T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/1912
Karar No : 2022/2598
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurulu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Beşinci Dairesinin 16/11/2021 tarih ve E:2017/2693, K:2021/3755 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti:Danıştay Beşinci Dairesinin 16/11/2021 tarih ve E:2017/2693, K:2021/3755 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin iddialarının yerinde ve davacının Anayasaya aykırılık iddiasının ise ciddi görülmediği;
"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararın Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,
Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
Davacının, ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üyelik suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Dairelerinin karar verildiği tarih itibarıyla Uyap ortamında yaptığı incelemede kararın henüz kesinleşmediğinin görüldüğü,
ByLock delili yönünden, davacı hakkında düzenlenen "ByLock Tespit Tutanağı"ndan, davacı tarafından ... GSM numarasından, ... IMEI numaralı cihazla ByLock uygulamasının yüklendiği, 15/08/2014-22/01/2015 tarihleri arasında ByLock uygulamasına 886 bağlantı kurduğunun anlaşıldığı,
Davacı hakkındaki tanık beyanları yönünden, davacının örgütün içinde yer aldığına, örgüt toplantılarına katıldığına, staj döneminde örgüt evlerinde kaldığına ve diğer hususlara yönelik ifadelerin değerlendirilmesi sonucunda, davacının FETÖ ile süregelen bir ilişki içerisinde olduğu sonucuna varıldığı,
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, dava konusu kararla özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir niteliğinde olduğu anlaşıldığından dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından öncelikle Anayasaya aykırılık iddiası hakkında hiçbir değerlendirme yapılmamasının hukuka ve usule aykırılık oluşturduğu, meslekten çıkarma kararının geçici olmayan ve nihai sonuç doğuran olağanüstü tedbir niteliğinde olduğu yönündeki gerekçenin hiçbir hukuki dayanağının bulunmadığı, dava konusu işlemin 2802 sayılı Yasaya dayandırılmasının hukuken kabul edilemeyeceği, müvekkilinin hiçbir terör örgütüyle irtibat ve iltisakının bulunmadığı, bütün terfilerinin nitelikli olduğu, yargılama esnasında sadece müvekkili aleyhine olan hususların dikkate alındığı, müvekkilinin örgüt talimatı ile hareket ederek verdiği hiçbir kararının olmadığı, dava konusu işlemin müvekkilinin özel hayatını derinden etkilediği, davalı idare tarafından müvekkili hakkındaki delillerin dava konusu işlemin tesisinden sonra oluşturulduğu, müvekkilinin hiçbir somut delil olmaksızın meslekten çıkarıldığı, işlem tesisinden önce Anayasaya ve 2802 sayılı Kanundaki hakimlik teminatı hükümlerine uygun davranılarak savunma hakkına uyulması gerekirken OHAL KHK'leri uyarınca tesis edilen meslekten çıkarmaya ilişkin düzenlemelerin farklı olduğundan bahisle savunma hakkının kullandırılmamış olmasının hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlemin AİHS'nin 15. maddesi kapsamında tedbir niteliğinde olduğunun belirtilmesine rağmen dava konusu işlemin belirli bir süre geçerli olmak kaydıyla tesis edilmediği, ayrıca müvekkilinin öncesinde tutuklu olduğu ve kendisine kolayca erişilebilmesi mümkün olmasına rağmen aleyhindeki deliller hakkında bilgilendirilmediği ve savunmasına başvurulmadığı, ayrıca müvekkilinin ByLock programını indirmediği, kullanmadığı ve böyle bir programın örgütle ilgisinin olduğunu dahi bilmediğini, bu husustaki suçlamalarla ilgisinin olmamasına rağmen hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğu, hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmamasına rağmen bu hususun hükme esas alınmış olmasının kabul edilemeyeceği, diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa'da güvence altına alınmış olan eğitim hakkının ihlal edildiği, zira uzun yıllar almış olduğu hukuk eğitimi ve meslek stajlarına rağmen dava konusu işlem dolayısıyla mesleğini icra edemediği, bu sebeple eğitim hakkının yanında çalışma hakkının da ihlal edildiği, meslekten çıkarılma cezasının OHAL süresi ile sınırlı tutulmasının gerektiği ve son olarak hakim olarak hatta avukat olarak çalışamayacak olması ve bu alanda düşüncelerini ifade edemeyecek olması nedeniyle ifade özgürlüğü hakkının da ihlal edildiği belirtilerek meslekten çıkarılmasına ilişkin tüm işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, Daire kararının "Maddi Olay ve Hukuki Süreç" kısmının "Davacıya İlişkin Süreç" bölümünde sözü edilen ve hükme esas alınmayan, davacının “silahlı terör örgütüne üyelik” suçundan 7 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, ... Ağır Ceza Mahkemesinin .. tarih ve E:... , K:... sayılı kararının henüz kesinleşmediği görülmüştür.
667 sayılı KHK uyarınca, hâkimlerin ve savcıların terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti bulunmasa da terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olmaları nedeniyle meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına yönelik işlem tesis edilebilmesi mümkündür. Nitekim dava konusu işlem de davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu gerekçesiyle tesis edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamış, bu kavramların hukuki niteliği ve objektif anlamının yargı içtihatlarıyla belirlenebileceğini belirtmiştir. Bu kavramlar ile, kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır. Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hâl ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterlidir.
Bu itibarla, ceza muhakemesinde terör örgütüne üye olma suçunun tespitinde delil olarak değerlendirilecek bir kısım fiil ve davranışlar, üstün bir kamu gücü olan yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcılar hakkında tesis edilen idari tedbir niteliğindeki işlemlerde terör örgütüne irtibat veya iltisakın sübut bulup bulmadığı yönünden örgüt üyeliğine göre farklı değerlendirilebilecek nitelikte olduğundan, davacının terör örgütü ile iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığına yönelik yargısal denetime ilişkin bu davada, ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' isnadıyla açılan ve temyizen Yargıtayca incelenmekte olan ceza yargılamasında nihayeten verilecek kararın beklenilmesi gerekmemektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin temyize konu 16/11/2021 tarih ve E:2017/2693, K:2021/3755 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 26/09/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.