T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/1614
Karar No:2023/3732
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Petrol Gayrimenkul İnşaat Nakliye Otomotiv Gıda ve Sanayi Ticaret A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Kurumu
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 22/03/2018 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı ve dolumu yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu idari para cezasının tesis edilmesine sebep olan olayın, bayilik lisansı sahibi olan davacı şirkete ait istasyonda otomasyon sisteminin sağlıklı ve düzenli çalışmaması ve akaryakıt dolum ve satışlarının otomasyon sistemine tam yansımaması olduğu, anılan eylemin karşılığında ise 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. ve 2. fıkraları lisans ile tanınan haklarının ihlali fiilinin karşılığı olan idari para cezasının tesis edildiğinin görüldüğü, ancak dava dosyasında mevcut olan tespite göre, bayilik faaliyetinin mevzuatın belirlediği kurallara uygun olarak bir başka deyişle usulüne uygun yürütülmemesinden dolayı davacıya idari yaptırım uygulanması mümkün ise de, davacıya isnat edilen; lisans ile tanınan haklara aykırı faaliyet göstererek otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmamasına rağmen bayilik faaliyetinde bulunduğu şeklindeki fiilin karşılığının 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde idarî yaptırım olarak belirlenmediği, lisansın verdiği haklar dışında faaliyetin yürütüldüğünün kabulü ile 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. ve 2. fıkraları ile Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 18. maddesinin 1.ve 2. fıkraları ayrıca 1240 sayılı Kurul Kararının 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenlemelerin ihlal edildiği gerekçeleriyle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin 1. fıkrasını (f) bendi uyarınca verilen dava konusu idari para cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; piyasada faaliyet gösteren bayilik lisansı sahiplerinin, dağıtıcıların, akaryakıt istasyonlarında kurmakla yükümlü oldukları istasyon otomasyon sistemine izinsiz müdahele edemeyecekleri, stok hareketleri ve akaryakıt alım satım işlemlerinin elektronik ortamda, günlük olarak izlenebilmesini teminen istasyonlarında kurulu olan otomasyon sisteminin güvenliğinden sorumlu oldukları ve istasyon otomasyon sisteminin çevrim içi olmayan yerlerinde (tank, pompa v.s) akaryakıt satışı ve dolum yapamayacakları, buna aykırı fiillde bulunduğu tespit olunan bayilik lisansı sahiplerine 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanabileceği, bayilik lisansı sahibinin 20/02/2018-14/03/2018 tarihleri arasındaki otomasyon verileri ile ödeme kayıt cihazlarından alınan mali hafıza raporlarının karşılaştırıldığında otomasyon sistemi üzerinden görülen motorin satışlarının 79.784,51 litre, benzin satışlarının ise 1.565,35 litre olduğu, mali hafıza raporlarında yer alan satışların ise, motorin türünden 86.822,66 litre, benzin türünden 1504,45 litre olduğu, bu kapsamda motorin bakımından otomasyon sistemine yansımayan satışların tespit edilmesi üzerine soruşturma başlatıldığı, davacı şirketin 'Kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yapmak' fiilini gerçekleştirdiği, bu fiilin de 5015 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1 ve 2. fıkrasına ve 1240 sayılı Kurul Kararının 5. maddesinin 2. fıkrasının (a), (b), (c) bentlerinde yer alan düzenlemelere aykırılık oluşturduğunun belirtildiği, lisans sahibi davacının yazılı savunması ile konuya ilişkin Denetim Dairesi Başkanlığı'nın görüşünün Kurul tarafından değerlendirilmesi akabinde 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası uygulandığı,
Bu durumda, davacının "Kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı veya dolumu yapılması" fiili nedeniyle, 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. ve 2. fıkraları ile 1240 sayılı Kurul Kararının 5. maddesinin 2. fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı hareket ettiği sabit bulunduğundan, anılan Kanunun 19. maddesinin 7. fıkrası gereğince, idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış, İdare Mahkemesi kararında, Dairemizin 10/02/2021 tarih ve YD İtiraz No:2021/95 sayılı kararının da aynı yönde olduğunun ifade edildiği, ancak, Dairemizin anılan kararında idarece 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin 5 numaralı alt bendi uyarınca ceza uygulanmışken, bakılan bu uyuşmazlıkta ise davalı idarece olaya uygulanan Kanun maddesinin farklı olduğunun açık olduğu vurgulanmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, şirketin fiilinin lisans ile tanınan haklara aykırı faaliyet göstererek otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmamasına rağmen bayilik faaliyetinde bulunması olduğu ifade edilerek dava konusu idari işlem tesis edildiği, bu eyleme ilişkin olarak ise 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde herhangi bir yaptırım öngörülmediğinden tesis edilen idari yaptırımın kanunilik ilkesine aykırı olduğu, idare tarafından ÖKC (ödeme kaydedici cihaz) verilerine göre 86.822,66 litre motorin, 1.504,45 litre benzin satışının tespit edilmiş olmasına rağmen otomasyon verilerine göre 79.784,51 litre motorin, 1.565,35 litre benzin satışı olduğunun ileri sürüldüğü, ancak anılan tarih aralığındaki otomasyon verilerinin kendi şirketlerince yapılan incelemesinde 85.991,42 litre motorin, 1.565,35 litre benzin olduğunun tespit edildiği, otomasyon sisteminde yapılan tespitlerin farklı çıkmasındaki nedenin davalı idarenin soruşturma kapsamında kendisine düşen gerekli özeni göstermemesinden kaynaklandığı, kendileri tarafından sunulan verilerin incelenmediği, davalı kurumun yalnızca kolluk tarafından tutulan tutanaklara bağlı kalarak eksik usuli işlemler gerçekleştirdiği, akaryakıt istasyonundaki satış esnasında fiyat farkından kaynaklı olarak motorin, motorin (diğer) olarak litre satışının ayrıldığı, denetim elemanlarınca veri toplanırken bu hususun dikkate alınmadığı, her iki yakıt cinsinin toplanması neticesinde arada veri farkının olmayacağının görüleceği, yakıt cinslerinden sadece motorine ilişkin verinin esas alınması, motorin (diğer) verisinini esas alınmamasının aykırı sonuç çıkmasına sebebiyet verdiği, sunulan pompa satış raporunda bu durumun sabit olduğu, otomasyon sistemine ilişkin idarece yapılan tespitlerin cezalandırmaya yeterli, objektif bilgiler içermediğinden, uygulanan yaptırımın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/09/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.