Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2022/1681 E. , 2022/5824 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1681
Karar No : 2022/5824
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : Muğla İli, Yatağan İlçesi, ... Mahallesi, İR:... ruhsat numaralı sahada ... Termik Enerji Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan "yeraltı ocağı madenciliği" faaliyetleri ile ilgili olarak ÇED yönetmeliği kapsamında yapılan başvurunun "... 5.521.037 ton/yıl üretim miktarını geçmemek kaydıyla, 25/11/2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Geçici 3. maddesinde belirtilen 'Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin ilk yayım tarihi olan 7/2/1993 tarihinden önce üretime ve/veya işletmeye başladığı belgelenen projeler Çevresel Etki Değerlendirmesi kapsamı dışındadır' hükmü kapsamında değerlendirilmiş, ruhsat sahası içerisinde yer alan ve inşaatı devam eden Girme Barajı projesi kapsamında DSİ 21. Bölge Müdürlüğünün görüşünün alınması gerektiği ..." şeklindeki gerekçeyle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin (kapsam dışı kararının) iptali istemiyle davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, karar düzeltme yolunun kapalı olduğunun duyurulmasına, 17/05/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Anayasanın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin ikinci fıkrasında; "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." düzenlemesi öngörülmüş, bu ek fıkranın gerekçesinde ise, "Bireylerin yargı ya da idarî makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanması amaçlanmaktadır. Son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesi hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline gelmiştir." açıklaması yapılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, bu sürelerin, idari uyuşmazlıklarda, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; "İvedi yargılama usûlü" başlıklı 20/A maddesinde; "2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca, idari yaptırım kararları hariç çevresel etki değerlendirmesi sonucu alınan kararlar"ın ivedi yargılama usûlüne tâbi, ivedi yargılama usûlünde dava açma süresinin ise otuz gün olduğu hükme bağlanmıştır.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Muğla İli, Yatağan İlçesi, ... Mahallesi, İR:... ruhsat numaralı sahada ... Termik Enerji Üretim A.Ş. tarafından "yeraltı ocağı madenciliği" faaliyetlerinin yapılmasının planlandığına yönelik duyum alınması nedeniyle davalı idareye bu süreçle ilgili başvuruda bulunup bulunulmadığı, DSİ'den görüş alınması şartıyla ÇED Yönetmeliği kapsamında görüş verilip verilmediğine dair bilginin istenilmesi üzerine, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Muğla Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işlemiyle söz konusu projenin ÇED Yönetmeliği kapsamında olmadığının belirtilmesiyle birlikte, bu işleme karşı hangi kanun yollarına, mercilere başvurulacağının ve sürelerinin gösterilmediği anlaşılmaktadır.
İdari işlemlerin nitelikleri gereği genel dava açma süreleri dışında ayrı dava açma sürelerinin öngörülmüş olması halinde ise, idare tarafından idari işlemlerin nitelikleri ve tabi oldukları dava açma süreleri gösterilmedikçe, özel dava açma sürelerinin işletilmesine olanak bulunmadığından, Anayasanın 40. maddesi uyarınca, özel dava açma süresine tabi olmasına rağme,n bu hususun idari işlemde açıklanmaması halinde, dava konusu idari işlemin tebliği tarihinden itibaren özel dava açma süresinin değil, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde belirtilen 60 günlük genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.
Bu itibarla; dava konusu işlemin davacı kurumun kaydına 02/12/2021 tarihinde girdiği, davanın ise 60 günlük genel dava açma süresi içinde 25/01/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmış olup, işbu davanın esasının incelenmesi gerektiği sonucuna varıldığından, Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.