Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/2205 E. , 2022/2615 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2205
Karar No : 2022/2615
DAVACILAR : 1- …
2- …
3- …
4- …
VEKİLİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı / ANKARA
2- … Valiliği / ...
DAVANIN_ÖZETİ : Adana ili, … ilçesindeki … Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğüne bağlı …'de 01/07/2014 tarihinden sonra kalmaya başlayan davacılar tarafından;
1- 2017 yılından itibaren başlayan ve hâlen devam eden "H grubu" ücretlendirmenin iptal edilerek, ücretlerin 01/07/2014 tarihinden önce ...'e kabulü yapılan yaşlılardan alınan "F grubu" ücretler ile eşit hâle getirilmesi ve talep tarihinden itibaren "F grubu" olarak ücretlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Adana Valiliği ... Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin bildirilmesine yönelik Adana Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile; 01/07/2014 tarihinden sonra …e kabulü yapılan davacılardan 2017 tarihinden itibaren alınmaya başlanan ve halen de devam eden "H grubu ücretlerin iptal edilerek, ücretlerin 01/07/2014 tarihinden önce ...e kabulü yapılan yaşlılardan alınan "F grubu" ücretlerle eşit hale getirilmesi, başvuru tarihi olan 06/05/2021 tarihinden itibaren ücretlerin "F grubu" üzerinden ücretlendirilmesi,
2- … tarih ve … sayılı işlemin dayanağı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı, "2014 Yılı İkinci Dönem Yaşlı Kuruluşları Ücretleri" konulu yazının eki olan "2014 Yılı Ücret Uygulama Esaslarının" 11. maddesinin ve var olduğu iddia edilen 2017 Yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar, idari dava türleri olarak sayılmış; 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; Kanun'un 5. maddesinde, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılabileceği, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği hükümleri bulunmaktadır.
2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında ise, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükmüne yer verilmiş; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin 3 ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti halinde, otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği hüküm altına alınmıştır
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dilekçesinin incelenmesinden; Adana ili, … ilçesindeki ... Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğüne bağlı ...'de 01/07/2014 tarihinden sonra kalmaya başlayan davacılar tarafından; 2017 yılından itibaren başlayan ve hâlen devam eden "H grubu" ücretlendirmenin iptal edilerek, ücretlerin 01/07/2014 tarihinden önce ...'e kabulü yapılan yaşlılardan alınan "F grubu" ücretler ile eşit hâle getirilmesi ve talep tarihinden itibaren "F grubu" olarak ücretlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Adana Valiliği ... Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin bildirilmesine yönelik Adana Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin ve … tarih ve … sayılı işlemin dayanağı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı, "2014 Yılı İkinci Dönem Yaşlı Kuruluşları Ücretleri" konulu yazının eki olan 2014 Yılı Ücret Uygulama Esaslarının 11. maddesinin ve var olduğu ileri sürülen 2017 Yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.
Davacıların iptalini istediği Adana Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptal davasına konu edilebilecek kesin ve icrai bir işlem olmadığı, cevabi yazının bildirimine ilişkin olduğu, davacıların başvurusunun değerlendirildiği asıl işlemin ise Adana Valiliği ... Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi olduğu, bunun yanında dilekçenin konu kısmında bireysel işlemin iptali ile birlikte 2014, 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin ücret uygulama esaslarının iptali talebi bulunmaktayken sonuç ve talep kısmında bireysel işlemin iptali ile birlikte 2014 Yılı Ücret Uygulama Esaslarının 11. maddesinin ve 2017 Yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptalinin istendiği, diğer taraftan … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile iptal kararının sonucu niteliğindeki idari işlemlerin tesis edilmesi talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacılar tarafından … tarih ve … sayılı işleminin cevabi yazının bildirimine ilişkin olması nedeniyle Adana Valiliğinin hangi işleminin ya da işlemlerinin iptalinin istenildiğinin açıkça ifade edilmesi, iptali istenen düzenleyici işlemler ile varsa ilgili Yönetmeliğin tam adı ile tarih ve sayının ayrıca iptali istenen Bakanlık işlemlerinin hangi kısım veya kısımlarının dava konusu edildiği açıkça gösterilerek, tarih ve sayı belirtilmek suretiyle dilekçenin konu, içerik ve sonuç bölümlerinde çelişkili olmayacak şekilde açıklanması, iptali istenilen kısımlarında yer alan hükümler yönünden tek tek hukuka aykırılık sebeplerinin belirtilmesi ve menfaatlerinin ne şekilde etkilendiğinin açıklanması, davanın ayrıca idari işlem niteliğinde bir istemde de bulunulmayarak belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3.maddesine maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle açılması gerekmektedir.
Diğer taraftan, dava dilekçesinin sonuç ve talep kısmında … tarih ve … sayılı işleminin bildirilmesine yönelik Adana Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin ve … tarih ve … sayılı işlemin dayanağı olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı, "2014 Yılı İkinci Dönem Yaşlı Kuruluşları Ücretleri" konulu yazının eki olan 2014 Yılı Ücret Uygulama Esaslarının 11. maddesinin ve 2017 Yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptali istenilmişse de; dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile bildirilen … tarih ve … sayılı uygulama işleminde 2014 ve 2018 yıllarına ait Ücret Uygulama Esaslarına yer verildiği, 2017 yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliğine yer verilmediği, dolayısıyla bu işlemin var olduğu ifade edilen 2017 yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin uygulama işlemi niteliğinde olmadığı görülmektedir.
Bu nedenle var olduğu ileri sürülen 2017 yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptali isteminin bu davada incelenmesi mümkün olmayıp, 2017 Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptali istemiyle dava açılmak isteniyorsa bu istemin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca ayrı bir davaya konu edilmesi ve bu yönetmeliğin isminin tam olarak yazılıp yayımlandığı Resmi Gazete tarih ve sayısının da belirtilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davanın, yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olarak yenilenen, uygulama işlemi ve bu işlemde belirtilen 2014 yılı Ücret Uygulama Esaslarının 11. maddesi ve 2018 yılı Ücret Uygulama Esaslarının davacıları ilgilendiren ve menfaatlerini etkilediği iddia edilen madde veya maddelerinin tek tek belirtilerek iptali istemi için ayrı, var olduğu ileri sürülen 2017 yılı Ücret Uygulama Esasları Yönetmeliğin 10. maddesinin iptali için ayrı olmak üzere Danıştay Başkanlığı'na hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir dilekçelerle açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacıların 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren otuz (30) gün içinde yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak ayrı ayrı dilekçelerle yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacılara duyurulmasına, dava dilekçesi örneği ile eklerinin davacılara gönderilmesine, yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan … TL yürütmenin durdurulması harcı ile artan posta ücretinin istemi halinde davacılar vekiline iadesine, 17/05/2022 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.