T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2098
Karar No : 2023/726
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR):
1- … Derneği
2- …
…
15- …
16- …
VEKİLLERİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: Danıştay Onuncu Dairesinin 11/11/2021 tarih ve E:2019/1148, K:2021/5453 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: 07/10/2009 tarih ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğine, 03/01/2019 tarih ve 30644 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile eklenen Geçici 13. maddenin 1. fıkrasının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 11/11/2021 tarih ve E:2019/1148, K:2021/5453 sayılı kararıyla;
Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek,
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3.,10., 227. maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği'nin 574. ve 576. maddesine atıfta bulunularak,
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendiyle, davalı idarenin, gümrük mevzuatının doğru uygulanmasını teminen, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri aracılığıyla yürütülmesi ve bu kapsamda görevlendireceği gümrük müşavirlerinin niteliklerinin belirlenmesi hususunda yetkili kılındığı,
Gümrük Yönetmeliği'nin 574 ve devamı maddeleri ile, yetkilendirilmiş gümrük müşavirinin (YGM), ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Bakanlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere, Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlar arasından yetkilendirilen gümrük müşaviri olarak tanımlandığı; böylelikle daha önce Devlet memurları eliyle yürütülen işlemlerden bir kısmının, kanunla verilen yetki kullanılarak YGM'ce gerçekleştirilmesi yoluna gidildiği, anılan işlemleri takip yetkisinin gümrük müşavirlerine devredilip edilmemesi konusunda idarenin takdir hakkına sahip olduğu, YGM'nin esasen gümrük müşaviri olduğu ve Bakanlıkça belirlenen bazı özel nitelikli işlemleri gerçekleştirmek üzere belirli bir süre ile yetkilendirildikleri, YGM'nin yetkilendirildiği işlemleri yapabilmek için yeterli seviyede mevzuat ve muhasebe bilgisi ile mesleki donanıma ve ayrıca anılan işlemleri fiilen takip edebilecek fiziksel yeterliliğe sahip olmasının gerektiği, YGM yetkisi tanınarak gümrük müşavirlerinde aranan niteliklerin, özel mahiyet ve öneme sahip gümrük işlemlerinin yetkin meslek mensupları tarafından takip edilmesi suretiyle hizmet kalitesinin ve güvenliğinin yükseltilmesinin amaçlandığının anlaşıldığı,
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri için öngörülen mezuniyet ve yaş şartının, ilk olarak 07/10/2016 tarihli Yönetmelik ile getirildiği, dava konusu düzenlemeyle de daha önce yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği belgesi alanlardan anılan şartları taşımayanların yetki belgelerinin 31/12/2019 tarihine kadar geçerli olacağı öngörülerek 3 yıllık bir geçiş süresi tanındığı, belirli nitelikteki işlemler için hizmet gerekleri ve kamu yararı çerçevesinde kalmak koşuluyla, eğitim ve yaş şartının aranması konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, YGM yetki belgelerinin mevzuat gereğince 3 yıl süreli verildiği de dikkate alındığında, anılan düzenlemenin kazanılmış hakların korunması ilkesine de aykırılık oluşturmadığı,
Sonuç olarak; dava konusu düzenlemenin, 4458 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendiyle idareye verilen düzenleme yetkisi kapsamında, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği müessesesinin amacı ile kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek getirildiği, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacı Dernek yönünden davanın usulden (derdestlik nedeniyle) reddine, diğer davacılar yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu düzenlemenin, önceki mevzuat hükümleri uyarınca Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği yetki belgesi almış olanların kazanılmış haklarını ihlal ettiği, çalışma hakkını kısıtlayıcı niteliği haiz kuralların ancak kanunla düzenlenmesi gerekirken yönetmelik ile düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğu, 4458 sayılı Kanun'un 10. maddesinde, davalı idareye Yetkilendirmiş Gümrük Müşavirlerinin niteliklerinin belirlenmesi hususunda yetki verilmediği belirtilerek, davacı Dernek tarafından davanın usulden reddine ilişkin kısmının, diğer davacılar tarafından ise davanın reddine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen usulden, kısmen esastan reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 11/11/2021 tarih ve E:2019/1148, K:2021/5453 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kesin olarak, 10/04/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.