T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2022/219
Karar No : 2023/8460
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı -...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem:Kahramanmaraş ili Elbistan ilçesi ,... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... ve ... sayılı kararları ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave-revizyon uygulama imar planlarına yapılan itirazın reddine ilişkin Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu olan 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planının, uyuşmazlık konusu taşınmazın güneyinden ve üzerinden de geçecek şekilde taşıt yolu olarak öngörülen 12m lik imar yolunun dayanağı olan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile plan kademelenmesi içerisinde ölçekler arası tutarlılığı sağlayamadığı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve kentsel ihtiyaçlar açısından uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Usul ve yasaya uygun olmayan idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Mülkiyeti davacıya ait Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda yapılan ve Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... ve ... sayılı kararları ile onaylanan Elbistan İlçesi (Merkez) 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli İlave-Revizyon Uygulama İmar Planına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ... sayılı kararının önceki plan kararlarında yüksek yoğunluklu yapılaşma öngörülürken düşük yoğunlukta yapılaşma şartları getirilerek mülkiyet hakkının ihlal edildiği, mevcut durumun dikkate alınmadığı taşınmazın ortasından yol geçirilerek kullanım alanının azaltıldığı kurum görüşleri alınmadan yapıldığı, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan, uygulama imar planı da, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu taşınmaza getirilen 12 metrelik yol fonksiyonu yönünden;
1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 12 metrelik yol fonksiyonu yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair idari dava dairesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 12 metrelik yol fonksiyonu dışındaki kullanımlar yönünden uyuşmazlık incelendiğinde;
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından önceki plan kararlarında yüksek yoğunluklu yapılaşma öngörülürken düşük yoğunlukta yapılaşma şartları getirilerek mülkiyet hakkının ihlal edildiği, mevcut durumun dikkate alınmadığı taşınmazın ortasından yol geçirilerek kullanım alanının azaltıldığı planın kurum görüşleri alınmadan yapıldığı ve hukuka aykırı olduğu iddialarıyla davanın açıldığı ve İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, Elbistan ilçe merkezi 1/1000 ölçekli ilave - revizyon uygulama imar planı ile bu planın dayanağı olan Elbistan ilçe merkezi 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında dava konusu olan Kahramanmaraş ili, Elbistan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana yönelik öngörülen plan kararlarından; taşınmazın konut alanı olarak planlanmış olan bölümüne yönelik öngörülen yoğunluk kararları ve kat adetlerine ilişkin plan kararları, taşınmazın bir bölümünün ibadet alanı olarak planlanmış olmasına yönelik plan kararı, taşınmazın üzerinden de geçecek şekilde yaya yolu olarak öngörülen 7 m enkesitli imar yollarına yönelik plan kararları ve taşınmazın üzerinden de geçecek şekilde taşıt yolu olarak öngörülmüş olan 15 m enkesitli imar yoluna yönelik plan kararının üst ölçekli plan (1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı) kararlarına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bir durumun bulunmadığı tespitlerine yer verildiği ancak bu hususta İdare Mahkemesince hiçbir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, 12 metrelik yol fonksiyonu dışında dava konusu planların diğer kısımları yönünden üst ölçekli planlara şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olup olmadıklarının incelenmesine ilişkin bir değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, mahkeme kararının1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 12 metrelik yol fonksiyonu yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi dışındaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının; 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 12 metrelik yol fonksiyonu yönünden iptaline ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 12 metrelik yol fonksiyon dışındaki kısmına ve1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin bölümüne karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının BOZULMASINA,
4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.