T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2022/2161
Karar No:2022/3073
TEMYİZ EDENLER : I- (DAVALILAR) 1- ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Av. ... , Av. ...
2- ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
II- (DAVACILAR) 1- ... Derneği
2- ... (Kendi Adına Asaleten
3- ... Derneği
4- ... Derneği
5- ... Derneği
6- ... Odası
7- ... Derneği
8-... Derneği
9- ... Derneği
10- ... Odası
11- ... Derneği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Covid-19 salgın hastalığının sebebinin iklim değişikliği olduğu, termik santrallerin neden olduğu partikül madde kirliliğinin yoğun olduğu yerlerde Covid-19 vakalarının ve ölümlerinin daha fazla olduğundan bahisle Türkiye'de işletmede olan 30 kömürlü termik santralin üretim lisanslarının iptal edilerek kapatılması ile henüz işletmeye alınmamış 7 termik santralin üretim lisansları ile projelerinin iptali istemiyle yapılan başvurunun ... Termik Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait ... lisans numaralı Ankara Çayırhan Termik Santrali yönünden cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bakılan dava açılmadan önce Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Ankara Çayırhan Termik Santrali için 01/07/2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere Elektrik Üretim Anonim Şirketi'ne 49 yıl süre ile üretim lisansı verilmesine karar verildiği görüldüğünden, bu kapsamda ... Termik Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait ... üretim lisansının 01/07/2020 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, öte yandan, dava konusu üretim lisansı dava açma tarihinden önce sonlandırıldığından yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacılardan tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına ve ayrıca vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; konusu kalmadığından bahisle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığı yönündeki İdare Mahkemesi kararında, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumu tespiti yapılamadığından, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesi gerekirken, davacılar aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinde usûl kurallarına uygunluk bulunmadığı, açıklanan nedenlerle, Mahkeme kararının esasına ilişkin kısmı yönünden karar usul ve hukuka uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından davacıların istinaf başvurusunun esas yönünden reddine, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, davacılar aleyhine hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, davacılar aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesine, davacılar yönünden Mahkemece adli yardım kabul kararı verildiğinden bu aşamada davacılardan mahkeme ve istinaf safhası olarak tahsil edilmeyen toplam 410,70-TL yargılama giderinin, karar kesinleştikten sonra davacılardan tahsili için müzekkere yazılarak tahsili sağlandıktan sonra üzerlerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın istenilmesi hâlinde istinaf başvurusunda bulunan tarafa iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, dava açma tarihinden önce sonlandırılan bir üretim lisansı hakkında açılan dava ile ilgili olarak savunma işlemleri tamamlandığından lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, Çayırhan Termik Santrali'nin "işletme hakkı devri" modeliyle 30/06/2000 tarihinden itibaren işletilmekte olduğu, imtiyaz sözleşmesi çerçevesinde 30/06/2020'de devralınacağı, santralin ve santrale kömür sağlayan maden sahalarının İmtiyaz Sözleşmesi süresinin bittiği tarih olan 30/06/2020'den sonra EÜAŞ Genel Müdürlüğü'ne devrinin yapılacağı ve devir itibarıyla teşekkülleri tarafından işletileceği belirtilerek Kurum'dan üretim lisansı talep edildiği, bunun üzerine EÜAŞ'a 25/06/2020 tarihli, 49 yıl süreli ve 01/07/2020 yürürlük tarihli lisans verildiği, eş zamanlı olarak dava konusu üretim lisansının 01/07/2020 tarihi itibarıyla sona erdiği, dava açılmasına sebebiyet verilmediği, Kuruma atfedilebilecek bir kusur veya sorumluluk bulunmadığı, vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Davacılar tarafından, dava dilekçesindeki talebin sadece üretim lisansının sonlandırılması olmadığı, termik santralin kapatılması ve proje hâlinde olanların da iptalinin talep edildiği, termik santralin kapatılması ve proje iptali talebinin üretim lisansı veya mülkiyetinden bağımsız bir talep olduğu, işletme veya mülkiyet hakkı hangi şirkete devredilmiş olursa olsun Mahkemenin talep konusunda karar vermesi gerektiği, davanın konusuz kalmasının dava konusu termik santral faaliyetinin tamamen sonlandırılması hâlinde sözkonusu olabileceği, 08/05/2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığına idari başvuru yapıldığı, üretim lisansı 01/07/2020 tarihinde sonlandırılan santralin başvuru tarihinde geçerli olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, temyize konu kararın karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacılardan tahsili için ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına ve ayrıca vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Mahkeme kararının esasına ilişkin kısmı yönünden davacıların istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın davacılar aleyhine hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, davacılar aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesine, davacılar yönünden Mahkemece adli yardım kabul kararı verildiğinden bu aşamada davacılardan mahkeme ve istinaf safhası olarak tahsil edilmeyen toplam ... -TL yargılama giderinin, karar kesinleştikten sonra davacılardan tahsili için müzekkere yazılarak tahsili sağlandıktan sonra üzerlerinde bırakılması yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 08/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.