Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2022/1733 E. , 2022/3174 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1733
Karar No : 2022/3174
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : ... Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...
Karşı Taraf (Davacı) : ... Öğrenci Yurdu ... Özel Eğitim
ve Yurt İşletmeciliği Dağıtım Pazarlama Yazılı
ve Basılı Yayıncılık Tic. ve San. A.Ş.
Vekili : Av. ...
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : İstemin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Gümüşhane ili, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, işleticisi olduğu ... Öğrenci Yurdu'nun mühürlenmesine ilişkin 01.08.2014 gün ve bila sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında sayılan işyerlerinden hiçbirine benzerlik göstermeyen ve Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği'nde düzenlenen usullere bağlı olarak açılacak olan özel yurtlar hakkındaki iznin, Bakanlık veya Valilik tarafından verilmesi gerekmekte olup ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaları gerekmediği gibi bu izne sahip olmayan kuruluşların kapatma kararının alınmasında da anılan mevzuat gereği ilgili Valiliğin yetkili olduğunun anlaşılması karşısında, davacı şirket tarafından işletilen özel öğrenci yurdunun ruhsatı bulunmadığı gerekçesiyle mühürlenmesine ilişkin davalı idare işleminde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik' başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilenmesi kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar dava dosyası işlemden kaldırılır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde yeni adres bildirilmek suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Dosyaların işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına dair kararlar diğer tarafa tebliğ edilir." hükmüne yer verilmiştir.
17/08/2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 'Devir İşlemlerine İlişkin Tedbirler' başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtlarının resen terkin edildiği hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca davacı şirketin ticaret sicil kaydının resen terkin edildiği, söz konusu hususun 21/09/2016 tarih ve 9159 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; tüzel kişiliği haiz olan ve kapatılmakla bu niteliğine son verilen davacı şirket tarafından açılan işbu davada, davacı şirketin bu durumu ve uyuşmazlığın niteliği irdelenerek yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uygulanmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 27/04/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X) - 2577 sayılı Kanunun 26. maddesinde; dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği kurala bağlanmış olmakla birlikte, kanun yolu incelemesi sırasında bu madde kapsamında taraf değişikliği olduğu takdirde dosyanın işlemden kaldırılması kararının hangi yargı mercii tarafından verileceği açık şekilde düzenlenmemiştir. Böyle durumlarda, Kanunun diğer maddeleri ile usul hukuku prensipleri ve idare hukukunun kendisine özgü kuralları çerçevesinde bir karar verilmesi zorunludur.
2577 sayılı Kanunun 49. maddesinde temyiz incelemesi üzerine, onama, düzelterek onama ve bozma kararları verileceği, bozma kararının ise görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata eksikliklerin bulunması halinde verilebileceği belirtilmiş, bu hususlar dışında kanunun ne bu maddesinde ne de başka maddelerinde temyiz merciinin bozma kararı verebilmesine imkan tanıyan bir kural yer almamıştır.
İlk derece mahkemesi ya da istinaf dairesince hukuka uygun karar verilmesinden sonra 26. madde kapsamında, davacının ölümü ya da tüzel kişiliğin sona ermesi söz konusu kararı hukuka aykırı hale getirmeyeceği gibi usuli bir bozma kararı verilebilmesine imkan tanıyan bir yasal düzenleme de yoktur.
Öte yandan, bozma kararı üzerine kararların taraflara tebliği, karar düzeltme süreci, mahkemece ilk verdiği kararda taraf değişikliği dışında işin esası bakımından farklı bir karar verilip verilmeyeceği sorunsalı, yeniden temyiz sürecine ilişkin usuli işlemler gibi süreçler nedeniyle idare hukukunun özenle korunan ve gözetilen usul ekonomisi ilkesine aykırı bir tablo ortaya çıkmaktadır.
Bu durumda, gerek hukuka aykırı olmayanı bozma yasağı gerek usul ekonomisi gereği, temyiz safhasında 26. madde uygulanırken; bozma kararı verilmeksizin "dosya esas kaydının kapatılması ile" anılan madde gereğince "dosyanın işlemden kaldırılması" kararı verilmek ve diğer usuli işlemleri tamamlamak üzere "mahkemesine gönderilmesine" kararı verilmesi ya da temyiz merciince 26. madde gereğince "dosyanın işlemden kaldırılmasına" usul işlemlerinin tamamlanması için "mahkemesine gönderilmesine" karar verilmesinin uygun olacağını değerlendirdiğimden, hukuka uygun olduğu hususunda bir müzakere yapılmamış olan ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırılığı tespit edilen kararlarla aynı kavramla (bozma) değerlendirilmesi sonucunu doğuran çoğunluk kararına katılmıyorum.