T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1639
Karar No : 2022/5120
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Anonim Şirketi
(Devronulan şirket: …Organizasyon Turizm İnşaat Bilgisayar ve Danışmanlık
Ticaret Anonim Şirketi)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, … Belediyesince ihale edilen "2015, 2016 ve 2017 yılları (36 aylık) Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımı"na ilişkin ihaleye ilişkin olarak 03/02/2015 tarihinde düzenlenen sözleşme için ödenen damga vergisinin, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki dönemlere isabet eden kısmının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen 476.909,59-TL nin, başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerinin istinaf başvurusunun reddine dair kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesi'nin 30/09/2021 tarih ve E:2019/4304, K:2021/4385 sayılı kararı ile; "davacı … Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.'nin, devrolunan sıfatıyla … Ticaret Anonim Şirketi ile birleşerek infisah etmiş olması nedeniyle tüzel kişiliği sona erdiğinden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulduğu, işlemden kaldırma kararı verilmeden önce davacı … Hiz. Org. Tur. İnş. Bilg. ve Dan. Tic. Ltd. Şti.'ni devralan … Anonim Şirketi'nin de devrolduğu … Ürünler Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ni devir alan … Anonim Şirketi’nin aynı vekili tarafından Uyap ortamında yeni vekaletname ibraz edilerek verilen 15/12/2021 tarihli dilekçe ile bakılan davayı takip iradesi ortaya konulduğu, Anayasa'da davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması şeklinde ifadesini bulan usul ekonomisi gereği Dairelerince ayrıca işlemden kaldırma kararı verilmesine gerek görülmeyerek davacı şirketin … Hizmetleri Anonim Şirketi olarak kabulüyle Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uymak suretiyle; davalı idarenin istinaf başvurusunun yeniden incelendiği, davacının … Anonim Şirketi olarak kabulü ile ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; "davacı şirket ile … Belediyesi arasında 'Park ve Bahçeler Müdürlüğü 2015-2016-2017 Yılı 36 Aylık Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alım İşi'ne ilişkin sözleşmenin 03/02/2015 tarihinde imzalandığı, 723.961,71-TL damga vergisi tahakkuk ettirilerek davacı şirketten tahsil edildiği, 04/02/2015 tarihinde sözleşmenin ifasına başlandığı, 31/01/2016 tarihinde karşılıklı olarak sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle herhangi bir hususu ispat ve belli etmek için kullanılan belge niteliğini kaybettiği, Damga Vergisi Kanunu'na göre vergiyi doğuran olayın ortadan kalktığı, sözleşmenin kalan süresine isabet eden damga vergisinin haksız yere alındığı anlaşıldığından, 476.909,89-TL damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusu neticesinde tesis edilen zımni ret işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı, damga vergisinin tahakkuku tahsile bağlı vergi olması nedeniyle ödeme yapıldığı andan itibaren 30 günlük dava açma süresinin başladığı, sözleşmenin hukuk aleminde varlık kazanarak ifası devam ederken herhangi bir vergi hatası oluşmadığı halde davacının dava açma iradesini ödeme tarihinden itibaren 30 günlük süre içinde kullanmasının hayatın olağan akışına göre normal olmadığı, sözleşmenin imzalandığı damga vergisini doğuran olayın gerçekleştiği tarihten sonra 31/01/2016 tarihinde sözleşmenin sona ermesi ile birlikte damga vergisinin konusunun ortadan kalktığı ve bu andan itibaren bir vergi hatası doğduğunun kabul edilmesi gerektiği ve bu tarihten sonra Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre davacının hatanın düzeltilmesini isteyebileceği bir yol olarak düzeltme-şikayet prosedürünü işletmesinin önünde hukuken bir engel olmadığından davalı idarenin düzeltme-şikayet yolunun kapalı olduğu yolundaki itirazına itibar edilmediği, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre yasal faiz ödenmesi gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptali, 476.909,89-TL tutarındaki damga vergisinin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre yasal faiz ile birlikte davacıya iadesine ilişkin mahkeme kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca düzeltme yoluna başvurulamayacağı, sözleşmenin imzalanmasıyla vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği, bu durumda düzeltme şikayet müessesinin uygulanamayacağı 448 sayılı Damga Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket tarafından, … Belediyesince ihale edilen "2015, 2016 ve 2017 yılları (36 aylık) Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alımı"na ilişkin ihaleye ilişkin olarak 03/02/2015 tarihinde düzenlenen sözleşme için ödenen damga vergisinin, sözleşmenin feshedildiği tarihten sonraki dönemlere isabet eden kısmının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile ödenen 476.909,59-TL nin, başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:213 sayılı Vergi Usul Kanununun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise, aynı Kanunun 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden;davacı şirket ile … Belediyesi arasında imzalanan "Park ve Bahçeler Müdürlüğü 2015-2016-2017 Yılı 36 Aylık Personel Çalıştırmaya Dayalı Hizmet Alım İşi"ne ilişkin 03/02/2015 tarihli sözleşme gereğince 04/02/2015 tarihinde çalışmaya başlandığı, daha sonra anılan sözleşmenin 31/01/2016 tarihinde karşılıklı olarak taraflarca feshedildiği, sözleşmenin feshinden sonra sözleşmenin bitim süresi ile fesih süresi arasında kalan kısmına isabet eden 476.909,89-TL damga vergisi tutarının iade edilmesi talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.
Ancak, vergilendirme işleminden doğan anlaşmazlık, bir hukuki ihtilaftan değil de, bir maddi hatadan ibaret bulunmakta ise, yasa koyucu pahalı ve uzun olan bu dava yolundan ayrı olarak Vergi Usul Kanununun 116. ila 126. maddelerinde düzenlenen ve vergi literatüründe "Düzeltme ve Şikayet Müessesesi" denilen bir idari başvuru yolu vazetmiştir. Bu müessesenin işleyebilmesi, başka bir deyişle, bu yola başvurulabilmesi için ortada bir hukuki ihtilaftan ziyade, yorum tekniklerine başvurmadan, ilk bakışta anlaşılabilecek açıklıkta vergilendirme yanlışlıklarının bulunması gerekmektedir.
Olayda, uyuşmazlığın çözümünün; söz konusu sözleşmenin tek taraflı mı yoksa karşılıklı mı feshedildiği, üç yıl için yapılan ihale neticesinde imzalanan sözleşmenin birinci yılın sonunda feshedilmesinin kalan iki yıl için ödenen damga vergilerinin iadesini gerektirip gerektirmeyeceği gibi hukuki bir sorun teşkil eden ve yasaların yorumu sonunda çözümlenebilecek nitelikte olan soruların cevaplandırılmasını gerektirdiği açıktır.
Dosyanın ve aynı davacıya ait Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun 09/02/2022 tarih ve E:2021/1516, K:2022/72 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; dava konusu uyuşmazlığın Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi hatası olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığından, Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümlerine uygun olmayan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 27/10/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.