisyonundan istifa etmesi" bendi kapsamında … günlü, E… sayılı yazı ile davacının savunmasının istendiği ve davacı tarafından verilen 22/06/2020 günlü savunmanın kabule şayan görülmediği belirtilerek, davacının sözleşmesinin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin, 1. fıkrasının (E) bendinde yer alan fiil ve hallerin işlendiğinin tespit edilmesi" düzenlemesi kapsamında feshedildiği görülmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT :
30/12/10 günlü, 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin yetkili merci tarafından sona erdirilmesi" başlıklı 13. maddesinde "(1) Aşağıdaki hâllerde, sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimi ve aile sağlığı elemanının sözleşmesi, feshi gerektiren fiilin kişiye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde alınan savunmalar uygun görülmediği takdirde, vali tarafından herhangi bir ihbar veya ikaza gerek duyulmadan sona erdirilir:
a) Aile hekimine kayıtlı kişi sayısının aralıksız iki aydan fazla süreyle (aylık yapılan üçüncü bildirimde) bin kişinin altına düşmesi.
b) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5) ve (7) numaralı alt bentlerinde yer alan şartlar ile bu Yönetmelikte belirtilen şartların taşınmadığının anlaşılması veya bu şartların sonradan kaybedilmesi.
c) 7 nci maddede belirtilen faaliyetlerde bulunulduğunun tespit edilmesi.
ç) Kurumundan aylıksız veya ücretsiz izinli sayılanlar hakkında, yüksek disiplin kurullarınca verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasına veya sözleşmenin sona erdirilmesine dair kararın valiliğe bildirilmesi.
d) Çalışanın kadrosu veya pozisyonundan istifa etmesi.
e) Mücbir sebepler hariç, özürsüz ve kesintisiz olarak on gün görev başında bulunulmaması.
f) Sağlık sebebiyle bir sözleşme döneminde yüzseksen günü aşan süreyle görevin ifa edilememesi.
g) Eczane veya medikal firmaları, beşerî ilaç firmaları veya özel sağlık kuruluşları gibi mesleği ile ilgili alanlarda faaliyet gösteren gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinin temsilcileri ile etik dışı haksız çıkar ilişkisinde bulunulduğunun tespit edilmesi.
ğ) Menfaat karşılığında gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlendiğinin tespit edilmesi.
h) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde yer alan fiil ve hâllerin işlendiğinin tespit edilmesi.
ı) Gözaltına alınma, tutuklanma veya hükümlülük nedeniyle görevi başında bulunamama süresinin sekiz haftayı aşması.
(2) Birinci fıkranın (b), (ç), (g), (ğ) ve (h) bentlerine göre sözleşmesi sona erdirilenler, beş yıl süreyle yeniden sözleşmeli olarak çalıştırılamaz. Birinci fıkranın (c), (d) ve (e) bentlerine göre sözleşmesi sona erdirilenler bir yıl süreyle, (f) bendine göre sözleşmesi sona erdirilenler ise sağlık durumunun görevin sürekli ifasına engel olmadığına dair sağlık kurulu raporu ibraz edilinceye kadar yeniden sözleşmeli olarak çalıştırılamazlar.
(3) Bu maddede yer alan fiillerin işlendiğinin sözleşme döneminden sonra öğrenilmesi veya sözleşme döneminde öğrenilse dahi başlatılan soruşturmanın ilgili sözleşme döneminden sonra aile hekimi veya aile sağlığı elemanının aleyhine sonuçlanması durumunda mevcut sözleşme sona erdirilir.
(4) Bakanlıkça bölgede çalışan aile hekimi sayısında değişiklik yapılması nedeniyle ihtiyaç duyulması hâlinde veya kayıtlı kişi sayısının iki aydan uzun süreyle bin kişinin altında seyretmesi nedeniyle sözleşmesi sona erdirilen aile hekimi yerine sözleşme yapılan aile hekimi hakkında, birinci fıkranın (a) bendi hükmü sözleşme tarihini takip eden birinci yılın sonundan itibaren uygulanır.
(5) Birinci fıkranın (g) ve (h) bentlerine münhasır olmak üzere, aile hekimliği hizmetlerinin gerektirdiği hâllerde, görevi başında kalmasında sakınca görülen aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, Sağlık Bakanı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı, vali, Bakanlık sağlık denetçileri veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu sağlık denetçileri tarafından en fazla iki aya kadar sözleşmeleri askıya alınmak suretiyle görevden uzaklaştırılabilir. Bu süre içinde tamamlanacak idari soruşturma
neticesinde ilgililerin anılan bentlerde yer alan fiilleri işledikleri sabit görülür ise sözleşmeleri sona erdirilir, aksi hâlde ilgililer görevlerine iade edilir. Sözleşmenin askıda olduğu süre zarfında, müdürlükçe pozisyona geçici görevlendirme yapılır ve sözleşmeli aile hekimi ile görevlendirilen aile hekimine 17 nci maddeye göre, sözleşmeli aile sağlığı elemanı ve görevlendirilen aile sağlığı elemanına ise 20 nci maddeye göre ödeme yapılır.
(6) Bu maddede yer alan fiillerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde gerekli işlem başlatılarak takip eden altı ay içerisinde sonuçlandırılır. Belirtilen fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde sözleşme feshedilmediği takdirde fesih yetkisi zamanaşımına uğrar." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının aile hekimliği hizmet sözleşmesinin feshine ilişkin işlem dosyasından, davacının sözleşmesinin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin, 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında feshedildiği anlaşılmakta olup, Bölge İdare Mahkemesince işlemin hukukilik denetiminin anılan bent üzerinden yapılması gerekirken, uyuşmazlığın maddi hata sonucu işlem metnine eklenen 13/1(h) bendi kapsamında değerlendirilerek, hukukilik denetiminin anılan hüküm üzerinden yapılmasında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26/04/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Bölge idare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
… Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.