T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1944
Karar No : 2024/93
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) …Birliği
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)
…
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, …'ın baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Ankara Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine yönelik Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun …tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; Ankara Baro levhasına yazılmak için başvuran müdahil hakkında; "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan … Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:…esas sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğu görüldüğünden, adı geçene isnat edilen fiilin niteliği, baro levhasına yazılması durumunda yürütülecek kamu hizmetinin önemi ve özelliği dikkate alındığında, ceza soruşturma ve kovuşturma sonucunun beklenmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmış olup, adı geçenin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesince; Anayasa Mahkemesi'nin 2019/20904 Başvuru Numaralı ve 15/04/2021 tarihli İ.K. Kararıyla; 1136 sayılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü fıkrasında kovuşturma altında bulunma durumuna yönelik düzenlemenin yer aldığı fakat hakkında soruşturma bulunanlarla ilgili bir hükmün bulunmadığı, kanun koyucunun kovuşturma kavramı ile soruşturma aşamasını da içine alan ceza muhakemesi evresini amaçladığı düşünülse bile hak ve özgürlükleri sınırlandıran hükümlerin kamu makamlarınca geniş yorumlanmasının bireyler açısından öngörülemez sonuçlar doğurabileceği, soruşturma ve kovuşturma kavramlarının tanımının 1136 sayılı Kanun'da yapılmadığı dikkate alındığında söz konusu kavramların kapsamının belirlenmesinde 5271 sayılı Kanun'dan yararlanılması gerektiği, 1136 sayılı Kanun'da avukatlığa kabul konusundaki düzenlemede, aynı Kanun'un 5. Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen yazılı cezalardan kovuşturma altında bulunulmuş olması durumunda baro levhasına yazılma ile ilgili başvurunun kovuşturmanın sonuna kadar ertelenmesi konusunda idareye takdir hakkı verilmişse de söz konusu düzenlemenin soruşturma aşamasında da uygulanabileceğine ilişkin bir hüküm yer almadığı göz önününde bulundurulduğunda Mahkemenin 1136 sayılı Kanun'da belirtilen ceza kovuşturmasının ceza mahkemelerinde dava açılması öncesindeki soruşturma sürecini de kapsadığı yönündeki belirlemesinde hukuki isabet bulunmadığı, ancak, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak ile resmi belgede sahtecilik" suçundan hakkında …Ağır Ceza Mahkemesinin E:…sayılı esasına kayden açılan dava derdest olan …'ın baro levhasına yazılmasına dair dava konusu işlemde, kamu yararı ve avukatlık hizmetinin yukarıda temas edilen vasıf ve nitelikleri yönünden hukuka uyarlık görülmediği anlaşıldığından, sonucu itibariyle hukuka uygun olan …İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı tarafından; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda belirli suçlardan mahkum olmanın avukatlığa engel olacağının belirtildiği, müdahil hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmadığı, kaldı ki baro levhasına yazılma talebinin kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesi hususunda idareye takdir hakkı tanındığı, suçsuzluk ve masumiyet karinesinden hareketle bir değerlendirme yapılması gerektiği, tesis edilen işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak, yerindelik denetimi niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği, nitekim Anayasa Mahkemesinin B.S. (Başvuru No:2020/8344) kararının da aynı yönde olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
Müdahil tarafından; dava konusu ısrar kararının iptaline gerekçe olarak gösterilen nedenlerin, başta Anayasa olmak üzere, uluslararası sözleşmelere, yasalara ve evrensel hukuk ilkelerine aykırı olduğu, hakkında kesinleşmiş herhangi bir mahkumiyet kararı bulunmaksızın, ceza kovuşturmasının derdest olduğundan bahisle avukatlık yapmasının engellenmesinin hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkesini, masumiyet karinesini, çalışma, mülkiyet ve özel hayata saygı hakkı ile maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkını ihlal ettiği, nitekim Anayasa Mahkemesinin B.S. (Başvuru No:2020/8344) kararının da aynı yönde olduğu, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak, yerindelik denetimi niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmünün taktir yetkisinin kullanımı sırasında keyfiliği önleyecek herhangi bir hukuki güvenceye yer vermediği, hakkında bekletme kararı verilen kişinin daha sonra avukatlık yapamadığı süre boyunca uğradığı zararın tazmini için gidebileceği herhangi bir etkili başvuru yolu içermediği, bekletme kararı için azami süre öngörülmemiş olmasının çalışma hakkına ölçüsüz müdahale niteliğinde olduğu, nitekim hakkında devam eden ceza yargılamasının 3 yılı aşkın süredir devam ettiği ve halihazırda derdest olduğu ve karar verilmediği, baroya kayıtlı avukatlar açısından mesleğin icrasından men kesinleşmiş mahkumiyet hükmüne bağlı iken, mesleğe yeni başlayacaklar açısından ceza kovuşturması bulunmasının yeterli görülmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçeleriyle Anayasaya aykırı olduğu ve Anayasa Mahkemesi önünde somut norm denetimine tabi tutulması yönünde karar verilmesi ve bu hususun bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra müdahil tarafından ileri sürülen Anayasaya aykırılık iddiası yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, müdahilin adli yardım talebi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsiline ilişkin olarak Mahkemesince müzekkere yazılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 18/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.