T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2043
Karar No : 2022/3112
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : Kendi adına asaleten, ... ve
... adlarına velayeten. ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idare tarafından aleyhine olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ...'ın eşi ve diğer davacıların babası ...'ın Iğdır İl Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmakta iken 08/09/2015 tarihinde zırhlı servis aracı ile görev yerine intikali sırasında Iğdır-Aralık karayolu Hasanhan köyü yol ayrımında terör örgütlerince içerisinde patlayıcı madde bulunan bir aracın infilak ettirilmesi sonucu şehit edildiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık davacı ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 208.482,93 TL) maddi ve 20.000,00 TL manevi, davacı ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 83.303,63 TL) maddi ve 20.000,00 TL manevi, davacı ... için 1.000,00 TL (miktar artırımı ile 57.372,72 TL) maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıların yakını polis memurunun terör örgütü mensuplarınca, içerisinde patlayıcı madde bulunan aracın infilak ettirilerek patlatılması sonucunda şehit olduğu, olayda idarenin kusursuz sorumluluğundan kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması amacıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 23/09/2019 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile ... için 208.482,93 TL, ... için 57.372,72 TL, ... için 83.303,63 TL olmak üzere toplam 349.159,28 TL maddi tazminatın davacılardan her biri için 1.000,00'er TL olacak şekilde toplam 3.000,00 TL'lik kısmı için idareye başvuru tarihinden, 346.159,28 TL'lik kısmı için miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren (gerekçede faizin başlangıcına olay tarihi esas alınmıştır.) işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine; manevi tazminat istemi bakımından her bir davacı için 20.000,00'er TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Dairelerinin 06/05/2021 tarihli ara kararı ile davacılara 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca 30 yıl hizmet yapılmış gibi emekli ikramiyesi ödenip ödenmediğinin davalı idareden sorularak bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, akabinde davalı idarece 3713 sayılı Kanun'un 21. maddesi ve 5434 sayılı Kanun'un 89/6. maddesi uyarınca 01/01/2016 tarihinde görevde olan en yüksek Devlet memuru aylığının (4.777,69 TL) 30 katı olan 143.330,70 TL ikramiyenin Şehit ...'ın hayatta olan dul ve yetimlerine hisseleri oranında ödendiğinin bildirildiği ve buna ilişkin bilgi ve belgelerin dava dosyasına sunulduğu, bu kapsamda destekten yoksun kalma tazminatının hesabında yukarıda açıklanan ödemenin de dikkate alınması gerektiğinden bilirkişiden ek rapor istendiği, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda destekten yoksun kalma tazminatının eş ... için 125.623,43 TL, çocuk ... için 17.304,83 TL, çocuk ... için 35.337,78 TL olarak tespit edildiği, raporun hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu gerekçesiyle davalı idarenin maddi tazminata dair istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacılardan ... için 125.623,43 TL, ... için 17.304,83 TL ve ... için 35.337,78 TL olmak üzere toplam 178.266,04-TL maddi tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 21/07/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, davalı idarenin manevi tazminata yönelik istinaf başvurusu ile davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda idarelerinin hizmet kusurunun bulunmadığı, idarelerince davacılara nakdi tazminat ödemesi yapıldığı, 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlandığı, ödenen nakdi tazminat ve bağlanan aylıkların maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu, davanın reddi gerekmesine rağmen davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ayrıca manevi tazminata faiz uygulanamayacağı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhine olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmının onanması, maddi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacıların yakını olan ...'ın Iğdır İl Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapmakta iken, 08/09/2015 tarihinde Iğdır-Aralık karayolu Hasanhan köyü yol ayrımında, İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerini taşıyan servis aracı ve iki adet zırhlı aracın geçişi esnasında terör örgütü mensuplarınca içerisinde patlayıcı madde bulunan aracın infilak ettirilmesi sonucunda şehit olduğu, davacılar tarafından söz konusu olay nedeniyle tazminat ödenmesi istemiyle 21/07/2016 tarihinde idareye başvuruda bulunulduğu, anılan başvurunun zımnen reddi sonrasında maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinde, "Kamu görevlilerinden yurtiçinde ve yurtdışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hale gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a) Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malül olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hazineden tahsil edilir..." hükmü yer almaktadır.
2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un ''Aylık bağlanması'' başlıklı 4. maddesinde, bu Kanun kapsamına girenlerden, ölenlerin kendilerine bağlanması gereken görev malullüğü aylığının, dul ve yetimlerine intikal ettirileceği, bu madde gereğince ilgili sosyal güvenlik kurumlarınca kendi mevzuatlarına göre bağlanan aylıkların % 25 oranında artırılmak suretiyle ödeneceği; "Nakdi tazminat ve aylığın etkisi" başlıklı 6. maddesinde ise, bu Kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminatın, uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu; yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı idarelerin ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu Kanun hükümleri uyarınca ödenen nakdi tazminatın göz önünde tutulacağı hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I. Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulü Yönünden İncelenmesi:
Kamu görevlisi olan davacılar yakınının servis aracıyla görev yerine intikali sırasında terör eylemi sonucu görevinin neden ve tesiriyle vefat etmesinden dolayı davacıların uğradığı zararın kusursuz sorumluluk (mesleki risk) ilkesi uyarınca tazmini gerektiği açık olup, Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
II. Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Maddi Tazminat İstemlerine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Olayda, davacılar yakını polis memuru ...'ın uğramış olduğu terör saldırısı sonucunda vefat etmesi nedeniyle ...'ın eşine, oğullarına, anne ve babasına 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre 15/09/2015 tarihinden itibaren görevdeki emsalinin görev aylığı kadar vazife malullüğü aylığı bağlandığı, tütün ikramiyesi tahakkuk ettirildiği, 5434 sayılı Kanunun 89. maddesi ile 4082 sayılı Kanun uyarınca en yüksek devlet memuru aylığının 30 katı tutarında emekli ikramiyesi ödendiği, ayrıca 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca da davacılardan ... için 13.812,75 TL, ... için 20.719,13 TL, ... için 20.719,13 TL nakdi tazminat ödendiği dikkate alındığında, davacıların aktif ve pasif dönemde maddi bir zararının bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, Mahkemece, 3713, 5434 ve 2330 sayılı Kanunlar uyarınca davacılara yapılan ödemeler ve bağlanan aylık tutarları dikkate alınarak davanın maddi tazminata ilişkin kısmının tamamının reddine karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınacak nitelik ve yeterlilikte olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak maddi tazminat isteminin kısmen kabulü yolunda verilen kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
2. Davanın kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi, kısmen kabulü yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, manevi tazminata ilişkin kısmının ONANMASINA, maddi tazminata ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 08/06/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.