T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/198
Karar No : 2023/3594
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Temizlik Peyzaj İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av….
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av….
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Beykoz Belediye Başkanlığınca … ihale kayıt numarasıyla ihale edilen "Atık Yönetimi ve Kent İçi Temizlik Hizmetleri Faaliyetleri Kapsamında Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama" hizmet alımı işini üstlenen davacı şirket tarafından, bu ihale neticesinde imzalanan sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğinde olduğu ve anılan sözleşme için damga vergisinin kira sözleşmesi üzerinden alınması gerektiğinden, fazladan ödenen damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve fazla ödenen 1.000.995,90-TL'lik damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümünün davacı tarafından imzalanan sözleşmenin içeriğinin bir hizmet sözleşmesi mi yoksa kira sözleşmesi mi olduğunun değerlendirilmesinin ve yorumlanmasının gerektirdiği, bu durumda, davacı iddialarının ve bu iddialar çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlığın herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde nitelendirilebilecek açık bir vergi hatası kapsamında olmadığı ve hukuki bir sorun niteliğinde olduğundan, ihtilafın çözümünün, maddi olayların ve mevzuatın değerlendirilmesi ve yorumunu gerektirdiği için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122 ve 124. maddelerinde vergi hataları için öngörülen idari başvuru yolu izlenerek düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Araç kiralamalarına ilişkin ihale sözleşmelerinde kira sözleşmelerine uygulanan damga vergisi oranı üzerinden damga vergisi alınması gerektiği, dava konusu olayda vergi hatasının mevcut olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek işin esasına geçildi;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Beykoz Belediye Başkanlığı … ihale kayıt numarasıyla ihale edilen "Atık Yönetimi ve Kent İçi Temizlik Hizmetleri Faaliyetleri Kapsamında Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama" hizmet alımı işini üstlenen davacı şirket tarafından, bu ihale neticesinde imzalanan sözleşmenin kira sözleşmesi niteliğinde olduğu ve bu sözleşme için damga vergisinin kira sözleşmesi üzerinden alınması gerektiğinden, fazladan ödenen damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve fazla ödenen 1.000.995,90-TL'lik damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun "Konu" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga vergisine tabi olduğu, "Mükellef" başlıklı 3. maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, "Kağıtların mahiyetlerinin tayini" başlıklı 4. maddesinde, bir kağıdın tabi olacağı verginin tayini için o kağıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı, kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılacağı, "Vergileme ölçüleri" başlıklı 10. maddesinde, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli paranın, maktu vergide kağıtların mahiyetlerinin esas olduğu, belli para teriminin, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği, "Nispet" başlıklı 14. maddesinde, kağıtların damga vergisinin bu kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınacağı ifade edilmiştir.
Damga Vergisine Tâbi Kâğıtların yer aldığı 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun I. Akitlerle ilgili kâğıtlar başlıklı kısmının "A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar" alt başlıklı kısmının 2. maddesinde, kira mukavelenamelerine (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden)
binde 1,89 nispet uygulanacağı belirtilmiştir. 9 Ağustos 2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak ve aynı gün yürürlüğe giren 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 28. maddesiyle bu tabloya 9. madde olarak resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları ihalelerde, ihaleyi yapan idare ile düzenlenen sözleşmelerin eklendiği ve bu kağıtlara uygulanacak nisbet de binde 9,48 olarak belirlenmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasında, hizmet: bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri ifade edeceği açıklanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; Beykoz Belediye Başkanlığınca … ihale kayıt numarasıyla ihale edilen "Atık Yönetimi ve Kent İçi Temizlik Hizmetleri Faaliyetleri Kapsamında Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama" hizmet alımı işini üstlenen davacı şirket tarafından, ihale konusu işe dair imzalanan sözleşmeye ilişkin damga vergisinin, kira sözleşmesine ait damga vergisi oranı üzerinden 2019/Eylül dönemi beyannamesiyle 25/10/2019 tarihinde beyan edildiği, sözleşmenin hizmet alımı sözleşmesi olarak değerlendirilmesi ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun I/A-9. fıkrasına göre damga vergisine tabi tutulması gerektiğine dair İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısına istinaden 2019/Eylül dönemine ilişkin olarak 08/11/2019 tarihinde düzeltme beyannamesi verildiği, düzeltme beyannamesine istinaden doğan vergi farkı olan 1.000.935,50-TL'nin 11/11/2019 tarihinde ödendiği, fazla ödenen verginin iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun … tarih ve … sayılı işlemle reddi sonrasında bu işlemin iptali ile fazla ödenen 1.000.935,50-TL'nin tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizliye birlikte iadesi istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun "Resmi Daire" başlıklı 8. maddesinde, bu kanunda yazılı resmi daireden maksat olan kamu kurumları arasında belediyelerin de sayıldığı, anılan sözleşmenin Tanımlar başlıklı 4. maddesinde, bu sözleşmenin uygulanmasında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nda yer alan tanımların geçerli olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'da hizmet tanımı içerisinde taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasının da sayıldığı, damga vergisine konu 30/09/2019 tarihli sözleşmenin de Beykoz Belediye Başkanlığınca ihale edilen "Atık Yönetimi ve Kent İçi Temizlik Hizmetleri Faaliyetleri Kapsamında Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama" hizmet alımına ilişkin olduğu anlaşıldığından, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun I. Akitlerle ilgili kâğıtlar başlıklı kısmının "A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar" alt başlıklı kısmının 9. maddesi uyarınca, anılan sözleşmeye ilişkin damga vergisi nispetinin binde 9,48 olarak uygulanmasında ve davacı adına bu oran uygulanmak suretiyle damga vergisi tahakkuk ettirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, uyuşmazlıkta düzeltme-şikayet başvurusuna konu olabilecek nitelikte vergi hatasından söz edilmesine olanak bulunmamaktadır.
Kaldı ki, sözleşmenin 22.2. maddesinde, yüklenicinin tüm giderleri kendisine ait olmak üzere çalışanların işiyle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan Teknik Şartnamenin 12. maddesinde, kompost makinelerinin işletilmesi ile ilgili sarf malzeme giderlerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, 19. maddesinde, yükleniciye tahsis edilecek işletme merkezine ilişkin elektrik, su vb. giderler ile yükleniciye ait araçların güvenlik hizmetleri ve personelleri vb. giderlerin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, yüklenicinin kullandığı şantiyenin; tamir, yıkama ve bakımının yerinde 24 saat görev yapacak şekilde organize edileceği, araçların işe yıkanmış ve bakımı yapılmış olarak çıkacağı, motorunda, elektrik aksamında, hidrolik bölümünde, frenlerinde ve su sızdırmayı engelleyen kısımlarında sorun olan araçların kesinlikle işe çıkarılmayacağı, 20. maddesinde, aylık periyodik bakım-onarım, muayene ve gün içerisindeki arıza-yedek parçanın; iş ve çalışma programlarını aksatmadan yüklenici tarafından yaptırılacağı, kiralanacak araçların periyodik bakım, muayene, arıza, kaza, bakım-onarım, kayıp, çalıntı vb. gibi sebeplerle hizmet dışı kalması neticesinde, hizmetin aksamaması için yüklenici tarafından aynı cins ve modelde bir kiralık hizmet aracının en geç 24 saat içinde idareye tahsis edileceği, 21. maddesinde, tüm araçlarda bulunacak iş sağlığı güvenliği açısından tüm araç, gereç ve uyarıcılar, konteyner yıkama araçlarında kullanılacak olan deterjan vb. giderleri ile şartname konusu iş ve hizmetlerin gereği olarak kullanılan OGS ve HGS giderlerinin yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin şartname konusu hizmetlerde kullanılacak tüm kiralık hizmet araçlarına, Trafik Kanunu'nun öngördüğü zorunlu trafik sigortasını, tam kasko sigortasını ve araç muayenesini yaptırmakla yükümlü olduğu, yüklenicinin işletme merkezinde görevlendireceği kendi personeliyle gerçekleştireceği iş organizasyonuyla ilgili olarak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna bağlı tüzük ve yönetmelikler uyarınca gerekli tedbirleri almakla, gerekli görevlendirmeleri yapmakla, bununla beraber iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izlemekle yükümlü olduğu, bu kapsamda, iş sağlığı ve güvenliği konusunda ilgili mevzuatına uygun olacak şekilde gereken her türlü çalışmanın yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, söz konusu araç ve ekipmanların rutin bakım ihtiyaçları ile çalışma şartlarına bağlı olarak ortaya çıkabilecek ve arıza bildirim formu ile yükleniciye bildirilecek arızaların giderilmesi ile ilgili yedek parça ve tamir sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin gerekli tamir ve bakım çalışmalarını yapacağı, ve söz konusu araç ve ekipmanları sağlam ve çalışır vaziyete getireceği, bu kapsamda yüklenici tarafından işletme merkezinde Tamir-Bakım Personeli (12 kişi) ve Araç Yıkama Personelinin (4 kişi) tam zaman şartı olmadan görevlendirileceği belirtildiğinden, sözleşmenin sadece araçların kiralanmasına ilişkin olmadığı, bu araçların çalışır vaziyette tutulmasına ve temizlenmesine yönelik yan hizmetleri de barındırdığı, sözleşme kapsamındaki işler için personel çalıştırılması da gerektiğinden, damga vergisine konu sözleşmenin salt kira sözleşmesi niteliğinde olmadığı da aşikardır.
Bu nedenle, yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, davayı yukarıda yazılı gerekçeyle reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan …-TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın …. Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 12/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.