T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1619
Karar No : 2022/2475
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DİĞER DAVALI : … Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACILAR):1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
6- …
7- …
8- …
9- …
10- …
11- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2018/2268, K:2021/4997 sayılı kararının, davalı idarelerden … Bakanlığı tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin 12/07/2014 tarih ve 29058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'le değişik 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''20 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki öğrenim şartını haiz olmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarında denetim hizmetleri ile ilgili görevlerde en az on yıl hizmeti bulunanlar ile daire başkanlığı, dengi veya üstü görevleri yapmış olanlar arasından Başkanlığa atama yapılabilir.'' ibaresinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 16/12/2021 tarih ve E:2018/2268, K:2021/4997 sayılı kararıyla;
Davalı Bakanlığın husumete; davalı … Genel Müdürlüğünün ise ehliyete ilişkin itirazları yerinde görülmemiş,
Anayasa'nın 128.; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3.; dava konusu düzenlemenin yapıldığı tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 7. ve 9. maddelerine yer verildikten sonra;
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından çıkarılan teftiş kurulu düzenlemelerinde, yasallık ilkesinin yanı sıra, denetim hizmetlerinin diğer idari hizmetlerden farklı olduğu göz önünde bulundurulduğu, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak, müfettiş yardımcılarının gerekli nitelikleri taşıyan adaylar arasından yarışma sınavıyla ve başarı derecelerine göre atanmalarının, hizmet içinde yetiştirilmelerinin, yeterlik sınavından sonra yine başarı derecelerine göre müfettişliğe atanmalarının öngörüldüğü, böylelikle denetim hizmetlerinin diğer idari görevlerden ayrı bir kariyer düzenine kavuşturulduğu,
Kararda yer verilen düzenlemelerle denetim faaliyetinin özelliği dikkate alındığında; Türk İdari yapısı içerisinde yer alan diğer kamu kurumlarında olduğu gibi, davalı idarenin Teftiş Kurulu bünyesinde de müfettiş yardımcılığı, müfettişlik ve başmüfettişlik görevlerinin kariyer bir meslek olarak öngörüldüğü, sistematik bir yapı içerisinde her aşamasının kendine özgü mevzuatla belirlendiği ve bu yapının belli kurallar içerisinde sıkı bir şekilde korunduğunun anlaşıldığı,
Dava konusu düzenleme ile kamu kurum ve kuruluşlarında denetim hizmetleri ile ilgili görevlerde en az on yıl hizmeti bulunanlar ile daire başkanlığı, dengi veya üstü görevleri yapmış olanların kurul başkanlığına atanmalarına olanak sağlanmakta ise de; bu atama yöntemiyle teftiş kurulu bünyesindeki kıdem ve hiyerarşiye dayalı sistematik yapının tümüyle bozulacağının tartışmasız olduğu,
Buna göre; kariyer bir meslek olarak teftiş hizmetlerini yürüten müfettiş yardımcıları, müfettişler ile başmüfettişlerin, denetim hizmetleri kapsamında üstlenmiş oldukları görev, yetki ve sorumluluklarının özelliği ve niteliği dikkate alındığında, söz konusu görevlere diğer kadro ve görevlerden atanma imkanının, ancak kanunla yapılacak olan bir düzenleme ile sağlanması gerekirken, Yönetmelik'le yapılan dava konusu düzenlemede hukuka ve teftiş hizmetlerinin gereklerine uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu düzenleyici işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarelerden … Bakanlığı tarafından, kamu hizmetlerinin daha verimli, daha rasyonel ve daha nitelikli bir şekilde sunulması bakımından kamu görevlilerinin niteliklerini belirlemede idarelerin takdir ve düzenleme yetkilerinin bulunduğu, dava konusu Yönetmelik değişikliği ile idareye kamu kurumundaki bir göreve sadece kurumda çalışanlar arasından değil, diğer kamu kurum ve kuruluşlarda görev yapanlar arasından da atama yapılabilmesi yönünde takdir hakkı tanındığı, idari görevleri bulunan bir kadroya daire başkanlığı ve üstü idari kadrolarda bulunmuş olanlardan atama yapılması esasının getirildiği, anılan idarecilerin tecrübesi, bilgisi, liyakatı ve temsil kabiliyetlerinden faydalanılacağı hususlarının gözetilmesi gerektiği; bakanlıklarının harçtan muaf olması sebebiyle, aleyhlerine yargılama giderleri arasında yer alan harçlara hükmedilemeyeceği ileri sürülerek, Daire kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması",
sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin 12/07/2014 tarih ve 29058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'le değişik 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''20 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki öğrenim şartını haiz olmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarında denetim hizmetleri ile ilgili görevlerde en az on yıl hizmeti bulunanlar ile daire başkanlığı, dengi veya üstü görevleri yapmış olanlar arasından Başkanlığa atama yapılabilir.'' ibaresinin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 16/12/2021 tarih ve E:2018/2268, K:2021/4997 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 14/09/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
X- Dava, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin 12/07/2014 tarih ve 29058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'le değişik 9. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''20 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki öğrenim şartını haiz olmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarında denetim hizmetleri ile ilgili görevlerde en az on yıl hizmeti bulunanlar ile daire başkanlığı, dengi veya üstü görevleri yapmış olanlar arasından Başkanlığa atama yapılabilir.'' ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 36. maddesinde;
"Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez teşkilatındaki üst kademe kamu yöneticisi ve taşra teşkilatındaki il ve bölge müdürü kadro, pozisyon ve görevleri ile bu kadro, pozisyon ve görevlerin dengi ve daha üstü kadro, pozisyon ve görevlere atanabilmek için, öğrenim durumu şartı dışında;
a) Belirli bir meslek mensubu, kariyer meslek mensubu ya da kurum personeli olmak,
b) 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen hizmet sınıfları kapsamına dâhil kadrolarda bulunmuş veya bulunuyor olmak,
c) Hâkimlik ve savcılık mesleğinden olmak,
d) Belirli kadro veya görevlerde belirli bir süre bulunmuş olmak,
gibi özel şartlar aranmaz.
...
Bu maddede yer alan hükümler; ek 11 inci madde kapsamında yer alan kurumların, Adalet Bakanlığının ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının bu madde kapsamında yer alan kadrolarıyla aynı veya benzer unvanlı kadro, pozisyon ve görevleri ile mevzuatla bu kadrolara denk kabul edilen yönetici kadro, pozisyon ve görevlerine atananlar hakkında da uygulanır. " düzenlemesine yer verilmiştir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü teşkilat yapılanmasında Genel Müdürün teşkilatın en üstünde yer alan yönetici olduğu ve merkez teşkilatı birimleri arasında yer alan Teftiş Kurulu Başkanlığının yöneticisi konumundaki Teftiş Kurulu Başkanın da Genel Müdürlük merkez teşkilatı üst yöneticisi olduğu göz önüne alındığında, 375 sayılı KHK'nın ek 36. maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanı olarak atanabilmek için öğrenim durumu şartı dışında herhangi özel bir şartın aranmayacağı açıktır.
Bu durumda, dava konusu düzenlemede yukarıda yer verilen 375 sayılı KHK ek 36. madde çerçevesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.