Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/1645 E. , 2022/4012 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1645
Karar No : 2022/4012
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : I. (DAVACILAR)
... Mirasçıları
1-...
2-...
3-...
VEKİLLERİ : Av. ...
II. (DAVALI) ... A.Ş. Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVACILAR :
I-... Mirasçıları II- Kendileri ve ... Mirasçıları
1- ... 6- ...
2- ... 7- ...
3- ... 8- ...
4- .. 9- ...
5- ... 10- ... Mirasçıları
a. ...
b. ...
c. ...
d. ...
III-11- ... 16- ...
12- ... 17- ...
13- ... 18- ...
14- ... 19- ...
15- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
DİĞER DAVALI : ...Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF : 1- ... A.Ş. Genel Müdürlüğü
2- ... Belediye Başkanlığı
3- ... Mirasçıları ve diğerleri
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Bursa İli, Osmangazi İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "rekreasyon ve spor" alanı olarak belirlenmesine ve imar planının onay tarihinden itibaren 5 yıldan fazla bir sürenin geçmiş olmasına rağmen kamulaştırılmayarak mülkiyet hakkının kısıtlandığı ileri sürülerek 10.000,00-TL (ıslah sonrası 322.098,09-TL) taşınmaz bedelinin, (ıslah dilekçesi ile) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle Mahkemelerinin ... esas sayılı dosyasında açılan ve işin esası hakkında verilen ... tarihli ve ... sayılı kararla ... mirasçıları yönünden işlemden kaldırılan davaya ilişkin sunulan işleme konulma dilekçeleri ile bir kısım mirasçı yönünden de karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; davacılar ..., ... ve ... 'un toplam 17.255,25-TL maddi tazminat taleplerinin kabulüne, davaya konu taşınmazın TEAŞ alanında kalan kısmı için davası kabul edilen davacılar ..., ... ve ...'a hisselerine isabet eden toplam 17.116,15-TL'nin payları oranında (her birine 5.705,00-TL) davalı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. tarafından; davacılara ödenmesine, davaya konu taşınmazın yol alanında kalan kısmı için davası kabul edilen davacıların (..., ... ve ...) hisselerine isabet eden toplam 139,09-TL'nin (her birine 46,36-TL) payları oranında Osmangazi Belediye Başkanlığı tarafından; davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davacılar tarafından; bedelin düşük belirlendiği, faiz hususunun önceki bozma kararında gerekçe yapılmadığı, bu hususta usuli kazanılmış hakları olduğu, faizin ıslah ile talep edilmesinin miktar artırımı niteliğinde olduğu, davayı genişletme olarak yorumlanamayacağı, ayrıca faize de hükmedilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
2- Davalı Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından; davaya konu taşınmazdan kuruluşlarına ait enerji iletim hattı geçmediği halde alanın TEİAŞ alanı yapılmasına ilişkin işlemin iptali istemi ile açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, dosyanın Danıştay incelemesinde olduğu için henüz kesinleşmediği, davanın sonucunun beklenmesi taleplerinin Mahkemece dikkate alınmadığı, taşınmazdan geçen enerji iletim hattının TEDAŞ Genel Müdürlüğü'ne ait olduğu, husumet itirazlarının dikkate alınmadığı, belediyenin sorumlu olduğu, dava konusu alanın TEİAŞ alanı olarak gösterilmesi hususunda idarelerinden görüş alınmadığı, bedelin yüksek hesaplandığı, belirlenen emsalin uygun olmadığı, taşınmazdan geçen enerji nakil hatları sebebiyle değer düşüklüğünün hesaba katılmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza hisseleri oranında malik olan davacılar tarafından, söz konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "rekreasyon ve spor" alanı olarak belirlenmesine ve imar planının onay tarihinden itibaren 5 yıldan fazla bir sürenin geçmiş olmasına rağmen kamulaştırılmayarak mülkiyet hakkının kısıtlandığı ileri sürülerek 10.000,00-TL (ıslah sonrası 322.098,09-TL) taşınmaz bedelinin (ıslah dilekçesiyle) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle Mahkemenin ... esas sayılı dosyasında açılan ve işin esası hakkında verilen ... tarihli ve ... sayılı kararla ... mirasçıları yönünden işlemden kaldırılan davaya ilişkin sunulan işleme konulma dilekçeleri ile bir kısım mirasçı yönünden de karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın ''Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması'' başlıklı 141. maddesinde, ''Mahkemelerde duruşmalar herkese açıktır. Duruşmaların bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına ancak genel ahlakın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hallerde karar verilebilir. Küçüklerin yargılanması hakkında kanunla özel hükümler konulur. Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir.'' hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde ''1. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, dosyanın taraflar ve ilgililerce incelenmesi, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır....'' denilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemelerinin Kanunu'nun ''Usul ekonomisi ilkesi'' başlıklı 30. maddesinde ise ''Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.'' denilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi,... ada, ... parsel sayılı taşınmaza hisseleri oranında malik olan davacılar tarafından, söz konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "rekreasyon ve spor" alanı olarak belirlenmesine ve imar planının onay tarihinden itibaren 5 yıldan fazla bir sürenin geçmiş olmasına rağmen kamulaştırılmayarak mülkiyet hakkının kısıtlandığı ileri sürülerek 10.000,00-TL (ıslah sonrası 322.098,09-TL) maddi zararın (ıslah dilekçesiyle) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasının açıldığı, yargılama sonucunda ... tarih ve K:... sayılı karar ile davanın devamı sırasında vefat ettiği anlaşılan davacılardan ... bakımından dosyanın işlemden kaldırılmasına, diğer davacılar bakımından ise davanın kabulü ile 299.091,09-TL'nin davacılara ödenmesine karar verildiği, sonrasında ... mirasçıları tarafından verilen dosyaya sunulan dilekçeler üzerine, ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında ... tarihli işleme koyma kararı alındığı, alınan bu karar sonrasında ise işlemden kaldırılan kısım yönünden yeni esas numarası verilerek temyiz incelemesi yapılan bu dosyanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, UYAP sisteminde yapılan incelemede, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 09/02/2022 tarih ve E:2021/9812, K:2022/1284 sayılı kararı ile bozulduğu, bozma kararında ... mirasçıları yönünden ''Davayı takip hakkı kendisine geçenlerin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ise de, ... mirasçıları tarafından temyiz kararından sonra, dosya karar düzeltme aşamasında iken davaya devam ettiklerine dair dilekçe ve vekaletname ibraz edildiği anlaşılmakla, yeniden yapılacak yargılamada dosyaya vekaletname sunan ... mirasçılarının davacılar olarak dosyaya dahil edilmeleri suretiyle karar verilmesi gerektiği de tabiidir.'' değerlendirmesi yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Anayasa'nın 141. maddesinde; davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğunun belirtilmesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde; hakimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu şeklinde tanımlanan, yargılama hukukunun genel bir ilkesi olan usul ekonomisi ilkesi ve bu ilkenin idari yargılama usulünde de uygulanması gerektiği hususları dikkate alındığında, davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması yargının görevi olduğundan ve aynı uyuşmazlık sebebiyle birlikte açılmış bir davada iki ayrı yargılama dosyası ile yargılamaya devam edilmesi anılan ilkeye aykırılık oluşturacağından, temyiz incelemesi yapılan bu dosyanın esas kaydının kapatılarak tüm davacılar (müteveffa ... mirasçıları da dahil olmak üzere) yönünden yargılamaya davanın ilk olarak açıldığı (... tarih ve K:... sayılı kararın Dairemizin 09/02/2022 tarih ve E:2021/9812, K:2022/1284 sayılı kararı ile bozulduğu) ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden devam edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, müteveffa ... mirasçıları yönünden davanın kabulüne ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
3. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 31/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.