T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/1906
Karar No : 2024/109
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR):1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Seferihisar İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Seferihisar Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilerek … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planı ile dayanağı … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden parselin ilk 50 metrelik kısmının park ve yeşil alan, ikinci 50 metrelik kısmının günübirlik tesis alanı olarak belirlenmesinin planlama esasları, şehircilik ilkeleri ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu hükümlerine uygun olduğu ancak 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planında parselin tamamının park alanı olarak belirlenmesinin plan ana ilkelerine aykırı olarak günübirlik tesis alanlarının küçülmesine neden olduğu, bu durumun üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planına, planlamanın eşitlik ilkesine, plan bütünlüğüne uymadığı anlaşıldığından 1/1000 ölçekli revizyon ve ilave uygulama imar planınında hukuka uyarlık, İzmir İli Seferihisar İlçesi … Mah. … Bölgesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline, 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı …Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, Dava konusu parselin bulunduğu adada kısmı yapılaşma bulunmadığı,3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca 1/5000 ölçekli nazım imar planında parselin sahil şeridinin birinci bölümünde kalan kısmının park ve yeşil alan, ikinci bölümünde kalan kısmının ise günübirlik tesis alanı olarak belirlendiği, uygulamada sorunlar çıkmaması ve parselin büyük bölümünün sahil şeridinin ilk kısmında yer alması nedenleriyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planında taşınmazın tamamının park alanı olarak planlandığı, imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı …Belediye Başkanlığı tarafından, planlamada yeşil koridorların sürekliliğinin sağlandığı, kısmı yapılaşmaya ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alınarak planlama yapıldığı, imar planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Seferhisar ilçesi, … Mahallesi, … ada,… sayılı parselin 1989 Haziran–2004 Haziran arasında yapılan revizyon ve mevzi imar planlarının işlenerek güncellendiği 1/1000 ölçekli uygulama imar planları kapsamında “ayrık nizam 2 kat, ön bahçe mesafesi 5 m., yan bahçe mesafesi 3 m., TAKS:0.20, KAKS:0.40 yapılaşma koşullu konut alanı” kullanımında kaldığı, … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen Seferihisar İlçesi, … Mahallesi, … Bölgesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve Revizyonunda kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde ilk 50 metrelik bölümün “park ve yeşil alan”, ikinci 50 metrelik bölümün ise “günübirlik tesis alanı” olarak belirlenmesi nedeniyle taşınmazın kısmen park ve yeşil alan, kısmen günübirlik tesis alanı kullanımında yer aldığı, … tarih ve …sayılı Seferihisar Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen Seferihisar İlçesi, Tepecik Mahallesi, … Bölgesi 1/1000 ölçekli Revizyon ve İlave Uygulama İmar Planında parselin “park” ve “E:0.20, yençok:1 kat yapılaşma koşullu günübirlik tesis alanı” olarak planlandığı, anılan uygulama imar planının İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … ve … sayılı kararı ile onaylanarak 11/10/2018 – 12/11/2018 tarihleri arasında bir ay süre ile askıya çıkarıldığı, askı süresinde yapılan itirazlar neticesinde … tarih ve … sayılı Seferihisar Belediye Meclisi kararı ile “Kıyı kenar çizgisi ile sahil şeridi arasında yer alan ve sahil şeridinin birinci bölümünü oluşturan ilk 50 metrelik bölümünde park ve günübirlik tesis alanı olarak planlanmış alanlarda ilk 50 metre çizgisinin böldüğü mülkiyetlerde yer alan günübirlik tesis alanı kullanımlarının Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre standartları sağlamayanların uygulamaya yönelik sorunlar yaratacağı” gerekçesiyle kıyı kenar çizgisi ile sahil şeridi arasında kalan kesimde yeniden 1/1000 uygulama imar planı değişikliği yapılarak davacının taşınmazının tamamının park alanı olarak belirlendiği, bu kararın … tarih ve … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinde; "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hakimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; İdare Mahkemelerinin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Dava dilekçesinin incelenmesinden, dava konusu parselin bulunduğu adada yapılaşma bulunması nedeniyle kısmi yapılaşma şartlarının gerçekleştiği, bu sebeple taşınmazın önceki imar planlarında olduğu gibi konut alanı olarak planlanması gerektiği, mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddialarında bulunulduğu görülmektedir.
Davacının talebi dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesince şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve Kıyı Kanunu uyarınca taşınmaza konut fonksiyonu verilip verilemeyeceği değerlendirmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken davacının istemi aşılarak taşınmaz kullanım kararının günübirlik tesis alanından park alanına çevrilmesinin yerinde olup olmadığına yönelik değerlendirmelere yer verilerek karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda taleple bağlılık ilkesi gereğince davacının talep ve iddiaları doğrultusunda inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalıların temyiz isteminin kabulüne,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden dava konusu işlemin iptaline, 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden davanın reddine dair Mahkeme kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/01/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.