T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1944
Karar No : 2023/1357
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Valiliği / …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından; silahlı güvenlik görevlisi olarak çalışmaktayken, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan tutuklandığından bahisle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi ile (h) bendi uyarınca silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin Ankara Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun …tarih ve …sayılı kararının iptali ve 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla, davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek, özel güvenlik görevlisi olarak çalışabilmek için 5188 sayılı Kanun'un 10. ve 11. maddelerinde düzenlenen şartların sağlanması gerektiği, özel güvenlik görevlisi olarak çalışabilme şartları arasında, uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak şartına yer verildiği, özel güvenlik görevlisi olabilmek için aranan koşulları taşımayan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:…Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince istinaf başvurusuna konu …İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; uyuşturucu maddenin ele geçirildiği evin yazılı kira sözleşmesinin kendisine ait olduğu fakat evi kiralamaktan vazgeçtiği, ev sahibine ödemiş olduğu kaporanın iadesi aşamasında ev sahibinin yeni bir kiracının bulunması koşulunu öne sürmesi sebebiyle akrabasının arkadaşına kira sözleşmesini devrettiği, yazılı devir yapılmadan önce söz konusu kişinin eve uyuşturucu getirdiği, kira sözleşmesinde kiracı kendisi göründüğü için tutuklandığı, söz konusu suçtan beraat ettiği, 5188 sayılı Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin d bendinin 3. fıkrasında düzenlenen belirli suçlardan ilgililer hakkında yapılan soruşturmanın ve kovuşturmanın bulunması halinin çalışma izninin iptali sonucunu doğurmasının, Anayasa'nın "Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar" başlıklı 38.maddesinde düzenlenen masumiyet karinesine ve "Çalışma Hakkı ve Ödevi" başlıklı 49. maddesine aykırı olduğu, somut norm denetimi yapılmak üzere dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından, dava konusu işlemin sebebi olarak 'uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan Ankara Müracaat ve Suçüstü Savcılığının …esasına kayden yürütülen soruşturmada tutuklanma talebiyle sevk edildiği …Sulh Ceza Hakimliğinin …tarih ve Sorgu No: …sayılı kararı ile davacının tutuklanması gösterilmiş olup, işlemde davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde düzenlenen uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak şartını sağlayamadığından güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesi hususuna dayanılmış, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davacı hakkında 'uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma ve sağlama' suçu kapsamında başlatılan soruşturmada sonucunda açılan davada …Ağır Ceza Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, davacı hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçu nedeniyle yapılan bir soruşturmanın bulunduğu ve soruşturmanın dava konusu işlem tarihinde derdest olduğu dikkate alındığında, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi ve 11. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı sabit olan davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, dava konusu işlemin bir diğer sebep unsurunun davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının 'uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama' suçundan yürütülen soruşturmanın bulunduğunun tespitinden dolayı olumsuz değerlendirilmesi olduğu görülmektedir.
İşlemin sebeplerinden biri olan güvenlik soruşturması açısından, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde düzenlenen "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şartı Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42 K:2022/45 sayılı kararı ile "Mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden" iptal edilmiş, söz konusu karar 30/06/2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Anılan iptal hükmünün işleme etkisinin ne olacağı hususuna gelince, söz konusu iptal kararının, 5188 sayılı Kanun'da düzenlenen güvenlik soruşturmasının olumlu olması koşulunun iptali yönünde olmayıp, mülga 26/10/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturmaları ile sınırlı olarak verildiği görülmektedir.
5188 sayılı Kanun'un çalışma şartlarını düzenleyen 10. maddesinde hangi ceza mahkemesi mahkumiyet kararlarının ve hangi suçlardan soruşturma ve kovuşturma altında bulunmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olduğunun belirlendiği ve 11. maddesinde çalışma izni verileceklere ilişkin koşullara yer verildiği, söz konusu şartların yanında ayrıca güvenlik soruşturması olumlu olmak şartının da sağlanmasının arandığı, dolayısıyla Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının işlemin yasal dayanağının kalmadığı şeklinde yorumlanamayacağı, zira işlemin sebeplerinden birinin dayanağının Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilmiş olmasının diğer sebebin iptali sonucunu doğurmayacağı, Anayasa Mahkemesi kararı ile 4045 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan güvenlik soruşturmaları açısından verilen iptal kararı dava konusu işlemin sadece bir sebebini hukuka aykırı hale getirmiş olsa da diğer sebep açısından işlemin hukuka ve mevzuata uygun bulunduğu, başka bir ifadeyle, Kanunda sayılan suçtan derdest soruşturmanın bulunması hasebiyle güvenlik soruşturmasına yönelik verilen iptal kararının işlemi hukuka aykırı kılmayacağı açıktır.
Bu nedenle davanın reddi yolunda verilen …İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2. Davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Adli yardım isteminin kabul edilmiş olması nedeniyle ödenmemiş olan temyiz yargılama giderlerinin davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/03/2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.