T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2148
Karar No : 2022/3483
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Emlakçılar Odası
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2021 tarih ve E:2021/7221, K:2021/7024 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 14/10/2020 tarih ve 31274 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesiyle değişik ana Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (5) numaralı alt bendi ve aynı Yönetmelik'in 22. maddesiyle değişik ana Yönetmelik'in Geçici 1. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi ile …tarih ve E-… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 28/12/2021 tarih ve E:2021/7221, K:2021/7024 sayılı kararıyla;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesi, dava konusu Yönetmelik'in yayımı tarihinde yürürlükte olan haliyle "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesi, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesi ve "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine yer verilerek,
Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi tesis edilmiş olması, bu işlemin ise dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerektiği,
2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde sözü edilen "uygulama işlemi" kavramının, kural koyucu nitelikteki düzenleyici işlemlere dayanılarak ilgililer hakkında tesis edilen ve onların menfaatlerinin ihlal edilmesi sonucunu doğuran, başka bir ifadeyle hukuksal durumlarında değişiklik yaratan bireysel nitelikteki işlemleri ifade ettiği,
Somut olayda 30/07/2021 tarihinde yapılan başvuru ile 14/10/2020 tarih ve 31274 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesiyle değişik ana Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (5) numaralı alt bendi ve aynı Yönetmelik'in 22. maddesiyle değişik ana Yönetmelik'in Geçici 1. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi ile getirilen şartların ivedilikle değiştirilmesine ilişkin istemin reddi yolundaki işlemin, davacı yönünden bir uygulama işlemi olduğunun kabul edilmesine olanak bulunmadığı, bu başvurunun, ancak anılan Yönetmelik'in dava açma süresi içinde olmak şartıyla kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem (düzenleme) yapılmasına yönelik olarak İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi kapsamında bir başvuru olarak kabulünün mümkün olabileceği,
Bu durumda davacının yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin bir uygulama işlemi niteliği taşımadığı, dolayısıyla davalı idarenin ret işlemi sonrasında, düzenleyici işlemlerin iptal davasına konu edilebileceğinin kabulünün, kamu düzeninden sayılan dava açma süresinin gözardı edilmesi sonucunu doğuracağı,
Uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, 14/10/2020 tarih ve 31274 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'e karşı 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen süre içinde dava açmayan davacının Yönetmelik'in iptali istenen hükümlerinin ivedilikle değiştirilmesi yönündeki 30/07/2021 tarihli başvurusunun, dava açma süresini yeniden başlatması mümkün olamayacağından, bu başvurunun reddi üzerine açılan davanın, süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle,
davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava açma süresinin hesabında ilân tarihinin ancak “ilanı gereken” düzenleyici nitelikteki işlemler açısından dikkate alınacağı, bireysel nitelikteki işlemlere karşı ilgililerin, bu işlemlerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren dava açabilecekleri, dava süresinde açıldığından, süre aşımının söz konusu olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, Daire kararında dava konusu Yönetmelik'in yayımı tarihinde yürürlükte olan haliyle 2577 sayılı Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesine yer verilerek, 2. fıkradaki idareye yapılan başvuruya altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmüne yer verilmişse de, 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle bu fıkrada yer alan “altmış” ibaresi “otuz” şeklinde değiştirilmiş olup, düzenlemenin davacının başvuru tarihinde yürürlükte olan hali, idareye yapılan başvuruya otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmüdür.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 28/12/2021 tarih ve E:2021/7221, K:2021/7024 sayılı kararının ONANMASINA,
3.Kesin olarak, 01/12/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.