T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1888
Karar No : 2023/3506
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, … Mahallesi, … Merkezi, Zemin Kat adresinde faaliyet gösteren … Kafe unvanlı işyeri için düzenlenen … günlü, Sıra No: …, Arşiv No: … sayılı ruhsatın iptaline ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile taşınmazın 7 gün süre içinde tahliye edilmesine ve ruhsatın idareye teslimine aksi halde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi gereği işyerinin mühürlenerek faaliyetten men ve tahliye edileceğine ilişkin 13/07/2021 günlü işlemin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, ruhsatın iptaline dair … günlü, … sayılı işlem yönünden yapılan değerlendirmede; davacı tarafından ilk olarak 25/09/2008 tarihinde davalı idare ile yapılan kira sözleşmesinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak amacıyla yapılan başvuruya eklenmek suretiyle başvuruda bulunulduğu, davacı şirketin taşınmazda ilk olarak yapılan kira sözleşmesi ile kiracı sıfatı bulunduğuna dair taraflar arasında her hangi bir ihtilafın bulunmadığı, davacının kiracılık sıfatının kira sözleşmesi yenilenmeyerek sona erdiği ve ecrimisil ödeyerek faaliyetine devam ettiği, dolayısıyla davacının uyuşmazlık konusu taşınmazda fuzuli şağil olarak bulunduğu ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için gerekli olan şartlardan olan kira sözleşmesinin bulunmasına ilişkin şartı kaybettiği ve davacının taşınmazda malik sıfatına da haiz olmadığı gözönüne alındığında; işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için gerekli olan şartı kaybettiğinden ruhsatın iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; 13/07/2021 günlü işyerinin mühürlenerek faaliyetten men ve tahliye edileceğine ilişkin işlem yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacının, işyerinin bulunduğu taşınmaz için idareye ecrimisil bedeli ödediği kira sözleşmesinin bulunmadığı, taşınmazın tahliyesinin 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca mülki amirden istenebileceği, davalı belediyenin kendi ekiplerince tahliye yetkisinin olmadığı dolayısıyla davalı belediye tarafından doğrudan tahliyeye ilişkin işlem tesis edilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu taşınmazın 7 gün süre içinde faaliyetten men ve tahliye edilmesine ilişkin işlemin iptaline, … günlü, Sıra No: …, Arşiv No: … sayılı ruhsatın iptal edilmesine dair işlem yönünden ise davanın reddine, karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; tarafların istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyerini ihale yoluyla 3 yıllığına kiraladıklarını, sürenin bitmesinden sonra ise, ecrimisil ödemek suretiyle işletmeye devam ettiklerini, pandemide uygulanan kapanma kararlarının ardından, 13/07/2021 tarihinde tebellüğ ettikleri işlemle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğini öğrendikleri ve mevzuatta öngörülen usule uyulmadan ruhsatlarının iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğu; ayrıca iptal işleminin yetki unsuru yönünden de incelenmediği belirtilerek kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava; İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, … Mahallesi, … Merkezi, Zemin Kat adresinde faaliyet gösteren … Kafe unvanlı işyeri için düzenlenen … günlü, Sıra No: …, Arşiv No: … sayılı ruhsatın iptaline ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile taşınmazın 7 gün süre içinde tahliye edilmesine ve ruhsatın idareye teslimine aksi halde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi gereği işyerinin mühürlenerek faaliyetten men ve tahliye edileceğine ilişkin 13/07/2021 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu belirtilmiş; 4. maddesinde ise, bu mercilerin, iznin verilmesi için yapacakları beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermeme, çevre kirliliğine yol açmama, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmama genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas aacağı; 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği hükmüne; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.
" hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı; "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir... İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine ve "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davacının işyerine, 11/03/2009 günlü, Sıra No: 09/159, Arşiv No: 09.93 sayılı büfe faaliyet konulu sıhhi müessese ruhsatı verildiği, Covid 19 tedbirleri kapsamında geçici olarak kapatıldığı; tedbirlerin hafifletilmesi üzerine 04/06/2021 günlü başvuruyla işyerinin açılmasının istenmesi üzerine yapılan incelemede, kira sözleşmesinin bulunmadığı ve Emlak İstimlak Müdürlüğünce "ecrimisil uygulamasına son" verilmiş olması nedeniyle dava konusu 12/07/2021 günlü, 31531 sayılı işlemle "...işyerinin ecrimisil uygulamasının sonlandırılması sebebiyle ruhsatının iptal edilerek yerin tahliye edilmesi ilgi yazı ile istenmiştir. Makamınızca da uygun görüldüğü takdirde Ataköy Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait işyerinin ruhsatının iptal edilmesini ve yerin tahliyesi için mührünün açılarak 7 (yedi) gün ek süre verilmesi hususunda işyeri yetkilisine gerekli tebliğlerin yapılarak ruhsat aslının alınması; süre bitiminde tahliye işlemlerinin gerçekleşmemesi durumunda Yönetmeliğinin 6. maddesi gereği işyerinin mühürlenerek faaliyetten men" edilmesine karar verildiği; buna karşın, işyerinde denetim ve inceleme yapılmadığı gibi herhangi bir aykırılık tespit edilerek giderilmesi için davacı tarafa bildirim yapılmadığı da anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat gereğince işyerlerinin, ruhsatlandırılmasından sonra da yetkili idareler tarafından denetleneceği ve insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı beyan veya durumun tespiti halinde eksiklik veya aykırılığın giderilmesi için 15 gün süre verileceği ve bu süre içerisinde giderilmemesi halinde, ruhsatın iptal edileceği açık ise de mevzuatımızda ruhsatın iptalini gerektiren eksiklik- aykırılıklar arasında "ecrimisil uygulamasına son verilmesi" gibi bir nedene yer verilmediği görülmektedir.
Bu durumda, Yunus Kafe unvanlı işyeri için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin 12/07/2021 günlü, 31531 sayılı işlemde hukuka uyarlık, anılan işlem yönünden davanın reddine ilişkin karara karşı istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, ruhsatın iptaline ilişkin işlem yönünden davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca kesin olarak, 14/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.