T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/2167
Karar No : 2023/998
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Üretim ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLLERİ : Av. .., Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15/02/2022 tarih ve E:2020/168, K:2022/405 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirkete ait Kirazlı Rüzgâr Enerji Santralinin (RES) 2020 yılı YEK Destekleme Mekanizması'ndan (YEKDEM) yararlandırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibarıyla kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olması ve" ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 15/02/2022 tarih ve E:2020/168, K:2022/405 sayılı kararıyla;
Davacı şirkete, Kirazlı RES tesisinde üretim faaliyeti göstermek üzere … tarih ve … numaralı üretim lisansı verildiği, şirket tarafından, 12/09/2019 ve 16/09/2019 tarihlerinde tesisin 2020 yılı YEKDEM'den yararlandırılması istemiyle başvuru yapıldığı; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından, tesise ait 3,8 MWm/3,8 MWe kurulu gücündeki T6 numaralı türbinin ve bu türbine ait yardımcı tesislerin geçici kabulünün yapılmasının 24/10/2019 tarihinde talep edildiği; bu talebe istinaden, 31/10/2019 tarihinde tesis mahalline gidilerek sahada incelemelerde bulunulduğu ve aynı tarihte düzenlenen tutanakta, kabule esas T6 numaralı türbine ait kanat montajları ve elektriksel bağlantılar ile enerji iletim hattı ve şalt elektriksel hat/kablo bağlantılarının henüz tamamlanmadığından bahisle, kısmî geçici kabulün reddine karar verildiğinin belirtildiği;
Bunun üzerine, Kirazlı RES projesi kapsamında tesis çalışmaları devam etmekte olan 154 kV Kirazlı RES Trafo Merkezi (TM) - Nazilli TM Enerji İletim Hattının (EİH) 62-73 numaralı direkleri arasında tel çekimi yapılacağından bahisle, 31/10/2019 tarihinde saat 11:30-18:00 arasında enerji kesintisine ihtiyaç duyulduğu hususunun Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü 21. Bölge Müdürlüğüne 31/10/2019 tarihinde bildirildiği, anılan Bölge Müdürlüğü tarafından, söz konusu bildirim kapsamında belirtilen alçak gerilim ve orta gerilim enerji nakil hatlarında enerji kesintisi yapılmasına ilişkin talebin, ADM Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye 31/10/2019 tarihinde iletildiği; ancak, adı geçen şirketin 31/10/2019 tarihli yazısıyla, bahsi geçen fiderlerin ilçe merkezlerini ve bölgedeki üretim santrallerini enerjilendirmekte olduğundan enerji iletim hattı iletken çekimi çalışmaları için talep edilecek enerji kesintisinin 09/11/2019 tarihi sonrasında belirlenecek bir tarihte yapılabileceğinin bildirildiği;
Sonrasında, Kirazlı RES'e ait 1 adet rüzgâr türbini ve generatör grubu (T6) ile bu üniteye ait (33,6/6/0,69) kV/4995 kVA gerilim ve gücündeki 1 adet ünite yükseltici trafosu, (33,6/0,4) kV/160 kVA gerilim ve gücündeki 1 adet iç ihtiyaç trafosu, bunlara bağlı orta gerilim şalt hücreleri ve yardımcı tesislere yönelik kısmî geçici kabulün 31/12/2019 tarihinde yapıldığı;
Bu çerçevede, şirkete ait tesisin 2020 yılı YEKDEM'den yararlandırılması istemiyle yapılan başvurunun 5346 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2., 3. ve 4. fıkraları ile Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. ve 2. fıkraları uyarınca reddine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği;
Davalı idarenin usule yönelik itirazının geçerli görülmediği;
İşlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki hâliyle 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'un 6. maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları, anılan Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, ikinci fıkrası, işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki hâli ile 6. maddesinin birinci fıkrası, 7. maddesi, 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 35. maddesinin ikinci fıkrasına yer verilerek;
Dava konusu Yönetmeliğin 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibarıyla kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olması ve" ibaresi yönünden;
5346 sayılı Kanun'un 6. maddesinin gerekçesinde; YEKDEM'e tâbi olmak isteyenlerin, YEK Belgesi ile lisans alması, 31/12/2015 tarihinden önce üretim tesislerinin işletmeye girmesi ve her yıl 31 Ekim tarihinden önce Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna başvuruda bulunması gerektiği, yeni tesislerin yapımını özendirmek amacıyla YEKDEM'de öngörülen sürelerin tesislerin işletmeye girdiği tarihten itibaren başlayacağı, ancak YEKDEM'e tâbi olanların yıl içerisinde YEKDEM dışına çıkamayacaklarının belirtildiği;
YEKDEM'den yararlanmak için başvuru sahiplerinin YEK Belgesi ile üretim lisansı alması ve 31 Ekim tarihine kadar Kuruma başvurmalarının mevzuattan kaynaklanan bir zorunluluk olduğu, her yıl 31 Ekim tarihinden sonra ileriye dönük olarak üretim tesislerinin işletmeye geçeceğinin taahhüt edilmesinin cari yıl içerisinde YEKDEM'den yararlanılabileceği anlamına gelmediği, çünkü sistemden yararlanmak için öngörülen sürelerin tesislerin işletmeye girdiği tarihten itibaren başlayacağı, kaldı ki YEKDEM'e tâbi olanların listesi ile bunlara ait tesislerin işletmeye giriş tarihlerine, yıllık elektrik enerjisi üretim kapasitelerine ve yıllık üretim programına ilişkin bilgilerin her yıl 30 Kasım tarihine kadar Kurum tarafından yayımlanacağının kurala bağlandığı;
Bu çerçevede, takvim yılı bazında uygulanan YEKDEM'den yararlanacakların belirlenmesi için tesislerin 31 Ekim tarihine kadar işletmeye girmiş olmasının kanunî bir zorunluluk olduğu aksi takdirde, yıl içerisinde herhangi bir zaman diliminde yapılacak başvuruların da değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna ulaşılacağı, bu durumun ise sistemin işleyiş amacına uygun düşmediği;
Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibarıyla kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olması ve" ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
Dava konusu Kurul kararı yönünden;
Dava konusu uyuşmazlığın, şirkete ait tesisin başvuru tarihi itibarıyla işletmeye girememesinin nedenlerinin kendisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesine ilişkin olduğu, bu noktada, Dairelerinin 27/04/2021 tarihli ara kararıyla, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için gerekli görüldüğünden, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından; Kirazlı RES projesinin geçici kabulü için hangi tarihte başvuru yapıldığının, başvuru üzerine geçici kabul heyetinin hangi tarihte görevlendirildiğinin, eğer başvuru tarihi ile görevlendirme tarihi arasında gecikme varsa söz konusu gecikmenin nedenlerinin, bu nedenlerin tesisin geçici kabulünün yapılmasını engelleyici nitelikte olup olmadığının açıklanmasının; TEİAŞ Genel Müdürlüğünden; davacı şirket tarafından, "Tesise ait projeler 25/10/2019 tarihinde onaylanmıştır. Akabinde 31/10/2019 tarihinden önce tesisin geçici kabulü için hem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na hem de TEİAŞ 21. Bölge Müdürlüğü'ne gerekli başvurular eksiksiz şekilde yapılmıştır. TEİAŞ ile sistem kullanım anlaşması imzalamak için 25/09/2019 tarihinde başvuruda bulunulmuştur. Ancak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından tesisin geçici kabulüne yönelik geçici kabul heyeti 25/10/2019 tarihinde yetkilendirilmiş olsa da, geçici kabulün yapılabilmesi için enerji kesintisi yapılması gerektiğinden TEİAŞ’a başvurulmuştur. TEİAŞ 21. Bölge Müdürlüğü'nün 31/10/2019 tarihli yazısıyla, talep ettiğimiz tarihlerde enerji kesintisi yapılamayacağı, kesintinin 09/11/2019 tarihinden sonraki bir tarihte yapılabileceği bildirilmiştir. Tamamen TEİAŞ’tan kaynaklanan sebeplerle tesisin işletmeye alınması 31/10/2019 tarihine yetişememiştir." beyanında bulunulduğundan, Kirazlı RES projesinin geçici kabulüne yönelik ne gibi başvurular yapıldığının ve bu başvurulara ilişkin tesis edilen işlemlerin neler olduğunun açıklanmasının, tesisin geçici kabulünün 31/10/2019 tarihine kadar yapılamamasının nedenlerinin, bu nedenlerin geçici kabulün yapılmasını engelleyici nitelikte olup olmadığının açıklanmasının istenildiği;
Ara kararına cevaben alınan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün 02/07/2021 tarih ve 66908 sayılı yazısında, şirketin 24/10/2019 tarihinde geçici kabul başvurusunda bulunduğu, 25/10/2019 tarihinde geçici kabul için heyet görevlendirildiği, anılan heyetin santral mahallinde yaptığı incelemede, santralin hazır olmadığının ve türbin kanatlarının henüz temin edilmediğinin tespit edildiği, dolayısıyla 31/10/2019 tarihinde düzenlenen tutanakla geçici kabul başvurusunun reddedildiği, tesisin geçici kabulünün yapılmasını engelleyici nitelikte hiçbir gecikmenin yaşanmadığının belirtildiği;
Yine, TEİAŞ Genel Müdürlüğünün 12/07/2021 tarih ve 754178 sayılı yazısında; 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattına ilişkin olarak, şirketin 22/11/2019 tarihli yazısıyla, bu hattın yapımının 28/11/2019 tarihinde tamamlanacağından bahisle, 29/11/2019 tarihinde hattın geçici kabulünün yapılmasının talep edildiği, bahsi geçen hat işi kapsamında 62 adet direk alt ve üst montajı, 11 adet direkte ikişer adet konsol ilavesi yapılması ve 26,6 km iletken çekilmesi işlerinin bulunduğu, hattın yüklenicisi tarafından 62-73 numaralı direkler arasında yapacağı çalışmalar için 31/10/2019 tarihinde enerji kesintisi talebinde bulunduğu, ADM Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin talep edilen enerji kesintisini uygun değerlendirmediği ve 09/11/2019 tarihinden sonra belirlenecek bir tarihte yapılması hususunu 31/10/2019 tarihinde bildirdiği, bu bağlamda, dağıtım şirketinin orta gerilim hatlardaki 31/10/2019 tarihindeki enerji kesintisini vermemesi nedeniyle 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattının 62-73 numaralı direkleri arasındaki çalışmaların yapılamadığı, dolayısıyla tesis çalışmaları tamamlanamadığı için 31/10/2019 tarihinde geçici kabulün gerçekleşmediğinin belirtildiği; 154 kV Kirazlı RES TM Enerji İletim Hattına ilişkin olarak, hattın yüklenicisi tarafından 06/11/2019 tarihinde, saha testlerine 07/11/2019 tarihi itibarıyla hazır olunduğunun bildirildiği, 08/11/2019 tarihinde testlere başlanıldığı, 154 kV Kirazlı RES TM primer, sekonder ve saha teslerinin Kasım - Aralık 2019 döneminde yapıldığı, bu hattın geçici kabulünün 13/12/2019 tarihinde yapıldığının belirtildiği;
Kirazlı RES tesisinin işletmeye girebilmesi için öncelikle 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattı ile 154 kV Kirazlı RES TM Enerji İletim Hattının geçici kabullerinin yapılmasının gerektiği; zira tesisin 31/12/2019 tarihli kısmî geçici kabul tutanağının (T6 numaralı türbinin geçici kabulü) eki incelendiğinde, iletim hatları ve trafo merkezi geçici kabul tutanaklarının tesisin geçici kabulünün yapılabilmesi için arandığı, 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattı ile 154 kV Kirazlı RES TM Enerji İletim Hattının geçici kabullerinin ise 13/12/2019 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı;
Davacı şirketin 07/09/2021 tarihli ara kararına beyan dilekçesinde, TEİAŞ Genel Müdürlüğüne 16/09/2019 ve 26/09/2019 tarihlerinde geçici kabul için başvurulduğu hâlde, geçici kabul heyetinin 31/10/2019 tarihinde tesise geldiği, dağıtım şirketinin geçici kabulün yapılması için zorunlu olan enerji kesintisini 09/11/2019 tarihinden sonra yapabileceğini bildirdiği, enerji kesintisi yapılmadığı için de geçici kabul tutanağında yer alan kanal montajları, elektriksel bağlantılar, enerji iletim hattı ve şalt hat/kablo bağlantılarının yapılamadığı, dolayısıyla Ekim sonu itibarıyla tesisin işletmeye girmesinin bu şartlar altında mümkün olmadığının ileri sürüldüğü;
Ancak, davacı şirketin 16/09/2019 tarihinde yaptığı başvurunun 2020 yılı YEKDEM'den yararlandırılmaya ilişkin olduğu, bununla birlikte 154 kV Kirazlı RES TM - Nazilli TM Enerji İletim Hattının etüt, proje ve kamulaştırma işlerinin yüklenicisi olan Pam Harita A.Ş.'nin 05/09/2019 tarih ve 083 sayılı yazısına cevaben, enerji iletim hattı inşaatı çalışmaları sırasında meydana gelen değişiklikleri içerir nihaî plan-profil, dtl ve güzergâh planının TEİAŞ'ın 16/09/2019 tarihli yazısı ekinde sunulduğu; davacı şirketin 26/09/2019 tarih ve 405 sayılı başvurusunun ise, 154 kV Kirazlı RES TM Enerji İletim Hattının primer ve sekonder testlerinin yapılması ile söz konusu testlere müteakip geçici kabulün yapılması için personel görevlendirilmesine ilişkin olduğu, kaldı ki, 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattının geçici kabulü için 22/11/2019 tarihinde, 154 kV Kirazlı RES TM Enerji İletim Hattının geçici kabulü için 06/11/2019 tarihinde TEİAŞ'a başvuru yapıldığı;
Öte yandan, dağıtım şirketinin 09/11/2019 tarihinden sonra enerji kesintisi yapabileceğini bildirdiği hususun, 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattının 62-73 numaralı direkleri arasındaki tel çekimine ilişkin olduğu, davacı şirket tarafından söz konusu enerji kesintisine izin verilmesi için, tesisin 2020 yılında YEKDEM'den faydalanabilmesi amacıyla işletmeye girmesi gereken son tarih olan 31/10/2019 tarihinde talepte bulunulduğu gibi, tesisin işletmeye girmesi için aranan 154 kV Kirazlı RES - Nazilli TM Enerji İletim Hattı ile 154 kV Kirazlı RES TM Enerji İletim Hattının geçici kabullerinin 31/10/2019 tarihi itibarıyla yapılmadığı;
Bu itibarla, davacı şirkete ait tesisin işletmeye girmesinin yukarıda belirtilen enerji iletim hatları ve trafo merkezinin geçici kabullerinin yapılmasına bağlı olduğu, bu hatların 31/10/2019 tarihinde henüz geçici kabul için hazır olmadığı, tesisin başvuru tarihi itibarıyla işletmeye girememesine yönelik şirketin ileri sürdüğü iddiaların kendisinden kaynaklanmayan haklı sebepler olarak kabul edilemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Kanun'da düzenlenen bütün şartları sağlayarak YEKDEM kapsamına alınma için mevzuata uygun bir başvuru yapıldığı, dava konusu düzenlemenin konu ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu, başvuru tarihinde işletmeye girmemiş olmalarının mücbir sebeplerden kaynaklandığı, 25/11/2020'de yapılan değişiklik ile "30 Kasım" ibaresinin "yıl sonu" olarak değiştirildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …M'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onüçüncü Dairesinin temyize konu 15/02/2022 tarih ve E:2020/168, K:2022/405 sayılı kararının ONANMASINA,
3. 15/05/2023 tarihinde oyçokluğu ile kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY
X- 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde, Kanun'un amacı, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesi olarak ifade edilmiştir.
Anılan Kanun'un 3. maddesinde, yenilenebilir enerji kaynakları (YEK); hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle, biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git gibi fosil olmayan enerji kaynakları şeklinde belirlenmiş; YEK Destekleme Mekanizması, bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim faaliyeti gösterenlerin faydalanabileceği fiyat, süreler ve bunlara yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları içeren destekleme mekanizması olarak tanımlanmıştır.
5346 sayılı Kanun'un YEK Destekleme Mekanizması başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği 18/05/2005 tarihinden 31/12/2015 tarihine kadar işletmeye girmiş veya girecek YEK Destekleme Mekanizmasına tâbi üretim lisansı sahipleri için, bu Kanuna ekli I sayılı Cetvelde yer alan fiyatlar, on yıl süre ile uygulanır. Ancak, arz güvenliği başta olmak üzere diğer gelişmeler doğrultusunda 31/12/2015 tarihinden sonra işletmeye girecek olan YEK Belgeli üretim tesisleri için bu Kanuna göre uygulanacak miktar, fiyat ve süreler ile kaynaklar Cetveldeki fiyatları geçmemek üzere, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir."; ikinci fıkrasında, "YEK Destekleme Mekanizmasına bir sonraki takvim yılında tâbi olmak isteyenler YEK Belgesi almak ve 31 Ekim tarihine kadar EPDK’ya başvurmak zorundadır."; üçüncü fıkrasında, "YEK Destekleme Mekanizmasında öngörülen süreler; tesislerden işletmedekiler için işletmeye girdiği tarihten, henüz işletmeye girmemiş olanlar için işletmeye girecekleri tarihten itibaren başlar. YEK Destekleme Mekanizmasına tâbi olanlar, uygulamaya dâhil oldukları yıl içerisinde uygulamanın dışına çıkamaz."; dördüncü fıkrasında, "YEK Destekleme Mekanizmasına tâbi olanların listesi ile bunlara ait tesislerin işletmeye giriş tarihlerine, yıllık elektrik enerjisi üretim kapasitelerine ve yıllık üretim programına ilişkin bilgiler, kaynak türlerine göre her yıl 30 Kasım tarihine kadar EPDK tarafından yayımlanır."; yedinci fıkrasında, "(...) Bu fıkra kapsamındaki PMUM dâhil uygulamalara ilişkin usul ve esaslar, EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir." kuralına yer verilmiştir. 05/12/2013 tarih ve 28842 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2013/5625 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "31/12/2015" tarihi, "31/12/2020" olarak değiştirilmiştir.
Aktarılan düzenlemelerin incelenmesinden, 5346 sayılı Kanun'un, ülkenin yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak elektrik enerjisi üretiminin teşviki amacıyla yürürlüğe koyulduğu, yenilenebilir enerji kaynakları, destek ve teşvik mekanizmaları olmaksızın mevcut piyasa koşulları altında geleneksel enerji kaynakları ile rekabet edebilme imkânından yoksun olduğundan YEK Destekleme Mekanizmasının oluşturulduğu, bu mekanizmaya tâbi olanlar tarafından üretilen elektrik enerjisinin tamamının iletim veya dağıtım sistemine verilmeleri suretiyle mekanizma kapsamında belirlenmiş tarife üzerinden satın alındığı, üreticilere fiyat ve süre garantisi verildiği, uygulanacak fiyatın ABD Doları cent/kWh olarak belirlendiği, YEK Destekleme Mekanizmasında öngörülen sürelerin, tesislerden işletmedekiler için işletmeye girdiği tarihten, henüz işletmeye girmemiş olanlar için işletmeye girecekleri tarihten itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinde, YEK destekleme mekanizmasının kapsamı ortaya konularak, takvim yılı esasına göre sistemin işleyişi düzenlenmiş; 5. maddesinde YEKDEM'e kayıt başvuruları ile 6. maddesinde YEKDEM kayıt başvurularına itirazlar ve itirazların sonuçlandırılmasına ilişkin süreç açıklanmış; işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükteki hâli olan "YEKDEM'den yararlanabilecekler" başlıklı 8. maddesinde ise, "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olup ilgili Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiş tarihe kadar kısmen veya tamamen işletmeye girmiş veya girecek olan üretim tesislerine ilişkin üretim lisansı sahibi tüzel kişiler, lisansına dercedilen ilk kurulu gücün;
a) Tamamının işletmeye giriş tarihinden,
b) Tamamı işletmeye girmeden YEKDEM'e katılması hâlinde, YEKDEM'e ilk katıldığı tarihten itibaren on yıl süreyle YEKDEM'den yararlanabilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında başvuru yapan tüzel kişilerin üretim tesislerinin, başvuru tarihi itibarıyla kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olması ve YEKDEM'e kayıt amacıyla Kuruma yapacakları başvurunun bu Yönetmelik hükümlerine göre kabul edilmesi gerekir..." düzenlemesi yer almıştır.
Kanun koyucu, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı yeni tesislerin yapımını özendirmek amacıyla mekanizmada öngörülen sürelerin tesislerin işletmeye girdiği tarihten itibaren başlamasını emredici kurala bağlamış iken, anılan Yönetmelik ile üretim tesislerinin destekleme kapsamına alınabilmeleri, başvuru tarihinde kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olma şartına bağlanmıştır.
5346 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, YEK Destekleme Mekanizmasına bir sonraki takvim yılında tâbi olmak isteyenlerin 31 Ekim tarihine kadar EPDK’ya başvurmak zorunda olduğu belirtilmiş, ancak tesislerin bu tarihe kadar kısmen veya tamamen işletmeye girmiş olmaları gerektiğine ilişkin bir kurala yer verilmemiş, aksine YEK Destekleme Mekanizmasına ilişkin sürenin işletmeye girildiği tarihten başlayacağı öngörülmüştür. Takvim yılı esasına göre planlanan mekanizmadan, bir sonraki takvim yılı içerisinde işletmeye girecek üretim tesislerinin de yararlanması gerekir. Kanun koyucu, yeni tesislerin yapımını özendirmek için mekanizmada öngörülen süreyi tesislerin işletmeye girdiği tarihten başlatmıştır. Dolayısıyla, bu mekanizmanın yeni tesislerin yapımını teşvik edecek bir anlayışla oluşturulduğu gerçeğinin gözardı edilmemesi gerekir.
Oysa anılan Yönetmeliğin 8. maddesinde, 31 Ekim tarihi itibarıyla işletmeye girmiş olan şirketlere başvuru imkânı tanınmış, tesisin bu tarihten sonra işletmeye girmiş olması durumunda teşvikten bir sonraki takvim yılında yararlanması engellenmiştir. Örneğin, içinde bulunulan takvim yılında 31 Ekim tarihinden bir gün sonra işletmeye girmiş olan bir üretim tesisi, öngörülen teşvik sisteminden izleyen yıl yararlanamayacak olup, başvuru hakkı bir sonraki yılın 31 Ekim tarihine atıldığından teşvik uygulamasından o yılın devamındaki takvim yılı başında yararlanacaktır. Bu durum ise, mekanizmada öngörülen sürelerin tesislerin işletmeye girdiği tarihten itibaren başlayacağı yolundaki emredici kanun hükmüne aykırıdır. Ayrıca yeni tesislerin işletmeye girdiği tarih yerine, işletmeye girdiği yılın 31 Ekim tarihinde başvurmak kaydıyla izleyen yılın başından itibaren teşvik sisteminden yararlandırılması durumunda, kanunda tesisin işletmeye girdiği tarihten başlatılan 10 yıllık teşvik süresinin bitiş tarihi konusunda ciddi hukukî sorunlara neden olacak ve kanuna aykırı olarak süre dolduğu hâlde teşvik sistemi devam ettirilecektir.
Dosyanın incelenmesinden, Yenihisar RES tesisinde üretim faaliyeti göstermek üzere 18/08/2011 tarih ve EÜ/3382-8/2048 numaralı üretim lisansı bulunan ve 30/10/2018 tarihinde tesisin 2019 yılı YEK Destekleme Mekanizmasından yararlanmak için başvuru yapan davacı şirkete ait tesiste 1 adet rüzgâr türbini ve generatör grubu (T4), 0,69 kV/34,5 kV gerilim ve 2700 kVA gücündeki 1 adet ünite yükseltici trafosu (TR4), buna bağlı RMU ve OG şalt hücreleri, 34,5 kV/0,4 kV gerilim ve 160 kVA gücündeki 1 adet yardımcı servis trafosu (STR), 110 kVA kurulu gücündeki 1 adet imdat dizel generatör grubu ile santral yardımcı tesislerine yönelik kısmî geçici kabulün 06/11/2018 tarihinde yapıldığı, davacının, 2019 yılı YEK Destekleme Mekanizmasından yararlandırılması için yaptığı başvurunun Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesine dayanılarak 31/10/2018 tarihi itibarıyla işletmeye geçmediğinden bahisle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın 124. maddesi gereği, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve kanuna aykırı olmamak üzere yönetmelik çıkarılabileceğinden, 5346 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak elektrik enerjisi üretimi yapan yeni tesislerin işletmeye girdiği tarihten itibaren YEK Destekleme Mekanizmasından yararlandırılması öngörülmüş iken, Yönetmelik ile teşvik sistemi kanuna aykırı olarak değiştirilmiş ve kanun ile tanınan bir hak idarî bir işlem olan yönetmelikle daraltılmıştır.
Bu itibarla, 5346 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile verilen hakkı, uygulama tarihi itibarıyla daraltan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesinde ve bu maddeye dayanılarak tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ve Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.