T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1676
Karar No : 2024/79
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - …
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Müteahhitlik Proje Hizmetleri İnşaat ve
İnşaat Malzemeleri Tarım Hayvancılık ve
Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan bir kısım faturayı kayıtlarına intikal ettirerek maliyetlerin artırıldığından bahisle vergi inceleme raporlarına istinaden 2012 yılı için re'sen tarh edilen kurumlar vergisi ve aynı yılın Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerine ait geçici vergiler ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
… Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:
Davacı adına düzenlenen faturaların gerçek bir teslim ya da ifaya dayanıp dayanmadığı yönünden yapılan değerlendirme:
Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda şu tespitlere yer verilmiştir:
i. Hakkında gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlediği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu bulunan … tarafından düzenlenmiş katma değer vergisi dahil 1.728.628,02 TL tutarında 10 adet faturanın kayıt ve beyanlara dahil edildiği tespit edilmiştir.
ii. Hakkında gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlediği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu bulunan … tarafından düzenlenmiş katma değer vergisi dahil 457.505,68 TL tutarında 8 adet faturanın kayıt ve beyanlara dahil edildiği tespit edilmiştir.
iii. Hakkında gerçek emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura düzenlediği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu bulunan Mert Yaldır tarafından düzenlenmiş katma değer vergisi dahil 670.388,68 TL tutarında 6 adet faturanın kayıt ve beyanlara dahil edildiği tespit edilmiştir.
iv. Bu durum yasal defter ve belgelerin ihticaca salih olmadığını ve verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığını gösterdiğinden re'sen takdir nedeni kabul edilmiştir.
v. Davacı şirketin yetkilisi bu faturalarda belirtilen mal/hizmetleri faaliyetleri ile ilgili olması nedeniyle satın aldıklarını ve faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanıp dayanmadığını araştırmadıklarını ve bilmediklerini beyan etmiştir.
vi. Gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan fatura tutarları toplamının katma değer vergisi hariç 2.428.781,67 TL olduğu ve bu tutarın tüm fatura bedelleri toplamının %33'üne isabet ettiği belirlenmiştir.
vii. Mükellef tarafından malları gerçekten aldığına dair iddiasını ispatlaması gerekirken ödeme yapıldığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır. İlgili yılın defter kayıtlarında ödeme yapıldığına dair kayıt da bulunmamaktadır.
viii. 2012 yılı hesap dönemi için yapılan hesaplamada mükellefin brüt satış kârı (net satış hasılatı- satışların maliyeti) 231.284,71 TL olarak tespit edilmiş ve mükellef tarafından 2012 yılında kurumlar vergisi beyannamesinde 75.658,25 TL matrah beyanında bulunulmuştur.
ix. İnceleme raporuyla tespit edilen matrah farkının (2.428.781,67 TL) mükellef kurumun beyanına ilave edilmesi suretiyle 2012 yılı kurumlar vergisi matrahı 2.504.439,92 TL olarak re'sen takdir edilmiş ve re'sen tarh edilecek kurumlar vergisi 485.756,33 TL olarak belirlenmiştir.
Bu tespit ve değerlendirmeler üzerine dava konusu cezalı tarhiyatların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı şirketin ilgili yılda gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan bir kısım faturayı kayıtlarına intikal ettirdiği iddia edildiğinden öncelikle davacı şirkete fatura düzenleyen kişilerin mükellefiyet durumları ve davacıyla ticari ilişkisinin ortaya konulması gerekmektedir.
Davacıya fatura düzenleyen kişiler hakkındaki vergi tekniği raporlarındaki tespitler değerlendirildiğinde, anılan kişilerin düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır. Eleştiri konusu faturaların gerçek bir mal alış belgesi olarak kabul edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Matrahın hesaplanma yöntemi ve cezalı tarhiyatların hukuka uygunluğu yönünden yapılan değerlendirme:
İnceleme elemanınca, davacı şirkete söz konusu kişiler tarafından katma değer vergisi hariç olmak üzere toplam 2.428.781,67 TL tutarında fatura düzenlendiği ve 2012 yılında davacıya düzenlenen tüm faturaların ise 7.372.070,34 TL tutarında olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda ilgili yılda davacıya düzenlenen toplam fatura tutarlarının %33'üne isabet eden kısmının gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı belirtildikten sonra 2.428.781,67 TL fatura tutarının davacının beyanına ilavesi suretiyle 2012 yılı kurumlar vergisi matrahının 2.504.439,92 TL olarak re'sen takdir edildiği görülmektedir.
Yapılan vergilendirmenin türü nazara alındığında gelirin gerçekliği ilkesinin bir gereği olarak faturalar içeriği teslim ve ifaların gerçek olmadığının veya işletmeye girip girmediğinin (gerektiğinde defter ve belgeleri incelenerek faturalar içeriği emtia çeşitlerinden başka alışlarının bulunup bulunmadığı hususunun) araştırılarak ortaya konulması gerekmektedir. İnceleme elemanınca böyle bir belirleme yapılmamıştır. Şirketin iştigal ettiği sektör nazara alındığında malzeme kullanılmadan inşaat yapılması düşünülemeyeceğinden, eksik araştırma ve inceleme ile bir takım kabullerden yola çıkılarak belirlenen matrah esas alınarak yapılan dava konusu cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Karar Sonucu:
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatları kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu edilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 17/02/2022 tarih ve E:2018/652, K:2022/895 sayılı kararı:
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6. maddesinin (2) numaralı fıkrasında, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu'nun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın belirlenmesinde gider olarak indirilebileceği kuralına yer verilmiştir.
Hakkında vergi raporu bulunan kişilerce davacıya düzenlenen faturalar yasal defterlere kaydedilmiş, bu fatura tutarlarının kurumlar vergisi matrahında maliyet olarak dikkate alınması suretiyle satışlardan elde edilen kâr daha düşük gösterilmiştir. Söz konusu faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı ve sadece maliyetlerin yüksek gösterilmesi amacıyla kullanıldığı kanaatine varılması üzerine fatura tutarlarının davacının maliyetlerinden çıkartılması suretiyle hesaplanan matrah üzerinden kurumlar vergisi ve geçici vergi tarhiyatı yapıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, kararın, davacıya fatura düzenleyen kişilerin düzenledikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı gerekçesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Fatura tutarlarının davacının maliyetlerinden çıkartılması suretiyle hesaplanan matrahın hesaplanma biçimi incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, yeniden verilecek kararda, üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergi yönünden de değerlendirme yapılacağı tabiidir.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu iddia edilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Israr kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan ısrar kararı, aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin REDDİNE,
2- … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının ONANMASINA,
3- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
14/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
X - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.